Тораңғыл өсімдігінде ауыр металдардың жиналуы

Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым

Министрлігі

Оңтүстік Қазақстан Облысы Қазығұрт ауданы

«П.Тәжібаева атындағы жалпы орта мектеп»

коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Ғылыми жұмыс

Тақырыбы : Тораңғыл өсімдігінде ауыр

металдардың жинақталу ерекшелігі

Бағыты : Жаратылыстану Секция : Қоршаған ортаны қорғау және экология

Орындаған : 10 сынып оқушысы Қадырман Жанар Ғылыми

жетекшісі: Изтлеуова Гаухар

Қазығұрт 2018 ж

МАЗМҰНЫ

Аннотация..................................................................................... ........................2

Кіріспе.......................................................................................... ..........................3

1 ӨСІМДІКТЕР ЖӘНЕ ҚОРШАҒАН ОРТА ...................................................5

2. ТОРАҢҒЫЛ ӨСІМДІГІНЕ АУЫР МЕТАЛДАРДЫҢ ЖИНАҚТАЛУЫ

2.1 Тораңғыл өсімдігіне биологиялық

сипаттама............................................6 2.2 Зерттеу аймағының өсімдіктеріне және физикалық- географиялық жағдайына сипаттама............................................................................................ .7 2.3 Зерттеу әдістері мен материалдары..............................................................8 2.4 Тораңғыл өсімдігіне ауыр металдардың жинақталу ерекшелігі................9

ҚОРЫТЫНДЫ………….....…………...………………...... ……………..............14

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ………......... ……………...................15

Аннотация

В научной работе на тему «Особенности накопления тяжелых металлов в Торангыл» Теоретическая ценность и практическое значение результатов исследований. Результаты исследований являются основной ситуацией мониторинга лекарственных растений. Результаты исследований количественной и качественной изменчивости лекарственных растений могут быть использованы в селекционной работе. Определите плотность растений, естественное оживление, оцените природные ресурсы региона и помогите организовать способы их эффективного использования. Данные по исследованиям лекарственных растений в низовьях реки Сырдарьи могут служить основой для экологических программ, организации и улучшения мониторинга окружающей среды в регионе. Полученные результаты помогают оценить устойчивость экосистемы путем мониторинга адаптационных реакций, изменения модификаций адаптации растений к изменениям, обусловленным антропогенными факторами.

SUMMARY

In the scientific work on the topic "Features of accumulation of heavy metals in Torangyl" Theoretical value and practical significance of research results. The results of the studies are the main monitoring situation of medicinal plants. The results of studies on the quantitative and qualitative variability of medicinal plants can be used in selection work. Determine plant density, natural revitalization, assess the natural resources of the region and help organize ways to use them effectively. Data on studies of medicinal plants in the lower reaches of the Syr Darya River can serve as a basis for environmental programs, organization and improvement of environmental monitoring in the region. The results obtained help to assess the stability of the ecosystem by monitoring adaptive responses, changing plant adaptation adaptations to changes caused by anthropogenic factors.

КІРІСПЕ

Тақырыптың өзектілігі. Өсімдік қауымдастығының зиянды әсерге жауаптық реакциясы мен тіршілік ортасын тазарту қабілеттері, қоршаған ортаның экологиялық жағдайын бақылау мен қайта қалпына келтірудің биологиялық әдістерінің негізін құрайды.

Табиғи қоршаған ортаны биологиялық жолмен бақылау - антропогендік факторлардың әсерінен тіршілік иелерінің өмірлік циклінде болып жатқан өзгерістерді бақылау жүйесі. Экожүйенің ластану дәрежесін бақылау биологиялық мониторингінің бірден-бір тапсырмасы.

Макрофиттік өсімдіктерді қоршаған ортаның экологиялық жағдайын тестілеуде пайдалану кеңінен өріс алып келеді. Ресей ғалымдары, техногенді аймақтағы тіршілік ортасының өзгеру динамикасын ақ қайың өсімдігінің жапырақтарында орын

алатын асимметриялық флуктуациялар арқылы анықтау әдісін ойлап тапқан. Қалыпты және техногенді жүктемесі жоғары жағдайда өсетін ақ қайыңдардың жапырақтарындағы морфологиялық құрылысында жүйкелену, жүйке аралығындағы кеңістіктің, жапырақ тақташаларының көлемінің өзгерістерге ұшырайтыны тесттік белгі болып танылған. Қоршаған ортаның ластану жүктемесі артқан сайын, аталған морфометрикалық көрсеткіштер қалыпты жағдайдан алыс ауытқитыны анықталған.

Менделеев таблицасындағы 40 химиялық элементтен астамы ауыр металдарға жатады. Биоценоздағы жиналу және токсикалық қасиеттеріне қарай қорғасын, ванади, қалайы, цинк, сурма, мыс, малибден, кобальт, никель және ртуть металдарыныңың мәні үлкен. Ауыр металдар атмосфераға табиғи көзден және антропогендік көзден келіп түседі.

Қоршаған орта антропогендік жүктемелердің әсерінен ластанған жағдайда, экологиялық жағдайдың өзгеруіне сезімтал тірі ағза түрінің немесе олардың қауымдастығының биологиялық өзгерісін, биоиндикациялық және биотесттік әдістер арқылы анықтайды. Қоршаған ортаның ауыр металдармен ластануы әсеріне өсімдіктердің қарсы реакциясын зерттеу, экологиялық мониторингтің алдына қойған өзекті міндеттерінің бірі, яғни ластаушы заттардың түсу деңгейіне байланысты өсімдіктердің химиялық құрамының вариациялану заңдылығы анықталады.

Қазіргі кезде Қазақстанда дәрілік өсімдіктердің шикізаттары үшін ауыр металдардың рұқсат етілген шектеулі концентарациясы нақты белгіленбеген.

Автокөлік жолдарына жақын жерлерден жиналған дәрілік өсімдіктер адам ағзасын ауыр металдармен ластау көзі болуы мүмкін. Сондықтан антропогендік әсерлердің әртүрлі экологиялық жағдайдағы дәрілік өсімдіктердің морфо- анатомиялық параметрлеріне тигізер әсерін зерттеу өзекті мәселе болып табылады.

Зерттеу жұмысының мақсаты: Шымкент қаласының автокөлік жолдарына жақын жерлердегі тораңғыл және итмұрын дәрілік өсімдіктерінің морфо-анатомиялық параметрлеріне автокөліктерден бөлінген түтіндердің әсерін зерттеу.

Зерттеу жұмысының міндеттері: