Туған жер құшағыңды аш, мен келемін мақаласы

Туған жер құшағыңды аш, мен келемін.

Күндегі әдетімше сабаққа бара жатырмын. Кеше кешкісін ұялы телефоныма телміріп отырып қазақ әдебиетінен апайдың берген тапсырмасын оқуды ұмытып кеткенім есіме түсті. Сырттай елді алдағаныммен іштей өзімнің өтіріктерімді өз жаным әшкерелеп алады. «Жә, ұмытып кеттім емес, оқығым келмеді ғой» деді ішкі дауыс маған. Тіпті үйге кітаптың қай бетіндегі мәтінді бергені де есімде жоқ, қазақ әдебиеті, орыс әдебиеті деген сабақтар көңіліме қонбайды. Осы қала, мына ұлт бізді бауырына басқанымен мен жаттығымды танытып тұрамын. Кейде өзбек ақындарының өлеңін атамның үйдегі кітаптарынан оқып алатыным бар, ал әкем болса біз тұрып жатқан, бізді бауырына басқан қазақ халқын ерекше сыйлайды, бізге де «туған елдерің осы, мына елге адал қызмет етіңдер» дегенді айтып әлек. Қоғамдық көлік те келіп жетті. Ойым он жаққа таралған мен мектепке емес қаланың орталығына қарай тарттым, мұндағы ойым қазақ әдебиеті сабағына қатыспау. Қатыса беремін ғой тек ұзын сонар әңгімелерді сыныптың қыздарындай мәнерлеп оқи алмаймын, буынға бөлуді әдетке айналдырып алғанмын. Менің тақтаға шығып оқығанымды сондықтан сыныптың кейбір пысықтары жақтырмайды. Бұл қылығыма намыстанғаныммен түзеле алмай келемін. Автобусқа міне салысы

- 1941 жыл соғыс басталған кезең. Жасым енді он сегізге келген мені әскер қатарына шақырды. Мақсатым айқын, барар жерім белгілі болатын. Екі күндік тексерістен соң әскери білімі бар мені бірден Мәскеуге, соғыстың алдыңғы шебіне жіберді. Үстіме сәл тарлау әскери киім мен аяғыма кең етік берді. Барған батальонды қазақ жігіті басқарады екен. Кеңес Одағының халқы ел шетіне жау келген кезеңде ұлтқа, ұлысқа, нәсіл мен түрге бөлінбей Отан қорғадық. 1941 жылдың 16-18 қарашасы күндері батальонымыз неміс әскерінің Мәскеуге екінші қайтара жасаған шабуылында Мәскеу аймағындағы Матронино селосының маңында Волоколам

тас жолында ерлікпен соғысып, жауды алыстаттық. Сен орыс жазушысы Александр Бектің «Волоколамск тас жолы» шығармасын оқып па едің? – деді маған. - Жоқ, - дедім мен басымды төмен салып. - Жалқаусың, жалқау, -деп басын шайқады атай: - Біздің сол шабуыл жайлы жазылған. Дәл ұрыс кезінде жас қазақ командирі менің қасыма келіп «Жарайсың Ахмат, жарадың» деп қолпаштады. Ұрыс аяқталған соң маған алғыс жариялап содан бері біз Бауыржанмен жолдас болып кеттік. 1942 жылы соғыстың қызған шағында елден хат келіп менің отбасымды, тұтас бір шешен ауылды Қазақстанға қарай көшіретіндігі туралы қарындасым баяндапты. Дәл сендердегідей емес ол кезеңде тітпі қаламсап, қағаз жоқтың қасы. Хат жазуға соғыста жүрген біздерге бір жапырақ қағаз табу қиын болатын. Сол хаттан соң арада алты ай өтсе де туыстарымнан хабар келмеді. «Олар қайда? Жолда отарбаны жау әскері бомбалап кетті ме?» деген ой жанымды жегідей жеді. Бір күні жас сарбаз қасыма келіп «сізді командир шақыртты» деп тарс еткізді. Жас сарбаздың айтқанын ести сала бойымды қорқыныш биледі. Не болды екен? Әлде елден хабар келді ме? Бір сәт әкем, анам, қарындастарым мен інілерім көз алдыма оралды. Қош, қош болыңдар, мен сендерді құтқара алмадым, сендерді