Ұлттық тәрбие ұлағат үлгісі туралы мақала

Түркістан облысы, Мақтаарал ауданы С.Мұқанов атындағы №40 жалпы орта мектебі коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары

Тагаев Усенбай Мамадалиевич

«Ұлттық тәрбие – ұлағат үлгісі»

Ұлттық тәрбие – бiздiң ұрпақтан-ұрпаққа жеткiзетiн асыл қазынамыз. Ұлттық тәрбие қазiр елiмiзде орын алып отырған көптеген мәселелердi: ана тiлiн, ата тарихын, ұлттық салт-дәстүрiн бiлмейтiн жастар, тастанды жетiм балалар, «қиын» балалар, қарттар үйлерiндегi әжелер мен аталар, нашақорлыққа салынған жастар, тағы басқаларды бiрте-бiрте жоюдың және олардың алдын алып, болдырмаудың негiзгi жолы. Ұлттық тәрбие алған ұрпақ денi сау, бiлiмдi, ақылды, ұлтжанды, еңбекқор, сыпайы, кiшiпейiл болып өседi. Сондықтан да ұлттық тәрбие – ел болашағы.

Елбасының «Қазақстан – 2050» Стратегиясында қойып отырған мақсат-мiндеттер елiмiздегi тәрбие беру жүйесiн ұлттық құндылықтар негiзiнде жасау қажеттiлiгiн тағы да дәлелдеп отыр. Жалпы «ұлттық» деген сөздiң астарында елге-жерге, тiлiмiзге, дiнiмiзге деген құрмет жатыр. Ұлттық тәрбие атауын алғаш әдеби-педагогикалық оқулықтарға енгiзген Мағжан Жұмабаев болды. Ол педагогиканың ұлттық тәрбиеден бастау алатыны жайлы айтқан. «Педагогика» атты еңбегiнде былай дейдi: «Ұлт тәрбиесi баяғыдан берi сыналып, көп буын қолданып келе жатқан тақтақ жол болғандықтан, әрбiр ұлттың баласы өз ұлтының арасында өз ұлты үшiн қызмет ететiн болғандықтан, әрбiр тәрбиешi баланы сол ұлт тәрбиесiмен тәрбие қылуға мiндеттi». Сондықтан келешек ұрпақты ұлттық, халықтық тұрғыдан тәрбиелеу қажет. Олай болса, басты мақсат – жас ұрпақты ұлттық игiлiктер мен адамзаттық құндылықтар, рухани-мәдени мұралар сабақтастығын сақтай отырып тәрбиелеу.

Тәрбие – халықтың ғасырлар бойы жинақтап, iрiктеп алған озық тәжiрибесi мен iзгi қасиеттерiн бойына сiңiру, өмiрге деген көзқарасын және соған сай мiнез-құлқын қалыптастыру. Осы ретте халық тәрбиесiнде қыз бала тәрбиесiнiң де өнегелi үлгiлерi мол. Отбасында онымен негiзiнде әйел-аналар айналысып, мiнез-құлқының сымбатына сай болуына басты назар аударған. Қыз баланың бойына инабаттылық, сыпайыгершiлiк, iзеттiлiк қасиеттерiн дарыта отырып, оның жан дүниесiнiң жете қалыптасуына мән берген. Халқымыз қыз психологиясының ерекшелiгiн жақсы түсiне бiлген. Әрбiр отбасы, әке-шеше, аға-жеңге бойжеткен баласын ылғи да жiбектей мiнезi мен уыздай тәттi қылығымен, әдептi-iзеттiлiгiмен, иманды-инабаттылығымен, күмiс күлкiсiмен көргiсi келген. Осындай ұлттық тәлiм-тәрбие алған қыз бала болашақта ардақты ана, сүйкiмдi жар болары сөзсiз.

Ұлттық қалпымызды сақтап қалуда қазiргi жастарды әртүрлi дiни терiс ағымдардан қорғаштаудың маңызы зор. Тәрбие жұмысына ғылыми, әдiстемелiк, ақпараттық және сараптамалық қолдау көрсету мақсатында университетте «Тәрбие философиясы, дiнтану және экстремизмге қарсы әрекет ету мәселелерi» ғылыми-зерттеу орталығы құрылған. Осы орталықтың күшiмен өткiзiлiп тұратын iс-шаралар барысында дiн мен қоғамға байланысты өзектi мәселелер дер кезiнде қойылып, талқыланып, нақты шешiмдер табуға көмектеседi.

Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстан – 2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттiң жаңа саяси бағыты» атты Жолдауында «Елдiк мұрат жолындағы ұлы ерлiк әрқашан аталарымыздың бойынан табылған. Тәуелсiз елдi өз қолымен құрған буыннан басталған ұлы iстердi кейiнгi ұрпақтың лайықты жалғастыратынына сенемiн», – деген болатын.

Ұлы тұлғалардың, халық ардақтыларының жүрегiне үңiлiп, ғибратқа толы ғұмырынан тағылым алу – бiзге парыз. Сондықтан жас ұрпақты Отанын сүюге, ол үшiн…