Ұлттық құндылықтар ұрпаққа аманат туралы мақала

ЗАУРБЕКОВА Ж.Т.

Жамбыл облысы

Сарысу ауданы

Саудакент ауылы

Б.Адамбаев атындағы

тірек орта мектебі

ҰЛТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚТАР ҰРПАҚҚА АМАНАТ

Жас ұрпақты тәрбиелеуде ұлттық құндылық, ұлттық рух, ұлттық сананы назарға алу - бүгінгі қоғамның талабы. Болашақта ұлттық сана-сезімі қалыптасқан, ұлттық мүдденің өркендеуіне үлес қоса алатын, ұлттық құндылықтар мен жалпыадамзаттық құндылықтарды өзара ұштастыра алатын ұлтжанды тұлғаны тәрбиелеу қазіргі ұлттық идеяның негізгі өзегі болып саналады. Адамзат дамуындағы тұлғалық, ұлттық құндылықтардың маңызы ертеден –ақ ғұламалар назарындағы маңызды мәселе болғаны анық. Хакім Абай "Адамның жақсы болуы тегінде емес, тәрбиесінде, ақылында, өнер, білімінде. Адамға үш алуан адамнан мінез жұғады: ата-анадан, ұстазынан, досынан. Әсіресе, олардың қайсысын жақсы көрсе, содан көп жұғады", - дейді. Ұлттық құндылықтардың адам мінез-құлқы, саналы әрекеті арқылы көрінетінін ескерсек, ғұламаның бұл аталы сөзінің мағынасының тереңдігін көреміз.

Осы орайда біз төменде осы ұлттық идеяны жүзеге асыру барысындағы ұстаздық дүниетаным, кәсіби білім, күнделікті іскерлік тәжірибелерімізге сүйене отырып, бүгінгі жас ұрпақ тәрбиесіндегі ұлттық құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруді үш тұғырлы маңызды фактор аясында қарастырып талдау жасадық.

Ең алғашқы да маңызды фактор – отбасылық тәрбие. Баланың алғашқы әрі өмірлік ұстазы – оның ата-анасы болып саналады. Отанның да отбасынан басталатынын ескерсек, ұлттық құндылықтардың дәні егілетін, ұлттық тәрбиенің де отбасынан басталатыны ақиқат. Отансүйгіштік сезімнің қалыптасуына ата-ана, ауыл аймағының ықпалы зор. Баланың ер жетіп өсуі, бойындағы ұлттық құндылықтар мен рухани әлеміне сай алғашқы адамгершілік қасиеттері отбасында қалыптасады. Халық даналығындағы «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілесің» деген мақал да осы алғашқы тұғырдың маңыздылығының дәлелі деп есептейміз. Жас ұрпақты тәрбиелеуде отбасында ата-бабаларымыздан келе жатқан ұлттық дәстүр, салт-сана, ұлттық тәрбие үлгісін ұғындырып, мәдениетті, адамгершілігі мол, шығармашылық тұлға етіп қалыптастыруу- бұл қазіргі таңдағы өмір талабы және әрбір ата-ананың басты мақсаты болуы тиіс.

Екінші маңызды фактор – мектептегі оқу-тәрбие ісі. Ұлттық құндылық белгілі бір бағытты, мақсатты, жүйелі оқу-тәрбие қызметі негізінде жүзеге асатын ғылыми көзқарас, адами мінез-құлық қоғамдық тәртіп пен рухани дағдыны қалыптастыратын жүйе екені анық. Олай болса, ұрпақ тәрбиесіндегі ұлттық құндылықтар негізі – рухани білім, ізгілік, адамгершілік, парасаттылық, имандылық арқылы ұлт жанашырын, ертеңгі ел мен жер иесін тәрбиелеуде мектептегі оқу-тәрбие ісінің үлесі зор. Осы орайда жас ұрпаққа тәрбие мен білім беру саласында халықтық педагогикаға негізделген, қазақ халқының салт-дәстүр, әдет-ғұрпын, ұлттық…