Тоқыма материалдарының түрлері мен қасиеттері 5-сынып

Қысқаша мерзімді сабақ жоспары

Тоқыма материалдарының классификациясы мен сипаттамалары. Материалдың түрлері мен қасиеттерін зерттеу

Бөлім:

Дизайн және технология

Оқытушының аты-жөні:

Арап А.

Күні:

Сынып: 5

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Тоқыма материалдарының классификациясы мен сипаттамалары. Материалдың түрлері мен қасиеттерін зерттеу

Сабақта меңгерілетін оқу мақсаттары

5.1.6.3-Тоқыма материалдары мен бұйымдарының классификациясын, құрамы мен қарапайым тоқылу әдісін сипаттау және білу

Сабақтың мақсаты:

мата өндірісінің кезеңдерін аңықтау және өрім түрлері бойынша тоқыма материалдарын жіктеу

мата өндірісінің кезеңдерін аңықтау және өрім түрлері бойынша тоқыма материалдарын, олардың сыртқы сипаттарын және қасиеттерін есере отырып жіктеу

Құндылыққа баулу

Еңбекқорлық, рухани мәдениет, іскерлік, табандылық, шыдамдылық

Күтілетін нәтиже

тоқыма материалдары мен бұйымдарды жіктеулерін, құрамын және жай тоқыма өрімдерін біледі;

шығармашылық нобай орындауда бірнеше идеялар ұсынады;

өз бетінше жұмыс жасай алады;

түстерді дұрыс үйлестіре алады;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтың әрекеті

Оқушылардың әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

7мин

Дайын болуды тексеру ұйымдастырушылық іс- шарасы

Орындауды керек ететін жаңа бөлімдерімен және тапсырмаларымен танысу

Оқушылармен бірге сабақтың мақсатын/ міндеттерін және бағалау шаттарын аңықтау.

Оқушылар амандасып ,бір-біріне сәттілік тілейді.

Қалыптастырушы бағалау: Бірін –бірі бағалау.

Презентациялау, оқу жоспары

Сабақтың ортасы

33 мин

Зерттеуге кіріспе /сұхбат- пікір талқылау

4.1 Оқушыларға маталар коллекциясын қарастыруды ұсыну (15×15 см кесінділері).

Қандай маталар Сіздерге белгілі?

Киімді тігу үшін матаның қандай түрі және оның тағайындалуын қандай белгілері арқылы білуге болады?

Жазғы киімді қандай матадан тігеді және неге?

Мата неден жасалады, қалай ойлайсыздар?

4.2 Жаңа материалды зерттеу. (Слайд 4)

Матаны тоқыма фабрикаларда иірілген жіптен жасайды. Иірілген жіпті жасау үшін шикізаты талшық болып табылады. Матаның сипаты және сапасы оны жасайтын талшыққа, яғни, шығатын шикізатына байланысты болады.

Тоқыма талшықтары деп тоқыма бұйымдарын жасау үшін жарамды кіші көлдеңен өлшемдерімен және белгілі бір ұзындығымен иілмелі мықты заттарын атайды.

(Слайд 5) Тоқыма талшықтарын екі класқа бөледі: табиғи және химиялық. Шығу тегіне қарай талшы шығаратын заттың табиғи талшығы үш кіші класқа бөлінеді: өсімдік, жануар және минералды, ал, химиялық талшықтар екі класқа бөлінеді: жасанды және синтетикалық.

Жасанды талшық — табиғи жоғары молекулалық заттардан дайындалған химиялық талшық.

Синтетикалық талшық — синтетикалық жоғары молекулалық заттардан дайындалған химиялық талшық.

(Слайд 6) Матаны дайындау технологиясы – иіретін фабрикаларға талшықтардың түсуінен дайын болған өнімді қаптауға дейін үш негізгі кезеңдерге бөлуге болады: иіру, тоқу және әрлеу.

Тоқу – матаны дайындау технологиясында бөлек қысқа талшықтардан құрылған ұзын жіпті (иірілген жіп) алу барысы. Ол иірілген жіп істеу машиналарында іске асырылады және бірнеше операцияларынан құралады.

Бейнені қарау.

Activity №1. Оқушылар негізгі операцияларды қарастыра отырып, жібек матаны алу сызбасын құрастырулары керек.

(Слайд 7)Матаны алу технологиясы жіптерді өрімдеу арқылы жүзеге асырылады: үлестік (жіптердің негіздері) және көлдеңен (ілмек жіптері). Жіптердің негіздері және ілмектің қасиеттері , сонымен қатар, оларды өрімдеудің тәсілдері әр түрлі.

Үлестік жіп (негізі) матаға көлдеңен келеді. Ол мықты, жіңішке және тегіс. Тартқан кезде ұзындығына әсер етпейді.

Көлдеңен жіп (ілмектердің) жуан, қысқа және үлпілдек болып келеді. Тарқан кезде ұзындығы да тартылады.

Мата еніне қарай шетінде жіптерді тығыз өрімдеу жолымен жиек пайда болады, ол матаны себілуінен қорғайды.

Жиектен жиекке қарай ара қашықтықты матаның ені деп атайды.

(Слайд 8) Челноктың ілмелі жіптің бір - бірімен үлестік жіптердің қиылысу жүйелігінен болашақ матаның қасиетіне байланысты болады.