Батарейканың қоршаған ортаға әсері туралы ғылыми жұмыс

Батарейканың қоршаған ортаға әсері

Влияние батарейки на окружающую среду

Environmental impact of batteries

Ғылыми жобаның авторы:

10-сынып оқушысы

Тоқтаубеков Ардагер

Ғылыми жобаның жетекшісі:

Химия – Биология пәнінің мұғалімі

Тахиров Рифхат Ришатович

Мақсаты: Батарейканың қоршаған ортаға деген әсерін жан-жақтылы зерттеу.

Міндеттері: - Батарейканың зиянды жақтарын анықтау;

Батарейканы дұрыс залалсыздандыру тәсілдері

Батарейкалардың түрлерін анықтау және әр түрлі қоршаған ортаға әсері.

Зерттеу әдістемесі: жергілікті жердің экалогиясын анықтау,батарейкаларды залалсыздандыруға қандай жағдай жасалғанын анықтау және мәліметтер жинау.

Гипотезасы:Жергілікті тұрғындарға батарейканың зиянды жақтарын түсіндіру және адам көп жүретін жерлерге арнайы батарейа қорабын орнату.

Жұмыстың өзектілігі:

Батарейка әлемде кеңінен таралған қолданыс құралы.Ал олардың әртүрлілігі және қолданыс қарқынын.Алессандро Вольта 20 наурыз 1800 жылы алғашқы батарейканы жасап шығарды. Батарея құрамында әртүрлі адам ағзасына, денсаулығына зиян келтіретін ауыр металлдар бар. Олар қорғасын, марганец, кадмий, никель, сынап және т.б. Батареялар мен түрлі аккумуляторлардың құрамында жоғары мөлшерде элементтер болады. Олардың кейбірі сирек кездесетін болып келеді. Әсіресе қайтадан зарядталатын батареялардың қайта өңделуі арқылы әлемде резерві едәуір азайған кобальт элементі алынады.

Зерттеу барысы: Қазіргі технология дамыған заманда, электр қуатын талап ететін әртүрлі гаджеттер бар. Оның біреулері тікелей тоқ көзіне қосылса, басқа түрлері тек батарея арқылы жұмыс жасайды. Батареяның құрамында кездесетін ауыр металдар мен олардың адам ағзасына зияны № Ауыр металдар Зиянды әсері 1 Қорғасын Бүйректе жиналады. Ол мидың, нерв жүйелерінің ауруына алып келеді. 2 Кадмий Бауырда, сүйектерде, бүйректе жиналады. Канцероген болып табылады, яғни рак ауруларын туғызады. 3 Сынап Миға, нерв жүйесіне, бауырға, бүйрекке әсер етеді. Көру, есту, қимылдау қабілетінің нашарлауына, тынысалу жүйесінің ауруына алып келеді. Көру, есту, қимылдау қабілетінің нашарлауына, тынысалу жүйесінің ауруына алып келеді. Металды сынап – у. Адам ағзасына әсері бойынша қауіпті заттар ішіндегі 1-ші классқа жатады. Ағзаға түскен сынап, қорытылмай, адам ағзасында жиналады.

Америка Құрама Штаттарындағы қоршаған ортаны қорғау ұйымының есептеуі бойынша, барлық қоқыстың 0,25% ғана батареялар болса, осы 0,25% барлық қоқыстың қоршаған ортаға деген зиянының 50% құрайды.

Эксперименттік бөлім. Қуаты таусылған батареяларды қалай білуге болады? Үй жағдайында кез келген батареяны, оны арнайы орындарға апармас бұрын оның қуатын тексеріп алуға болады. Үйде қолданып жүрген батареяларың қуатын қашан және қалай таусылып қалатынын білмейміз. Тек оларды сағат, теледидардың пульті, ойыншық машиналарға және т.б. салғанда ғана білеміз. Ол үшін арнайы ыдысқа су құямыз.

1 – ші жағдайда алдымен суға қант салып және крона батареяларға сымдарын (-, +) тигізгенде мүлдем құралдың жарығы жанбайтынын немесе жанатынын байқауға болады. Сол кезде қант тоқ өткізбейтіні байқалды.

2-ші жағдайда келесі ыдысқа суға тұзды аралыстырып және крона батареяларын сымға (-, +) тигізгенде шам жанды. Сол кезде тұзды су тоқ өткізеді екен. Осылайша кішкентай батареялардың қуатын тексеруге болады.

Заманауи гаджеттер ұзақ әрі өнімді жұмыс істеуі үшін оларды қалай дұрыс қуаттау керектігі жайлы бірнеше кеңес:

1.Құрылғыны жиі қуаттаған дұрыс Батареясы толық отырып қалуына дейін жеткізбеу керек. Заманауи гаджеттерде қолданылып жүрген литий-иондық аккумуляторларда есте сақтау әсері деп аталатын әсер жоқ, сондықтан оларды қуаты сөнгенше ұстамай, жиі қуаттап отыру керек.

2. Құрылғыны қуаттағыштан уақытында алу Гаджетіңіз 50-80%-ға дейін қуатталып отыратын болса ұзағырақ қызмет ететін болады. Егер аккумулятор 100%-ға дейін қуатталса, оны уақытында тоқтан алған жөн, өйткені бұл фактор батареяның қызмет ету ғұмырына әсер етеді. Сондықтан құрылғыны түні бойы қуатталуға қалдырмауға…