Тұғыры биік тұлға ашық тәрбие сағаты 8 сынып

Тақырыбы: «Тұғыры биік тұлға». Мақсаты: 1) Халқымыздың аяулы перзенті Д.А.Қонаев атамыздың өмірімен, еңбек жолымен, игі істерімен таныстыру. 2) Адамгершілік асыл қасиеттерін үлгі тұтуға тәрбиелеу.

Көрнекілігі: суреттер, нақыл сөздер, слайд.

2. 1. Жүргізуші: Армысыздар, бармысыздар құрметті ұстаздар, оқушылар және қонақтар! Дінмүхамед Ахметұлы Қонаев атамыздың туған күніне арналған салтанатты жиын «Ашық» деп жарияланады. Құттықтау сөз мектеп директоры Битенова Дидар Ауданқызына беріледі. 1) Кіріспе сөз. Қазақ халқының тарихында ұлы тұлғалар аз болмаған, олар өз тұсындағы заман ағымының алмағайып сәттерінде туған жұртын қыспақтан түрлі жолмен алып шығып отырған, егер біз кейбір ұлттардай тарих бетінен жоғалып кетпей,осынау егемендік алған тәуелсіз қалпымызда іргелі ел ретінде жетіп отырсақ, сол адамдардың өлшеусіз еңбегі бар, сондықтан да халық жадында олардың есімдері мәңгі ұмытылмақ емес. Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев ұлы тұлғалар шоғырында бірдің бірегейі ретінде өзінің лайықты орнын алады. Жылдар бедері Дінмұхамед Ахметұлы Қонаевтың атамыздың есімін көмескілендіре алмайды, себебі, бұл асыл бейне-мәңгі халық жүрегінде. Еліміздің қарыштап дамып, өркениеттің жолына шығуына өлшеусіз еңбек сіңірген аса ірі қайраткер, халқымыздың ұлы перзенті Дінмұхамед Ахметұлы Қонаевтың туылғанына 104 жыл. 2 Жүргізуші: Ұлы Тұран перзенті Дінмұхамед Қонаев атамыз 1912 жылы 12-қаңтарда, Алматы қаласында қызметкердің жанұясында дүниеге келді.

ғылыми қызметпен де өажырлылықпен айналысты. Жүзден аса ғылыми еңбектердің авторы. 1968 жылдан ғылым докторы. Оның осынау жемісті еңбектерін Отаны әділ әрі лайықты бағалап, үш мәрте Социалистік Еңбек Ері атағын, оған қоса сегіз Ленин, Октябрь революциясы ордендерімен және көптеген медальдармен марапатталды. Қонаев атамыз жарқын өмірдің салтанат құруы ісіне шын берілген табанды қайраткер болды. Ол өзінің асқақ мұратты парызын адал орындады. 1986 жылы 16 желтоқсанда құрметті еңбек демалысына шықты. І жүргізуші: 8 «А» сынып оқушысы Іңкәрбек Аружанның орындауында ән: «Бұлқынды жүрек». 2 «А» сынып оқушылары ортада:

1. Басшы бар ма бұл күнде жөн білетін,

Зауал туған ақ жағаң сөгілетін. Қонаевтың тұсында ару қыздар, Ай секілді алыстан көрінетін.

2. Күндер қайда ат ізін тай басатын, Зауал туған есікті Қайғы ашатын. Қонаевтың тұсында қарттың бәрі, Ақбоз үйдің төріне жайғасатын.

3. Ер мінетін ол кезде ат туатын, Ар алдында кім-кімде тақ тұратын. Жұрттың бәрі саналы ғұмыр кешіп, Тіршілікте сөз қумай бақ қуатын.

4. Тамырына қан құйған құба белдің, Димаш нағыз өзі еді тұлғалы ердің. Мұражайдың төрінде тұр қасқайып, Көзсіз батыр ерлігі туған елдің.

5. Дүниенің сұмдығын жүре көрген, Дінмұхаммед кісі емес жүрегі өлген. Алатауы болатын алты алаштың, Ғасырлардың төрінен түрегелген.

6. Ақиқатқа шындыққа ара тұрған, Асыл еді ақ нұрдан жаратылған. Жалғандықтың шайқаған шаңырағын, Ұлы дайыл туғанда қанатынан.

7. Өмір-өзен жаңылып ағысынан, Тауы қайтып, шындықтың сағы сынған. Қайран Димаш қапыда көз жұмғалы, Туған елге ер бар ма бақ ұсынған.

8. Құшағында жетіліп арлы ананың, Кім көрмеді биікке самғағанын. Қасиетіне айналған алты алаштың Димаш еді киесі сардаланың.

9. Димаш ата! Көсемсін сен көреген, Ата-жұртын нұр бақытқа бөлеген! Қазақтар шалқая басып жергенің, Қонаевтың арқасында дер ем мен!

2 Жүргізуші: 5 «Ә» сынып оқушысы Исламқызы Жаннұр. баяндама: /Слайдтағы суреттерге тоқталу/. Д.А.Қонаевтың кезінде бір Қазақстан еселеп өсіп, жеті Қазақстанға айналыпты. Керемет көрсеткіш! Сөйтіп, ұзақ жылдар бойы Д.А.Қонаев елдің жоғарғы билік тізгінін ұстағандардың бірі болды. Д.А.Қонаев билік басына келген жылдары Қазақстан өрлеу мен гүлденудің ең жоғарғы дәрежесіне жетті. Ол байлықты да, билікті де мақсат-мұрат етпеген, бар өмірі мен қызметіне, күш-жігерін соңғы тыныс-деміне дейін халқына іскер бағыштай, бағыттай білген. Д.А.Қонаев Қазақстанды басқарып тұрған жылдары республикада өнеркәсіп өндірісі,ауыл шаруашылығы, құрылыс 8 есеге жуық өсіпті. 68 жұмысшы поселкасы мен 47 қала салған. Оның ішінде:Ақтау,Арқалық, Екібастұз, Рудный, Қаратау, Жаңатас, Кентау, т.б.қалалар бар. 1993 жылы 22 тамызда Қазақстан халқы өзінің ұлы перзенті Д.А.Қонаевпен қоштасты.Аса ірі мемлекет қайраткері дүниеден өтті. Ол кісінің табытына тірі гүлдер қойылып қоршалды. 1994 жылы ақпан айының 24- і күні Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев қаулы шығарды: «Д.А.Қонаевтың есімін мәңгі есте қалдыру туралы» Дінмұхамед Ахметұлы Қонаевтың Қазақстанның алдындағы сіңірген айрықша еңбегін

5 «Ә» сынып оқушылары ортада:

Жаннұр: Батыр ұл есімдері сақталады, Жыр болып жүректерге жатталады. Ғасырдан ғасырларға аңыз етіп, Ұрпағы мәңгі бақи мақтанады. Ұлы тұлға Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев атамызға үш жүзге тарта жыр арнаған Рафаэль Ниязбек ағамыздың өлеңдерінен үзінді. Алтынбек: О, Жаратқан! Ақ тілеуді қабыл ет, Халқымды аман, патшамызды әділ ет! 100 жылдыққа осы жырды арнадым, Әруағыңнан айналдым, Дінмұхемед! Асель: Өзің Дін мен Мұхаммед боп атандың, Қазағыма жақсылықпен атар күн! Юнеско көлемінде тойласақ, Жер жүзіне әйгіленер атағың! Сабина: Балқашыңда жайқалып тұр күрішің, Бізге әкелген бұл да сенің ырысың! Мұнар, интернатың, көпірің, Көрсетілген ел- жұртыңа бір ісің! Балнұр: Алмат мен Балқашыңа қосылып, Асфальт жолың жатыр шөлде жосылып. «Өтті дәурен осылай»-деп өтсеңде, Дұшпаныңа қалмағансың тосылып! Димекеңнің арқасында бар жақсылық жасалған, Балқаштықтар! Ұрпақтары осыны ұқ! Бекжан: Одақ болып жүрсек те бір «қалыпта», Қазақ елін айналдырдың алыпқа! Депутап боп Бақанастан сан мәрте, Бастап өттің жақсылыққа, жарыққа! Нұрдәулет: Бір келгенде таныстырып ата-жұртқа, еліңе, Нұрсұлтанды қонақ қып, әкелгенсің жеріңе! Болжай біліп болашақтың тағдырын, Сол кезден-ақ Елбасын шығарғансың төріңе! Аяна: Исі қ

Ұмытпайды мәңгі есте сақтайды, Малайсары, Бақанасың, Балқан көл! Аружан: Сәуле шашып, арайланған нұр таңы, Нұрландырар тау-тасыңды, қырқаны. Әруағы көктен қарап тұр әні- Жаса, жаса, Алты Алаштың ұрпағы!

1 Жүргізуші: «Ақылдыдан қалған асыл сөз». Димаш ағаның «Ақиқаттан аттауға болмайды» ғұмырнамалық кітабын оқығанда, ғибраты мол ғұмырдан ұрпақ түйер ұлағат аз емес. Онда Қазақстанның тарихы, ел экономикасы, әлеуметтік дамуы, мәдени өсіп-өркендеуі, қаншама өнегелі іс, өміршең тірлік жатыр. Ойы қандай салмақты, сөзі қандай өрнекті. Даналық деген осы. Ақылды ағадан қалған сөз ұрпаққа жұғысты болғай: - Өмірдің екі тірегі: үйренуден жалықпау, үйретуден аянбау. - Ақиқаттан аттап кету арға сын. - Ақиқат ағын суды да тоқтатады. - Өз басыңа тілемейтін істі, өзгеге тілеме. - Билік оңай, біліп айту қиын. - Тәуелсіздіктің жүгі ауыр. - Рухани байлықтың анасы еңбек

2 Жүргізуші: «Тұлға туралы ой маржандар» «Елу жыл ел ағасы» кітабында жазылған Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев туралы естеліктерден үзінді. Нұрсұлтан Назарбаев: /ҚР Президенті/ «Димекең өз заманының перзенті болған ірі тұлға. Ол кісінің артықшылығын да, кемшілігін де біз сол заманнан бөле-жара қарауға қақымыз жоқ. Қонаев есімі Қазақстан халқымен бірге жасары анық, ақиқат. Ол кісі – бәрімізге ұстаз болған ұлы адам». Джавахарлал Неру /Индияның премьер-министрі/: «Мейірім шуағы мол, пейілі кең халықтың перзенті болудан асқан бақыт жоқ. Сол халық – қазақ халқы. Елінің өткенін ұмытпай, келешегі үшін қалтқысыз еңбек еткен перзенті бар халық та бақытты. Сол перзент - Дінмұхамед Қонаев». Бәйкен Әшімов /Қазақ ССР-ның министрлер кеңесінің төрағасы/ «Димаш Ахметұлы – өз халқының болашағы үшін көп еңбек сіңірген адал ұлы». Дуайт Эйзенхауэр /АҚШ президенті 1960ж./: «Мен бүгін зор тұлғамен қауыштым. Ол терең саясаткер, халықтар даналығын толық меңгерген Адам. Ол КСРО-ның сирек кездесетін тұлғасы». Асанбай Асқаров: «Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев ХХ ғасырдың және өз халқының көрнекті, адал перзенті бола білген адам. Ондай жандар тарихта көп болғанымен әрқайсысы қайталанбас жеке тұлға».