Тіл білгірі қазақ әдебиетінен сыныптан тыс жұмыс 11 сынып

Күні: 12.12.2015ж

Сыныбы: 11 а,б

Түрі : Сыныптан тыс жұмыс

Пән мұғалімі : Разақова М

Тақырыбы: Тіл білгірі

Мақсаты: Қазақ тілі мен әдебиет пәні бойынша алған білімдерін жүйелеп, өздік пікірлерін қалыптастыру, өзіндік ойлау қабілеттерін қалыптастыру, теориялық білімдерін практикамен ұштастыру.Көрнекілігі: интербелсенді тақта

Сабақтың әдісі: сұрақ - жауап, көрнекілікӨту барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі:ІІ. Топтармен таныстыру - Қайырлы күн, құрметті көрермендер, сайысқа қатысушылар!

Өздеріңізге белгілі, қазір бізде қазақ тілі апталығы жүріп жатыр. Міне, бүгін осы апталыққа байланысты қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен «Тіл білгірі» атты сыныптан тыс жұмыс өткелі отыр.

Бүгінгі «Тіл білгірі » атты білгірлер сайысында 11 «А» және 11 «Б» сыныптарынан құралған «Алғырлар» және « Білгірлер» топтары сіздердің алдарыңызда.

Осы сайысты бағалайтын қазылар алқасымен таныс болыңыздар:

Сайысымыз мынадай кезеңдерден тұрады:

1. Алғашқы айналым «Бәйге»

2. Екінші айналым «Асыл сөз немесе ана тілі» әлемі

3. Үшінші айналым «Ескірмейтін есті сөз»

4. Төртінші айналым « Мақал – сөздің мәйегі»

5. Бесінші айналым «Жорға»

Өз тілінде сөйлеп өсті сан ұрпақ,Алар бақыт тәрбиесі ұлағат.Білімділік – өз жұлдызың көктегі,Озып шығу – әрбір жастың арманы – ақ,- дегендей, сайыскерлерімізге сәттілік тілей отырып, сайысымыздың алғашқы айналымын бастаймыз.

Алғашқы айналым «Бәйге»

І топ: Алғырлар

Қазақ тілінде неше сөз табы бар? 9

Жалғаудың неше түрі бар? 4

Мәтінде баяндалатын оқиға мен ойдың түйінін не дейміз? Тақырып

Сөздің түпкі бөлшегі қалай аталады? Түбір

Сөйлем мүшесі неше топқа бөлінеді? 2

Сөйлем мүшелерінің байланысын қалай анықтаймыз? Сұрақ қою арқылы

«Дала» сөзін III — ші жақта тәуелде? Даласы

Өздері сөйлем мүшесі болмайтын, бірақ сөйлемде айтылған ойға сөйлеушінің түрліше көзқарасын білдіретін сөздер болады екен. Осы сөздер қалай аталады? Қаратпа сөз

Дауыссыз дыбыстардың түрлерін ата? Қатаң, ұяң, үнді.

Итмұрын, Әбдіқадір, тасбақа – қандай сөздер? Біріккен ІІ топ: Білгірлер

1.Қазақ тілінің әліпбиі неше әріптен тұрады? 42

2.Түбірге жалғанатын қосымша қалай аталады? (Жұрнақ пен жалғау).

3.Жұрнақтың неше түрі бар? ( 2 )

4.Лексика қай елдің сөзі? ( гректің )

5.Сөйлем неден тұрады? (сөз тіркесі мен сөздерден)

6. Айтылу мақсатына қарай сөйлем түрлері нешеге бөлінеді? ( 4)

7. Қаратпа сөздер, қыстырма сөздер, одағай сөздер қандай сөздерге жатады? ( Оқшау)

8.Дөрекі, әдепсіз сөздер (дисфемизм) 9. Қазақтың алғаш әліппесін жазған кім? (Ыбырай Алтынсарин) 10. Басқа тілден енген сөздер (кірме) (Ұпайы төмен 1 оқушы шығады)

Екінші айналым «Асыл сөз немесе ана тілі» әлемі І топ: Алғырлар

Жырды айтушы адамды қалай атайды? Жыршы

Алпамыс батырдың қарындасының аты? Қарлығаш

Өмірде болған адамның басына құрылған халық шығармасы қалай аталады? Аңыз әңгіме

«Қырғызбаев» болып аталып кеткен кім еді? Кімнің қандай шығармасы?

(«Қырғызбаев» болып аталып кеткен – Т. Рысқұлов. Ш. Мұртаза «Қызыл жебе» Бала Тұрар).

5.«Қарлығаш әулие» атанған бидің аты. Төле би

6.Мақал мен мәтелдің қандай айырмашылығы бар?

а) Мақалда қорытынды, тұжырымды түиін болады. Дәлелдеу мен қорытынды пікір бірдей келіп отырады.

ә) Мәтелде ой тікелей білдірмей, тұспалдап, жанамалдап айтылады. 7.Достықтың екі түрі болады. «Бірі – адал достық та, екіншісі-амал достық» — деген сөзді кім айтып еді? (Әйтімбет шешен) 8.Жұмбақ. Арқаным бар тым ұзын, Ала алмайсың бір үзін, 9.Табиғат балаға қатал, суық көрінеді. Әрі салқын, әрі қорқынышты күйде есеңе түсіргендей болады. Жүрегін қорқыныш басып, жалғызсырап келе жатқан баланы не бастап келеді? Жеті түнде айдап шыққан айдаушы кім? Айдаушы сол баланың тағдыры еді. Үзінді кімнің, қандай…