Тіл мен әдебиет туралы сыныптан тыс жұмыс

Халықаралық ана тілі күні және Б.Майлиннің туғанына 125 жыл толуына орай «Тіл мен әдебиет – ұлттың жаны және рухы» атты әдеби-сазды кештің сценарийі

Мақсаты: Ана тіліміздің мәртебесін қолдау мен дамыту, тарихи-мәдени және әдеби мұраны сақтау, құрметпен қарау. Рухани құндылықтарымызды насихаттау, көпшілікті ақын -жазушылардың шығармаларын оқуға тарту.

Барысы: (Қазақша бимен ашылады)

Жүргізуші: Армысыздар құрметті көремендер, поэзия жанкүйерлері! Бүгінгі біздің шарамыз Елбасының «Болашаққа бағдар, рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласын жүзеге асыру аясында өтуде. Біздің де ат салысып, аз да болса үлесімізді қосу. Сол үшін осы әдеби кешіміз тіл мен әдебиетті тағы да бір мәрте ұлықтау, насихаттауға арналмақ.

Оқушы: Халықаралық ана тілі күні және Б.Майлиннің туғанына 125 жыл толуына орай «Тіл мен әдебиет – ұлттың жаны және рухы» атты әдеби-сазды кешімізге қош келдіңіздер. Қазір Бейімбет Майлиннің өмірбаяны жайлы бейнероликті тамашалайық

Жүргізуші: Бейімбет қазақ поэзиясында поэма жанрының өрісін ұзартып, өресін биіктетуге қомақты үлес қосқан.

Оқушы: Сахара жұртының мұң мұқтажын арман аңсарын, әсіресе азаттық теңдік тақырыбын тілге тиек етеді. Бейімбеттің «Кедей», «Жауыз кім», «Кедейге», «Құтты болсын, Мейрамың», «Бүгін, Гүлденсе ауыл гүлденеміз бәріміз», «Коллективтің жырын айт», сияқты өлеңдерінде жаңа заманға әкелген ауылдағы өзгерістерді ондағы елдің тұрмыс-тіршілігін зор шабытпен жырға қосты.

Жүргізуші: Келесі кезекте Аудандық «Бейімбет оқулары» көркем сөз оқу шеберлері байқауының жүлдегері Искендер Анараны сахнаға шақырып Би ағамыздың өлеңдеріне бірге құлақ түрейік.

Жүргізуші: Қазақ тілі - өзінің даласындай кең пішілген жайдары да жалпақ тіл. Қазақ сөзі қашанда даланың қоңыр желіндей аңқылдап еркін есіп тұрады. Қазақ тілінің биязы мақамы – домбыраның күмбір қаққан сазындай. Асқан әуезділігі – шырқап салар әндей. Қазақ тілі-дамыған, жетілген, бай тіл. Бұл сөзіміздің растығын кезінде шығыстанушы, этнограф В.В. Радловтың сөзінен аңғаруға болады: «Қазақтардың тілі жатық та шешен, әрі өткір, көбіне іліп-қағып сұраққа жауап беруге келгенде, таңғаларлықтай оралымды сөйлейді». Оқушы: Бұл тұрғыда кезінде ұлы Абай да: Өткірдің жүзі, кестенің бізі,Өрнегін сендей сала алмас,- деп ана тіліне таңырқап, жоғары баға берген. Сол себепті де өз ана тіліміздің қадір-қасиетін бағалай отырып, оны ұрпақтан-ұрпаққа қаймағы бұзылмаған саф таза күйінде жеткізу - барша адамның парызы.

«Жаса –жаса, қазақ тілім» орындайтын 8 «б» сынып оқушысы Балтабаев Нұрбек

Оқушы: Әйгерім тәтей, Нұрбектің тамаша әнінен кейін, бүгінгі кешіміздегі басты жаңалықты хабарлайтын кез келген сияқты.

Жүргізуші: Ол қандай жаңалық, Айжан?!

Оқушы: Есіңізден шығып кетті ме, сыныптасым Кенжегүлдің кітабының тұсауын кеспейміз бе?

Жүргізуші: Әрине, есімде оны қалай ұмытуға болады, жай сенімен қалжыңдағаным ғой. Құрметті көреремендер бүгінгі кешімізде Өздеріңізге арнаған тамаша тосынсыйымыз бар. Сәлден соң мектебіміздің биылғы жылғы түлегі Алижанова Кенжегүлдің өлеңдері мен шығармалары жазылған «Мөлт еткен мөлдір сезім» атты алғашқы кітабының тұсауы кесіледі. Одан бұрын Кенжегүл жайлы шағын таныстырылымға назар аударсақ... (слаид)

Оқушы: Ал енді кітаптың тұсауын салтанатты түрде кесу үшін сахнаға зейнеткер ұстаз ... –ні, авторы Алижанова Кенжегүлді және осы кітаптың шығуына ұйтқы болған жетекшісі Кобеев Олжас ағайларды ду қол шапалақпен шақырамыз.

Құттықтаушыларға еркін микрофон (5 минут)

Оқушы: Қандай керемет, менің де өлең жазғым келіп кетті, Әйгерім тәтей!

Жүргізуші: Айтуға оңай, Айжан. Абай атамыз : «Өлең сөздің патшасы сөз сарасы, Қиыннан қиыстырар ер данасы»-деп бекер айтпаған. Өлең жазу әркімнің қолынан келе бермейді ғой.

Оқушы: Дұрыс айтасыз. Онда кешімізді әрі қарай жалғастырайық. Қазір оқитын ана тілі жайлы өлең шумақтардың авторы кім екенін білесіз бе?