ҰБТ-ның қазіргі форматы білімді бағалай ма мақала

ҰБТ-ның қазіргі форматы: білімді бағалай ала ма?

Ұлттық бірыңғай тестілеу – мектеп бітіруші түлектер үшін ең жауапты әрі уайымды кезеңдердің бірі. Бұл сынақ арқылы көпшілік жоғары оқу орнына түсіп, болашаққа жол ашады. Бірақ қазіргі ҰБТ форматы оқушының шынайы білімін толық бағалай алады ма – бұл сұрақ көпшілікті ойландырады.

Соңғы жылдары тест жүйесіне біршама өзгерістер енгізілді. Мысалы, оқу сауаттылығы, тарих сияқты пәндерде бұрынғыдай құр жаттау емес, мәтінді түсіну, ой қорыту талап етіледі. Ал таңдау пәндерінде әр мамандыққа сай сұрақтар қойылады. Бұл – бір жағынан жақсы. Себебі оқушы өз бағытына нақты дайындалып, терең білімін көрсете алады.

Алайда, ҰБТ-ның кемшіліктері де бар. Кейбір сұрақтар тым күрделі, кейде тіпті шатастыруы мүмкін. Барлығын дұрыс түсініп, нақты жауап беруге уақыт аз. Бір ғана күнде өз біліміңді көрсету өте қиын. Қанша дайын болсаң да, қобалжу, толқу кедергі келтіруі мүмкін. Ал стресс кезінде адам өз білімін толық көрсете алмайды.

Тағы бір мәселе – тест логика мен есте сақтауға ғана негізделіп тұрғандай көрінеді. Ал шынайы өмірде тек тест шешу емес, білімді қолдану, сөйлеу, ой айту, пікір білдіру сияқты дағдылар да маңызды. Бұл қабілеттер кейде ҰБТ арқылы көрінбей қалуы мүмкін.Соған қарамастан, қазіргі формат бұрынғыға қарағанда әлдеқайда әділ. Таңдау мүмкіндігі, грант бөлу жүйесі де дамып келеді. Бірақ ҰБТ-ға қарап ғана бір оқушыны «білімді» не «білімсіз» деп айту дұрыс емес. Себебі әр адамның өз қабілеті, өз жолы бар

ҰБТ – білімді бағалаудың бір жолы ғана. Ол маңызды, бірақ жалғыз шешуші құрал болмауы керек. Ең бастысы – адамда білімге деген ынта, мақсат және өзіне деген сенім болуы. Сонда ғана кез келген сынақтан сүрінбей өтесің.

Ахметжанова Назым