Цифрлық әлемде адасқан ұрпақ туралы эссе

Цифрлық әлемде адасқан ұрпақ: жасөспірімдер және әлеуметтік желі тәуелділігі

Автор: Еркеназ Максатқызы

Қазіргі таңда әлеуметтік желілер жасөспірімдердің өмірінің ажырамас бір бөлігіне айналды. Instagram, TikTok, YouTube сияқты платформалар тек байланыс құралы ғана емес, сондай-ақ ақпарат, көңіл көтеру және өзін таныту алаңына айналды. Алайда бұл цифрлық әлемнің көлеңкелі тұстары да аз емес.

Бүгінгі жастардың көпшілігі таңертең ұйқыдан оянғанда бірінші кезекте телефонын қарайды. Бұл – қауіпті белгінің бірі. Америкалық психологтар жүргізген зерттеулерге сүйенсек, күнделікті 3 сағаттан астам әлеуметтік желі қолданатын жасөспірімдерде күйзеліс, мазасыздық және өзін-өзі бағалаудың төмендігі байқалады.

Қазақстандағы жағдай да алаңдатарлық. Қаладағы мектеп оқушылары күн сайын TikTok-та 4-5 сағат уақыт өткізетінін жасырмайды. Олар үшін виртуалды өмір – шынайыдан әлдеқайда қызығырақ әрі тартымды. Ата-ана мен мұғалімнің сөзі әсер етпей қалған кезде, жасөспірім TikTok блогердің кеңесін тыңдауға дайын.

Басты мәселе – шынайы өмір мен виртуалды шындықтың арасындағы шекараның жойылуы. Экран артындағы өмірге тәуелділік жастарды қоғамнан алыстатып, рухани күйзеліске әкелуі мүмкін.

Бұл мәселені шешу үшін не істеу керек? Біріншіден, мектептерде цифрлық сауаттылық пен интернет мәдениеті жайлы пәндер енгізілуі тиіс. Екіншіден, ата-аналар өз балаларына телефон емес, тірі көңіл бөлуді үйренуі керек. Үшіншіден, әр жасөспірімге әлеуметтік желіден тыс та өмірдің мағыналы екенін түсіндіру маңызды.

Себебі болашақ — біздің қолымызда. Ал болашақтың саналы болуы — бүгінгі саналы таңдауға байланысты.