Тірек-қимыл жүйесі бойынша ашық сабақ жоспары

Пән: Анатомия,физиология және мектеп гигиенасы

Топ:МДТ-21

Сабақтың тақырыбы: Тірек-қимыл жүйесі.Қаңқаның құрылысы және қызметі

Сабақтың мақсаттары:

1.Білімділік:

Адамның қаңқасы, тірек-қимыл жүйесінің құрылысын және қызметін анықтау, Адамдардың тұлғасы мен сымбаты, жүріс-тұрысы омыртқа жотасына байланыстылығын түсіндіру.

2.Дамытушылық:

Оқушылардың танымдық қабілеттерін дамыта отырып сабаққа деген белсенділігін арттыру, өз бетімен тірек-қимыл жүйесін зерттеуге, дене сымбатын дұрыс қалыптастыру мақсатында қосымша материалдарды іздеуге, пайдалануға дағдыландыру, ойлау қабілеттерін арттырып, іздемпаздыққа баулу.

3.Тәрбиелік:

Салауатты өмір сүру қабілеттілігіне, сұлулыққа, өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауға, білімін кеңейтіп, оны қадірлеуге тәрбиелеу.

Сабақтың типі: жаңа тақырыпты меңгеру

Сабақтың түрі :саяхат сабағы

Қолданылатын әдіс-тәсілдер, технологиялар:проблемалық оқыту технологиясын қолдану (мәселелері, жекелеген - ізденіс, өзін - өзі бақылауыт.с.с.), оза оқыту, интербелсенді оқыту технолоиясы, хабарлау, репродуктивтік, талдау - жинақтау, практикалық

Пәнаралық байланыс: валеология, гигиена, экология, химия, медицина, хореография

Сабақтың жабдықтары: сабаққа эпиграф, сабақ жоспары, тірек конспект, ватман, маркер, презентация «Microsoft Point» флипчарт,

Оқытудың техникалық құралдары: компьютер, мультимедиалық тақта.

Негізгі әдебиеттер:

О.А.Петришина,Е.П.Попова: «Бастауыш мектеп жасындағы балалар анатомиясы, физиологиясы және гигиенасы»

Қосымша әдебиеттер:

Ә.Күзенбаева: «Адам анатомиясы»

Сабақтың барысы:

1.Ұйымдастыру кезеңі (10 мин)

Сәлемдесу

Түгендеу

Сабаққа кірісу

Сымбат-мүсін дегенің

Бітім көркі дегенің.

Сымбат жүру әдемі

Дене қалпын тік ұстап.

Көтеріп сәл кеудені,

Иық жазып дұрыстап.

Түзу отыр қисаймай,

Бүкіреймей, жантаймай.

Күш сап бас пен арқаға,

Жатып алма партаға- дей отырып бүгінгі сабағымызды бастайық.

Жұмбақ жасыру:

Қосшауыпкелі бар, екіалыпкелі бар. Қосжолкөргіші бар, екіүнсезгіші бар. Жалғыз мол асарыбар,біркеудеқағары бар Ау соғары бар, қорекқорабы бар. Тағы...Тағы...Құлатпастірегі бар Жылатпасжүрегі бар. Шаткөңілшадыманмен, ашылыпкүлері бар. Тоқсанжолторабы бар, шешедібұлжұмбақты Талпынғанталабы бар. Бұлкім? (Адам)

Оқушыларжұмбақтағымынасұраққакөңілқойыңдаршы: «Құлатпастірегі бар» ол не? - Тірекқимылжүйесі. Шынында адам өмірін қозғалыссыз елестету мүмкін емес.

Қаңқаның адам денесі үшін маңызы зор.Ол адам денесінің тіреуіші, қорғаушысы.Оның арқасында адам тік жүреді, қозғалады, иіледі, бұрылады, секіреді.Кеңістікте осы қимылдардың барлығының қызметін атқаратын қандай мүше деп ойлайсыздар?

Бұл қызметтің барлығын тірек-қимыл жүйесі атқарады екен.

Тірек-қимыл жүйесінің дұрыс дамуы адамның тамақтануының, тамақ құрамындағы минералды және органикалық заттардың қызметіне байланысты.Қазақ халқында жүгіріп, секіріп, теңселіп ойнайтын ойындардың көптеген түрлері бар.Мысалы: алтыбақан, ақсүйек, бәйге, күрес, көкпар т.б бұл ойындар ашық алаңда, адамның тірек-қимыл жүйесінің дамуына, дененің сымбатты, құрыштай шынығуына зор әсерін тигізеді.

Балалар, бүгін біздің сабағымыз ерекше саяхат сабақ. Сіздер тірек-қимыл жүйесінің құрылысын, қызметін білу үшін бұл саяхатымызда бірнеше аялдамаларға тоқтаймыз. Әр аялдамадасіздерді қызықты ойындар күтіп тұр. «Стадион» алаңынан бастаймыз. Не себепті?

Себебі стадионда біз тірек-қимыл жүйемізді шынықтырып, салауатты өмір салтын ұстану үшін жаттығуға барамыз.Стадионнан Университет аялдамасына дейін жаяу-жүріспен барамыз. Не себепті? (Оқушылардың жауабы).

Бүгін 2 топ жұмыс жасайды. 1-топ «Қимыл», 2-топ «Қозғалыс», 3-топ «Тірек».

-Саяхатқа дайынсындарма?Ендеше, автобусқа отырамыз.Автобустың кондукторы Танбаева Н.С.

Бірінші «Университет» аялдамасы.

2. Қызығушылықты ояту.«Құзырлылық іскерлік ойыны» (10 мин)

А)Адамның қозғалыс жүйесіне қандай бөлімдерден тұрады?(слайд №4)

-Адамның қозғалыс жүйесі – сүйек, буын, бұлшықетттерден тұрады.

Б) Тірек-қимыл жүйесі қандай қызмет атқарады?(слайд №5)

-Тірек қаңқасы, ағза мүшелерін бірқалыпты сақтау, қорғаныш,зат алмасу, энергетикалық,пішін беріп, пішін сақтауға, қан жасауға қатысады.

В) Сүйектер туралы ілім қалай аталады?

-Сүйек туралы ілім-остеология, буындар туралы ілім- артрология деп аталады.

Г) Сүйектің қасиеті, құрамы мен құрылысы қандай?(слайд №6)

-50%судан, 2,5% ақуызы бар органикалық заттан, 21,5%-органикалық емес минералды заттардан және 15%- майдан тұрады. Сүйектердің беріктілік, серпімділік және жеңілдік қасиеттері бар. Беріктілік, серпімділік сүйекте органикалық зат- оссейн мен минералды тұздар(фосфат және кальций корбонаты) болуына байланысты.Сүйектің негізін тығыз(қатты) және кемік (борпылдақ) заттар құрайды.

Д) Сүйектер пішініне қарай қалай бөлінеді?(слайд №7)

-Сүйектер пішініне қарай 3 топқа бөлінеді:

Ұзын сүйектер- қар, білек, сан, балтыр сүйектері

Қысқа сүйектерге-білезік,сыбырлақ, омыртқа сүйектері

Жалпақ сүйектерге-төс, жауырын, қабырға, бастың қақпақ сүйектері, жамбас сүйектері жатады.

- Балалар біз «Университет»аялдамасында сүйектердің құрылысы, қызметі,қасиеті туралы көптеген мәліметтер білдік.

Екінші «Халықтық» аялдамасы.

3. Мағынаны ажырату. «Тірек ағашы» ойыны (10 мин)

Сүйектің байланысу түрлері

Сүйектердің бірігуі

Үшінші «Колледж» аялдамасы.

4. Ой қозғау.«Тізбектеу» әдісі (15 мин)

Бұл аялдамада «Тізбектеу» әдісі бойынша тірек-қимыл жүйесінің маңызды сүйектерін анықтап, орналастыру қажет.