Туған тілім тұғырым зияткерлік ойыны мен сценарийі

«Өзге тілдің бәрін біл,

Өз тіліңді құрметте!»- зияткерлік ойыны.

Шарамыздың мақсаты:Қазақ тілін терең меңгеруге құштарлықтарын ояту,Қазақ тілінің кең қанат жаюына үлес қосуға, мақтан тұтуға тәрбиелеу.Қазақстанның, қазақ тілінің құдіреті туралы түсініктерін кеңейту және дамыту.

Көрнекілігі: плакаттар, ұпай беретін таяқшалар, мадақтау қағаздары, Microsoft Pover Point программасында безендірілген презентация.Қазақстан Республикасының Әнұраны орындалады. Сайыстың өтілу барысы:I. Ұйымдастыру. Сайыстың мақсатын хабарлау.2. Кіріспе сөз.Мұғалім:– Сәлеметсіздер ме, құрметті мұғалімдер, қонақтар, қадірлі ойынға қатысушылар! Бүгінгі біздің өткізгелі отырған «Өзге тілдің бәрін біл, Өз тіліңді құрметте!» атты сайысымыздың негізгі мақсаты – мемлекеттік тілдің қолдану аясын кеңейту, қазақ тілінің мәртебесін көтеру. Туған тілім – тірлігімнің айғағы,Тілім барда айтылар сыр ойдағы.Өссе тілім мен де бірге өсемін,Өшсе тілім мен де бірге өшемін.Ә. Тәжібаев. Мұғалім: Тіл – өте маңызды құрал. Тіл болмаса адам өз ойын жеткізе алмас еді. Өткен тарихымыз, халқымыздың әдет ғұрыптары, салт – дәстүрлері, бізге ана тіліміз арқылы жетеді. Қазақ тілі – өте бай әрі көркем тілдердің бірі. Мемлекеттік тілді меңгеру – ҚР азаматының парызы.– Олай болса, сайысымызды бастайық. Ойыншылар, сіздерге сәт – сапар тілеймін!– Сайыс бес белестен тұрады. Әр белес ұпайлармен бағаланады, сайыс мәресіне жеткенде қорытынды шығарылып, жеңімпаздар мадақтама қағазымен марапатталады.3. Сайысқа қатысушылармен

Әділ қазылар алқасының мүшелері:

Ахметова Аккумис Искендировна- директор.

Жумагалиева Ақсұлу Сериковна- меңгеруші.

3. Ибраева Асел Бахытжановна- әдіскер. І белес - «Бәйге». 5 ұпаймен бағаланады. Жылдам, толық жауап берулері керек. Әр ойыншының қолыңда 1 – 5 нөмірленген карточка. Қай ойыншы карточкасын бұрын көтерсе, сол жауап береді.Сұрақтар:1) Қазақстанның өз тәуелсіздігін жариялаған жыл (1991 ж.)2) Тіл туралы заң қашан шықты? (1989 ж.)3) Диалог деген не? (екі кісінің сөйлесуі)5) Қазақ тіліне тән неше дыбыс бар? (9)6) Үш би (Төле би, Қазбек би, Әйтеке би)7) Әсемпаз болма әрнеге,Өнерпаз болсаң – арқалан.Сен де бір кірпіш дүниеге,Кетігін тап та, бар қалан!Өлең шумақтарының авторы кім? (Абай)8) М. Әуезовтың атақты роман – эпопеясы («Абай жолы»)9) 100 жасаған ақын (Жамбыл)10) «Наурыз» сөзі қай тілден шыққан? (парсы)11) ҚР халықтарының тілдері күні ( 5 қыркүйек)

12) Ұлттық музыкалық аспап (домбыра)13) Республиканың рәміздері (Ту, Елтаңба, Әнұран)14) Тәуелсіздік күні (16 желтоқсан)15) Тұңғыш қазақ ғарышкері (Т. Әубәкіров)16) Абайдың шын аты (Ибраһим)17) Мемлекеттік туда белгіленген құс (бүркіт, қыран)18) Шәкірт сөзінің синонимі ( тәрбиеленуші)19) Қобызда ойнаған күйші (Қорқыт)20) «Кел, балалар, оқылық...» кімнің өлеңі?

21. Бала туғанда жасайтын той (шілдехана)22. «Тәуелсіз Қазақстан» сөз тіркесі қалай аударылады?23. Жылқы сүті қалай аталады? (Саумал)

24. Наурыз мерекесінің басты асы (наурыз көже)25. Бір жылда он екі не бар? (ай)

26. ҚР неше облыс бар? (17)27. Ң әріпіне басталатын жалғыз сөз (Ңөң)

28. ҚР жаңа облыстары (Ұлытау облысы,Жетісу облысы,Абай облысы)

29.Гиннесс рекордтар кітабына әлемдегі ең биік 10 ғимараттың бірі болып енген еліміздегі ғимарат (Хан шатыр, биіктігі 150метр, жалпы ауданы-127 мың шаршы метр)

30. «Қоян» сөзінде неше дыбыс бар?

Әділқазылар алқасы қорытынды баға шығарады.ІI белес - «Жорға». Мақалдардың жартысы айтылады, қалғанын қатысушы тауып айтады.

1. Тіл тас жарады,... (Тас жармаса, бас жарады)

2. Аңдамай сөйлеген,... (Ауырмай өледі)

3. Бір кісі қазған құдықтан.....(Жүз кісі су ішеді)

4. Түйедей бойың болғанша,... (Түймедей ойың болсын)

Білгенің бір тоғыз, .... (Білмегенің тоқсан тоғыз)

Жүзден біреу шешен,.... ( Мыңнан біреу көсем.)

Көңіл көзін сөз ашар,....(Сөйлемесе кір басар.)

Шешеннің тілі өткір, .... (Шебердің бізі өткір.)

Сөзің тәтті болсын, ..... (Ашуың қатты болсын.)

Көп сөз –көмір, .... ( Аз сөз- алтын)

ІІI белес. «Айшықты сөздер»

Бұл айналымда бірнеше тұрақты сөз тіркестері беріледі. Ойланып, мағынасын айту керек.

1.Төбесі көкке жетті (қуанды)

2. Ине шаншар жер жоқ (бос жер жоқ)

3. Қой аузынан шөп алмас (жуас)

4. Қабағынан қар жауды (ашуланды)

5. Бетінен оты шықты (ұялу)

6. Ит өлген жер (алыс)