Тіл білгірі, 6-сыныпқа арналған сабақ жоспары

Сабақтың тақырыбы: «Тіл білгірі»

Сабақтың мақсаты: Оқушылардың шығармашылық қабілетін, ойлау, есте сақтау, сөйлеу қабілеттерін дамыту. Өз ана тілін біліп, өзге тілдерді құрметтеуге шақыру. Оқушыларды адамгершілікке, ана тілін сүюге, білімдерін көрсете білуге тәрбиелеу.

Көрнекілігі: Интерактивті тақта

Ойын барысы: Бүгінгі «Тіл білгірі» танымдық ойыны алты бөлімнен тұрады, олар:

1.Ұйымдастыру (Алдын ала тағайындалған топтарды шақыру. Әділқазылар алқасын сайлау. Сайыстың мақсатымен таныстыру. Топтардың аттарымен, ұрандарымен, таңбасымен танысу. )

Ендігі кезекте байқауға қатысқалы отырған оқушыларымызды ортаға шақырамыз. I. топ. 5а Тұлпар; II. топ.5 б Қыран; III. топ. 5 в Сұңқар; Сайыскерлеріміздің білімін, зеректіктерін байқап, бағалайтын әділқазылар алқасымен таныс болыңыздар... 1.Жүсіпова Бибігүл -Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі 2.Сүгірбаева Айсұлу –Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі 3.Сариева Гүлзия -Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі 4.Садуллина Лаура -Ағылшын тілі пәнінің мұғалімі 5. I. «Кейіпкерлер елінде»! (Әдебиет пәні бойынша ) II. «Мықты болсаң, тауып көр.» (Қазақ тілі пәні бойынша) III. «Тапқырлық» (Жұмбақ шешу ) IV. «Жеті жұрттың тілін біл» (мақалдың жалғасын табу.) V. «Кім жылдам ?» VI. «Сөз ойла, тез ойла»( берілген әріптерден сөздер құрастыру)

Дұрыс жауапқа - 10 ұпай. Толық емес жауап – 5 ұпай. Сұрақтарға жауап беру кезекпен орындалады. Егер жауап дұрыс болмаса, келесі топқа кезек беріледі. I. «Кейіпкерлер елінде»! (Әдебиет пәні бойынша ) Әдебиет пәні бойынша өткен шығармалардан үзінді берілген және кейіпкерлердің атын атаймын , оқушылар сол шығарманың тақырыбын дұрыс табу керек.

I. топқа 1) Кемпір – шалға аң мен құстың етін қақтап үйіп береді де, ол

жолға шығады. (Төстік) 2) Сондай күшті болыпты. Алысқанын жығыпты, аң аулап

әкесіне көмектесіпті. (Кендебай) 3) Жаман мен қырық уәзір. («Аяз би» ертегісі ) 4) Ауыз әдебиетінің түрлерін ата. (ертегілер, жұмбақтар,

жаңылтпаштар, мақал – мәтелдер, батырлар жыры, аңыз - әңгімелер )

II топқа

1) Мұздан төсек, жерден жастық, қардан жамылғы қып жата

қалсам, жылы төсекте өлген адамдай ұйықтаппын да қалыппын (Тазша бала) 2) Ол шұрайлы қоныс, нулы өлке іздеумен өмір бойы

желмаясымен желіп өтіп, Ұлытаудың бас жағына кеп дүние салыпты. (Асан қайғы) 3) Мергенбай батыр («Керқұла атты Кендебай» ертегісі) 4) Ертегіні неше бөлімге бөлуге болады?

1. Жан – жануарлар туралы 2. Шыншыл ертегілер 3. Қиял – ғажайып ертегілер III. топқа 1) Бізді осы араға тастасаң, ит – құсқа жем боламыз ғой, бізге

кім пана болады? Ащы күннің аптабына қалай шыдаймыз? (Ажар) 2) Мен айыптымын, менен бір қателік болды, шайтанның

азғырғанына ердім. Оған себеп – мына уәзірлер. Бұлар енді я саған, я маған бір қатер қылар («Аяз би» ертегісі) 3) Ерназар (Ер Төстіктің әкесі)

4) Қандай шешендік сөзді жатқа білесің ?

II. «Мықты болсаң, тауып көр.» (Қазақ – тілі пәні бойынша) I топқа

1) Қолданыстан шығып қалып, тарихи шығармаларда

кездесетін мағынасы көмескі сөздер қалай аталады. (көнерген сөздер) 2) Ойды сыпайы, әдепті, жағымды етіп жеткізу

мақсатында қолданылатын сөздерді... дейміз (эвфемизм) 3) Үзіндіден кірме сөзді тап.

Дастархан жайып құрметтеп, Төкті түрлі жемісті. Жез самаурын қайнаулы, Союға бағлан байлаулы (самаурын) 4) Мына сөздер қай тілден енген тілден енген сөздер?

Адам, әлем, ғылым, қоғам, мектеп, білім, тарих, әдебиет, мәдениет, пән, тәрбие. (араб, парсы тілінен) II топқа. 1) Белгілі бір аймақтағы тұрғындардың сөйлеу тілінде ғана

қолданылатын сөздерді... сөздер дейміз. (Диалект) 2) Үзіндіден көнерген сөздерді тап.

Айтулы ерлер бар екен, Жүйріктері баптаулы. Найзалары саптаулы, Дұшпанға атар жебесі, қорамсақпен қаптаулы. (найза, жебе, қорамсақ) 3) Адамның эмоциялық жағымсыз көңіл күйі мен ішкі

мәдениетінің төмендігі салдарынан қолданылатын дөрекі, әдепсіз сөздер... деп аталады. (дисфемизм) 4) Мына сөздер қай тілден енген сөздер?

Болыс, сот, жәшік, кереует, бөтелке, кәмпит, сөмке, тұрба. (орыс тілінен) III топқа 1) Белгілі бір кәсіпке, шаруашылыққа, өнерге байланысты

қолданылатын және негізінен сол кәсіппен айналысатындарға ғана түсінікті сөздерді... сөздер дейміз. (кәсіби сөздер)