Ұмытыңдар оны қойылымы туралы талдамалы мақала

Махтабай Ұлдана Бейсенбекқызы

Тұран университеті, журналистика 3-курс

«Ұмытыңдар оны» – біз Геростраттарды өзіміз жасаймыз ба?

Ғ.Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театры Ақпан айын Григорий Гориннің «Забыть Герострата!» пьесасы негізінде қойылған «Ұмытыңдар оны» трагикомедиясымен бастады. Қоюшы режиссер – Жұлдызбек Жұманбай. Оқиға желісі адамзат тарихында аты қалған Герострат есімді кейіпкердің айналасында өрбиді. Ол мәңгілік атаққа ие болу үшін Артемида ғибадатханасын өртейді. Ал спектакльде бұл оқиғаға тарихи көзқарас тұрғысынан ғана емес, қазіргі қоғаммен үндесетін әлеуметтік-адамгершілік мәселелер арқылы да баға беріледі.

Жұлдызбек Жұманбайдың режиссерлік жұмысы қашан да өзіндік қолтаңбасымен ерекшеленеді. «Ұмытыңдар оны» қойылымында да ол дәстүрлі классиканы сахналаудың шеңберінде қалмай, бүгінгі көрерменді ойландыратын, кейіпкерлер арқылы қоғамдағы өзекті мәселелерді қозғайтын тәсілдерді қолданған. Қойылымдағы басты сұрақ – «Геростратты ұмытуға бола ма?» немесе «Оны ұмытпауымыздың себебі неде?» деген ой төңірегінде өрбиді.

Режиссердің сахналық шешімі өте әсерлі. Қойылымның жарық пен көлеңке арасындағы контрастқа құрылған сценографиясы мен минималистік, бірақ мәнерлі декорациясы көрерменді ежелгі Эфес қаласының атмосферасына сәтті енгізеді. Ерекше назар аударатын жайт – спектакльдің заманауи қоғаммен байланысы. Түрме қарауылының: «Егер маған көбірек жалақы төлесе, мен мына сұмпайыға қызмет етпес едім…» деген репликасы бүгінгі күннің мәселелерін ашық көрсетеді.

Актерлік құрам спектакльдің сәтті шығуына үлкен үлес қосты. Әсіресе, Герострат рөлін сомдаған Мақсат Рахмет ерекше көзге түсті. Оның сахнадағы харизмасы, дауыс ырғағындағы қанық бояулар көрерменді бірден өзіне тартып, кейіпкерінің ішкі әлеміне үңілуге мәжбүрлейді. Актер Геростратты тек мансапқұмар, қатыгез қылмыскер ретінде емес, айлакер, өз мақсатына жету үшін кез келген нәрсені пайдаланатын тұлға ретінде көрсете білді. Дегенмен, оның ішкі психологиялық күйзелісі мен ішкі тартысы кей тұстарда жеткілікті дәрежеде ашылмай қалғандай көрінді.

Клеон рөліндегі Еділ Рамазанов – қойылымдағы ең жарқын кейіпкерлердің бірі. Әділдіктің символына айналған бұл образды актер сенімді әрі шынайы жеткізді. Оның әр сахнада ішкі жан күйзелісін көрсетуі, әділет үшін күрескен адамның трагедиясын көрерменге жеткізуі ерекше әсер қалдырды.