Заң және адами құндылықтар сыныптан тыс шарасы

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

ӨСКЕМЕН ҚАЛАСЫНЫҢ БІЛІМ БЕРУ БӨЛІМІ

«№ 45 бейімделген орта мектебі» КММ

«ӘЛЕУМЕТТІК ЖҰМЫС ЖӨНІНДЕГІ ДИРЕКТОРДЫҢ ОРЫНБАСАРЫ– 2019 / ӘЛЕУМЕТТІК ПЕДАГОГ - 2019» байқауы

АМАНБАЕВА АЙГЕРИМ МУРАТОВНА

ҚҰҚЫҚТЫҚ АЙЛЫҚ АЯСЫНДА «ЗАҢ ЖӘНЕ АДАМИ ҚҰНДЫЛЫҚ»

СЫНЫПТАН ТЫС ШАРАСЫ

ӘДІСТЕМЕЛІК ӘЗІРЛЕМЕ

Өскемен, 2019

Автор туралы ақпарат: Аманбаева Айгерим Муратовна, мектеп директорының әлеуметтік істер және бала құқығын қорғау бойынша орынбасары, білімі: жоғары, қызмет саласы: білім беру, тәрбие.

Білім мекемесі: Өскемен қаласы әкімдігінің «№ 45 бейімделген орта мектебі» КММ, педагогикалық қызмет өтілі: 13 жыл, лауазымдық қызметте: 2 жыл.

Түйін сөздер: Құқықтық сауаттылық – заман талабы.

Идеяның өзектілігі және түпнұсқалық негіздемесі: мектепте оқушының құқықтық сауаттылығын арттыру мақсатында «Заң және біз» деген атпен құқықтық айлық жариялап, оқулар, тәрбиелік шаралар жүргізіледі. Құқықтық оқулардың маңызы зор.

БҰҰ қабылдаған "Адам құқықтарының жалпы декларациясының" басты баптарын адамдық қарым-қатынас нормаларына айналдыру - адамгершілік құндылықтарын қастерлеу шарттарының біріне жатады, оның басты әдептік баптары төмендегідей:

барлық адамдар тең құқықты, ерікті және қадірлі;

азаматтар нәсіліне, ұлтына, жынысына, тіліне, шыққан тегіне, дініне, сеніміне, мүліктік және лауазымдық жағдайына қарамай заң алдында бірдей;

өмір сүру құқығы, адамның бас бостандығы мен жеке өмір сүру еркі қасиетті болып табылады.

Адамгершілік қағидаттарының сақталуы өтпелі қоғам жағдайында ерекше маңызды мәнге ие болады. Бұл кезеңде ұлттық дәстүрлі дүниетаным мен әдепке жат бопсалау, ұрлық, маскүнемдік пен нашақорлық, ерте жыныстық қарым-қатынасқа түсу, қатыгездік сияқты теріс мінез-құлықтар өріс жаюы мүмкін. Өркениеттілікке апаратын жол оқушыны адамгершілікке, имандылық пен ізгілікке, салауатты өмір салтына баулу. Заң бәріне ортақ болса, соны адами құндылықты ескере қабылдау негізге алынды. Жасөспірімдер арасында құқықбұзушылыққа жол бермеу үшін тәрбие саласы қызметкерлері, әлеуметтік-психологиялық қызмет өкілдері, мектеп инспекторы, ата-аналар әр бағытта алдын-алу шараларымен айналысса – адамгершілігі мол, парасатты азамат тәрбиеленеді.

Мақсаттар мен міндеттер: оқушы бойына заң және адами құндылықтар жайында түсінік қалыптастыру, бір-бірімен байланыста екенін түсіндіру, құқықтық сауаттылықты арттыра өзіндік пікірін ашық айтуға, кез-келген іс-әрекетті дұрыс-бұрыстығына көз жеткізе отырып сөйлеуге үйрету. Жағдаяттан шыға білуге жол ашып, ақ пен қараны ажырата білуге шақыру.

Қатысушылар: 9 сынып оқушылары. Жасы 14-15. Шақырылатын мамандар: заң қызметкерлері, мектеп инспекторы.

Сипаттама: құқықтық тәрбиелік шарада оқушы заң мен адами құндылық туралы білімдерін кеңейтіп, өз ойларын ортаға салады, жағдаяттарды адамгершілік және заң тұрғысында қарастырады.

Күтілетін нәтиже:

Заң, адами құндылықтар жайлы мәлімет алады.

Мәтін талдауда өз ойларын, көзқарастарын білдіреді.

Рөлге кіру арқылы қойылым көрсетеді, тұжырым жасайды

Нәтижелілігі және тиімділігі: Адамның игі іс-әрекеті, еңбек, татулық, ар-ұяты - адамгершілік негізі. Ар-ұят бар жерде қылмысқа , алдау, арбау, тонауға жол берілмейді. Қазақ осы арға үлкен мән берген. «Жаным-арымның садағасы» дейтін қазақ үшін ардан қымбат ештеңе жоқ. «Ар» деген сөздің өзі түркі тілінен тазалықты білдіреді. Парыз - ол халықтың жарқын болашағы үшін күрес. Бұл адамның ата-анасына, Отанына мектебіне, қоршаған ортасына деген жауапкершілігі. Осы адами құндылықтарды бойына сіңірген азамат заңға қарсы келіп, мектеп жарғысын бұзу, құқықбұзушылыққа бару деген ерсі қылықтарды көрсетпейді. Сондықтан, оқушының рухани жетілуін, құқықтық сауаттылығы, арттыру – басты мақсат.

Тақырыбы: Заң және адами құндылықтар

Қолданылған әдістер: Миға шабуыл, еркін сөйлеу, ой қозғау, рөлге кіру, бейнеролик, слайд көрсетілімі, топтық жұмыс.

І. Қызығушылықтарын ояту

«Миға шабуыл» әдісі

Заң дегеніміз не?

Заң не үшін қажет?

Ата заң жайлы не білеміз?

Адами құндылықтар дегеніміз не, нелер жатады?

Екеуінің арасында қандай байланыс бар деп ойлайсыңдар?

Тәуелсіз Қазақстанның Конституциясын Ата заң деп атады. Ойлап қарасақ, біздің табиғатымызға осы атау жақын сияқты, өйткені қазақта атадан үлкен адам жоқ, оның әрбір сөзі кейінгілер үшін заң болып есептеледі. Ал, Конституция республикада қолданылатын барлық заңдардың атасы. Конституция дегеніміз - қоғамдық және мемлекеттік құрылыс негіздерін, мемлекеттік органдар жүйесін, олардың түзілу реттілігі мен қызметін, азаматтардың құқықтары мен міндеттерін айқындайтын мемлекеттік заң.Ерекше тәртіппен қабылданды. Заң дегеніміз - қоғамның негізгі тірегі. Қоғам деп отырғанымыз - мына біздер. Әрбір адамның заң талабына бағынып жат қылықтар, өрескел тәртіп бұзушылыққа бармауы, өзіне жүктелген міндетті уақытылы орындаудың өзін еліміздің Ата Заңын, халықты құрметтеуі деп білуімізге болады.

Бейнеролик көрсетілімі: Қазақстан Республикасының Конституциясы https://www.youtube.com/watch?v=yyO2BryRF74

Слайд арқылы. Құрылымымен таныстыру.

Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995 жылы 30 тамызда қабылданды.

1995 жылы 30 тамызда республикада бүкілхалықтық референдум өтті, нәтижесінде Қазақстанның жаңа Конституциясы қабылданды. Бұл Конституцияның 1993 жылғы Конституциядан айырмашылығы оның мазмұнының сапасында еді. Жаңа Конституцияға алғаш рет азаматтың құқығына қатысты ғана емес, адам дүниеге келген сәттен одан ажырамас құқықтарына да қатысты нормалар енді. Ол бойынша Қазақстан Республикасының Президенті саяси жүйенің басты тұлғасы болып табылады, билік тармақтарынан жоғары тұрады. Бұл президенттік басқару жүйесіндегі мемлекетке сай келеді. Парламент туралы конституциялық бөлім өзгерістерге ұшырады.

1995 ж. желтоқсанда екі палаталы (жоғарғы палаталы — Сенат, төменгі палаталы —Мәжіліс) Парламентке сайлау өткізілді.

Конституция құрылымы

I бөлім. Жалпы ережелер

II бөлім. Адам және азамат

III бөлім. Президент

IV бөлім. Парламент

V бөлім. Үкімет

VI бөлім. Конституциялық кеңес

VII бөлім. Соттар және сот төрелігі

VIII бөлім. Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару

IX Бөлім. Қорытынды және өтпелі ережелер.

ІІ. «Еркін сөйлеу»

Мәтінмен жұмыс

Американың Калифорния штатында тұратын 95 жастағы ұзақ өмір көрген Гипсен атты әжей бар. 2010 жылы 12 айдың бір күнінде ол үй жиыстырып жүріп «Су үстінде еркін ұшқан ұшақ» деген кітапты тауып алады. Кітаптың қыстырма қалтасына қарап, ол біраз тіксініп қалады. Өйткені бұл кітап…