Ұшқыр ой мен шешен тіл интеллектуалдық ойыны, 6 сынып

Қызылода облысы Жалағаш ауданы № 116 орта мектептің қазақ тілі пәні мұғалімі Ержанова Лаура

«Ұшқыр ой мен шешен тіл» интеллектуалды ойыны

Сабақтың тақырыбы: «Ұшқыр оймен шешен тіл»

Сабақтың мақсаты: 1. Оқушылардың білімінжинақтап,тереңдету.

2. Оқушылардың қызығушылықтарын арттыру, шапшаңдыққа баулу, белсенділіктерін арттыру.

3. Топпен жұмыс істей отырып, өзгенің пікірін құрметтеуге, ұйымшылдыққа баулу.

Көрнекіліктер: жұмбақтар, өлең жолдары, үзінділер, презентация.

Түрі: интеллектуалды ойын

Ойын барысы:

І. Ұйымдастыру.

Ойынның тақырыбы мен мақсатын таныстыру (слайд).

Бәйгеге түсіп жарыспай,

Жүйріктің бағы жанар ма?

Білім мен өнер жарысып,

Тәрбие, тәлім табар мән.

Бұл бәйге ойдың бәйгесі,

Кім жүйрік ойға, сол алда, - дегендей, бүгінгі интеллектуалды ойынымыз сайыс түрінде өтеді. Осы уақытқа дейін алған білімдеріңді көрсетіп, ортаға салыңдар. Ойынға 3топ қатысады. Ойын V айналымнан тұрады.

Ойын ережесімен таныстыру.

Ойынды бастамас бұрын әр топ өзін, ұранымен таныстырады.

І топ. Топтың аты: «Сұңқар».

Ұраны: Білім алып бүгін алтын ұяда,

Ертең әлі шарықтаймыз қияда.

ІІ топ. Топтың аты: «Тұлпар».

Ұраны: Асау тұлпар желдей ескен арыны,

Оқу менен еңбекке сал барыңды.

ІІ топ. Топтың аты: «Болашақ».

Ұраны: Болашақтың ұл-қызымыз,

Көркейтеміз елді біз.

Енді ойынымыздың бірінші айналымын бастаймыз.

І айналым «Ұшқыр ой».

Әр топқа қазақ тілі пәнінен сұрақтар қойылады. Тез, жылдам, нақты жауап берукерек.

«Сұңқар» тобына

Сөздің әрі қарай бөлінбейтін , мағыналы бөлігі (түбір).

Жалқы есімдер қалай жазылады? Неге? (бас әріппен).

Сын есімнің сұрақтары (қандай?).

«Бесінші» сөзі қандай сұраққа жауап береді? (нешінші).

«Әдемі» сөзіне жуық, мәндес сөзді ата (сұлу, көркем).

Сұраулы сөйлемнің соңына қандай тыныс белгісі қойылады? (сұрақ белгісі)..

«Тұлпар» тобына

Дауысты дыбыстар неше топқа бөлінеді? (2-ге, жуан, жіңішке).

Қимыл, іс-әрекетті білдіретін сөз табы қалай аталады? (етістік).

Сөздің мағынасын өзгертетін қосымша қалай аталады? (жұрнақ).

«Батыр» сөзіне жуық, мәндес сөзді ата (ер, қаһарман).

Жалпы есімдер қалай жазылады? (кіші әріппен).

Хабарлы сөйлемнің соңына қандай тыныс белгісі қойылады? (нүкте).

«Болашақ» тобына

Дауыссыз дыбыстар нешеге бөлінеді? (3-ке, қатаң, ұяң, үнді).

Сөз бен сөзді байланыстыратын қосымша қалай аталады? (жалғау).

Кейде дауысты, кейде дауыссыз болатын дыбыс (у).

Зат есім дегеніміз не? (заттың, құбылыстың атауын білдіреді).

Сан есімнің сұрақтарын ата (Қанша? Неше? Нешінші?).

«Антоним» дегеніміз не? (қарама –қарсы сөздер).

ІІ айналым «Құпия сандық».

Бұл айналымда жұмбақ жасырамын. Жұмбақтың шешуін екі тілде (қазақша, орысша) айтулары керек. Әр топ жұмбаққа кезектесіп жауап береді.

Жұмбақтар

Қолы менен қаламы жоқ,

Бірақ сурет салады көп. (аяз-мороз)

Қоймасын қыс ақтарып,

Жерді жапты ақ мамық. (қар-снег)

Бірін-бірі қоштаған,

Бір үйден көрдім,

Қырық екі дос-жаран. (әріп-буква)

Жұқа тақтай бөлшегі,

Ұзындықтың өлшемі. (сызғшы-линейка)

Қалқиып екі құлағы,

Елеңдеп, қорқып тұрады. (қоян-заяц)

Жолбарыстан аумайды,

Тышқандарды аулайды. (мысық-кошка)

Жеп көріп ем өзім мен,

Жас шығарды көзімнен. (пияз-лук)

Бұлаңдаған құйрығы,

Бір алдарлық қулығы. (түлкі-лиса)

Әттең, даусым, тілім жоқ,

Құшағымда білім көп. (кітап-книга)