Тұманбай Молдағалиев өлеңдеріне арналған сабақ жоспары

Сабақ жоспары

Пәні: Қазақ әдебиеті

Тобы: ВТиП18-1

Мамандығы: 1304000 «Есептеу техникасы және бағдарламалық қамтамасыз ету»

Күні: 11.04.2019ж.

Сабақ типі: аралас сабақ

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың тақырыбы: Т.Молдағалиевтің «Шақырады көктем», «Құстар қайтып барады» өлеңдерінің тәрбиелік мәні.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Т. Молдағалиевтің өмірі мен шығармашылығынан мәлімет беру. «Шақырады көктем», «Құстар қайтып барады» өлеңдерімен таныстыру.

Дамытушылық: әдеби теориялық білімдерін арттыру. Ойлау, жүйелі салыстыру қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелік: лирик ақынның шығармаларындағы сыршыл сезімдерді негіздеп, адамгершілікке, сүйіспеншілікке, әнді сүюге, гуманистік қасиеттер дамыту.

ОТҚ және көрнекі-дидактикалық құралдар: Интерактивті тақта, кеспе қағаздар.

Оқыту тәсілі: Ой қозғау,сұрақ-жауап, талдау.

Пәнаралық байланыс: музыка

Әдебиеттер тізімі:

Негізгі: С.Қирабаев «Қазақ әдебиеті», Ұ.Асыл «Қазақ әдебиеті»

Қосымша: Ахтанов Т. Көкейкесті. Әдебиет туралы ойлар. А. 1980 ж.

Сабақтың барысы мен мазмұны:

1.Ұйымдастыру кезеңі. 3-5 мин. (Сәлемдесу, түгелдеу, білім алушылардың зейінін сабаққа аудару)

2.Үй тапсырмасын тексеру. 15-20 мин.

Қадір Мырза – Әлі шығармаларынан тест тапсырмалар.

1. «Алғашқы өлеңімді мен алтыншы сыныпта оқып жүргенде, 1948 жылы жаздым...» деген кім?

А) Қадыр Мырза Әлі

В)Ж.Жабаев

С)М.Мақатаев

Д)О.Сүлейменов

Е)С.Сейфуллин

2. «Жеті» саны мен соған қатысты ұғымдар жайлы өлең жазған ақынды табыңыз.

А) Қадыр Мырза Әлі

В)Ж.Жабаев

С)М.Мақатаев

Д)О.Сүлейменов

Е)Қ.Аманжолов

3.Үзінді қай өлеңнен алынған?

А) Қадыр Мырза Әлі «Түн кірпігін ілмеді»

В) Қадыр Мырза Әлі «Шалкөде жайлауы»

С)М.Дулатов «Шешенің балаларын сүюі»

Д) Қадыр Мырза Әлі «Нұр»

Е)М.Дулатов «Жастарға»

4.Балалар ақынын табыңыз

А) М.Мақатаев

В) Абай Құнанбаев

С)Қадыр Мырза Әлі

Д) М.Жұмабаев

Е) Расул Ғамзатов

5.Қадыр Мырза Әлінің туындысын табыңыз

А) «Шығыс ұлына хат»

В) «Ескерткіш»

С) «Кәрі қыран»

Д) «Сырдария»

Е) «Ұлт өлеңі»

6.Қадыр Мызза Әлінің айтуынша қай сан қасиетті.

А) үш

В)бес

С) тоғыз

Д) жеті

Е) жүз

7.Ақын Қадыр Мырза Әлінің «Қызыл кітап» поэмасының негізгі тақырыбы не

А) Соғыс

В) Махаббат

С)Табиғаттың байлығын қорғау

Д) Ауылды көтеру

Е) Достық

8. «Қазақтарды шетелдік қонақтарға таныстыру» өлеңінің авторы кім

А) Т.Айбергенов

В) М.Шаханов

С) Ж.Молдағалиев

Д) М.Мақатаев

Е) Қ.Мырза Әлі

Венн диаграммасы арқылы «Дала дидары» мен «Бұлбұл бағы» өлеңдерінің үндестігін табады

3.Жаңа сабақтың тақырыбы мен оқушылар алдында тұрған мәселелерді хабарлау.

Т.Молдағалиевтің «Шақырады көктем», «Құстар қайтып барады» өлеңдерінің тәрбиелік мәні.

Сабақтың жүргізу барысы. 50-55 мин.

Тақтаға бір түрдегі жапсырма қағаздарына топ атауларын жазып, тақтаға гүл немесе күн түріндегі суретті жапсырып қою арқы топқа бөлу.

І топ. Көктем

ІІ топ. Құстар

Интерактивті тақтада Т.Молдағалиевтің өмірі мен шығармалары көрсетіледі.

Қызмет жолы

1956 жылы - Қазақтың Мемлекеттік университетінің филология факультетін бітірді.

1970-1973 жылдары "Пионер" журналында жұмыс іетеді.

1970-1973 жылдары "Балдырған" журналының жауапты хатшысы болды.

1973 жылдан "Жазушы" баспасы жанындағы Балалар жөне жастар әдебиетінің бас редакциясы мен "Жалын" альманағының бас редакторы.

Шығармашылығы:Тұңғыш өлеңі "Украина қызына" 1954 жылы жарияланды.

Алғашқы өлеңдер жинағы "Студент дәптері" 1957 жылы жарық көрді.

Тұманбай Молдағалиев нәзік сырлы, ойлы да отты жырлармен танылды.

"Кәмила" (1960)

"Көктем таңы" (1961)

"Алатау қызы" (1963)

"Ферюза туралы жыр" (1964)

"Зулайды күндер" (1965)

"Жүрегім менің сапарда" (1966) т. б. жинақтары шықты.

1967 жылы жарық көрген "Жаңа дәптер" атты кітабы үшін Қазақстан комсомолы сыйлығының лауреаты атанды (1968).

"Ескерткіш" (1969)

"Шақырады жаз мені" (1970)

"Жүрек ояу қашанда" (1972) атты кітаптары да оқушылардың ілтипатына бөленді.

"Қош, көктем" атты таңдамалы өлеңдер кітабы (1971)

"Хаттар" атты поэмалар жинағы (1974) жарық көрді.

Т.Молдағалиевтің орыс тілінде "Я — сын Семиречья" (1962)

"Первая встреча" (1968)

"Новая тетрадь" (1969) атты өлеңдер жинақтары шықты.

Музыка:Тұманбай Молдағалиев көптеген ән мәтіндерінің авторы.

"Құстар қайтып барады" (музыкасы Н.Тілендиевтікі)

"Бақыт құшағында"

"Әнім сен едің" (музыкасы Ш. Қалдаяқовтікі)

"Ертіс вальсі" (музыкасы Жамақаевтікі)

"Шақырады көктем" (муз. Ә.Бейсеуовтікі) атты өнге жазылған өлеңдері халық арасында кең тараған.

Аудармалары:Ол Байрон, М. Ю. Лермонтов, Т.Г.Шевченко, О. Туманян, С. Капутикян, К. Ғұлам, X. Ғұлям, Р. Гамзатов, Ұйғын, Зулфия, Д. Жалсараев т.б. ақындардың шығармаларын қазақ тіліне аударды.

Абай поэзиясы:Молдағалиевтің Абай поэзиясының идеялық - көркемдік мазмұнын, сөзім шынайылығын, тіл шұрайын сөз ететін «Ұрпаққа тілек» («Қазақстан пионері», 1971, 21мамыр) атты мақаласы жарияланды. Абай рухына арнап «Қайда барсам алдымнан» («Семей таңы», 1983, 13 шілде), «Абай ағам бастаған» (Жалын, 1985, N95) және «Абай аға аулында» (топтама, Тынық мұхит дәптері, А., 1985) т. б. өлеңдер жазды.

Марапаттары:«Жүректегі жазулар» өлеңдер жинағы үшін Қазақстан Республикасының Абай атындағы Мемлекттік сыйлығы

Халықаралық Физули сыйлығының лауреаты

Отбасы:Өмірлік серігі, жары - Қасымова Күлтай.

Ұлы - Дәурен (1966 жылы туған); қыздары - Зәуреш (1959 жылы туған), Жазира (1962 жылы туған), Жанна (1964 жылы туған).

Топтық тапсырма:

І топ Көктем. Шақырады көктем әнін әуенімен орындайды. Музыка ойнап тұрады.

ІІ топ Құстар. Өлеңнің жазылу тарихы жайлы мәтін беремін. Мәтінді оқып, түсінік айту.

Өлеңдерге сатылай кешенді талдау жасайды.

1.Авторы

2.Тақырыбы

3. Жанр түрі

4. Идеясы

5.Шумақ саны

6. Тармақ саны

7.Бунақ саны

8.Буын саны

9. Ұйқас түрі

10. Түсіндірме сөздік

11. Тәрбиелік мәні.

4.Жаңа сабақты қорытындылау.3 мин

Білімді бекіту «Айналмалы бекеттер» әдісімен ақын шығармашылығына шолу жасау.

5.Сабақтың қорытындысын шығарып, қысқаша түсінік бере отырып бағалау.3 мин.

6.Үйге тапсырма беру.3-4 мин.

Өлеңін жатқа айту , «Өмір қымбатсың маған» тақырыбында эссе жазу.

Оқытушы: ___________ А.Ахметова

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ