Заттың құрылысы ашық сабағы физика пәнінен

Заттың Заттың құрылысы.Молек құрылысы.Молек

улалы – улалы – кинетикалық кинетикалық

теория теория

 Сабақтың тақырыбы: Сабақтың тақырыбы: IV тарау. IV тарау. Заттың Заттың құрылысы. құрылысы.

 Сабақтың мақсаты: Сабақтың мақсаты:  Оқушыларға заттың құрылысы тарауы бойынша Оқушыларға заттың құрылысы тарауы бойынша

мағлұмат бере отырып, атомдар мен молекулалар мағлұмат бере отырып, атомдар мен молекулалар

турасында түсінік беру. турасында түсінік беру.  Ой-өрісін, белсенділік пен қабілеттілігін, танымдық Ой-өрісін, белсенділік пен қабілеттілігін, танымдық қызығушылығын дамыту. қызығушылығын дамыту.  Эксперименттік тапсырмаларды орындату арқылы өз Эксперименттік тапсырмаларды орындату арқылы өз

бетінше жұмыс істеуге дағдыландыру. бетінше жұмыс істеуге дағдыландыру.  Сабақтың түрі: Сабақтың түрі: Дәстүрлі сабақ. Дәстүрлі сабақ.  Сабақтың әдісі: Сабақтың әдісі: Баяндау Баяндау  Сабақтың көрнекілігі: Сабақтың көрнекілігі: Таблицалар, тірек-сызбалар, Таблицалар, тірек-сызбалар, слайдтар,интерактивті тақта, электрондық оқулық слайдтар,интерактивті тақта, электрондық оқулық  Сабақтың типі: Сабақтың типі: Жаңа білімді меңгерту. Жаңа білімді меңгерту.  Сабақтың барысы: Сабақтың барысы: Ұйымдастыру бөлімі. Ұйымдастыру бөлімі.

• Ежелден-ак адамдарды табиғаттағы заттардың түрленуі, бір күйден екінші күйге ауысып, қасиеттерін өзгертуі ойландырып келді. Мысалы, неге су катып, мұзға айналады, ал қыздырғанда буға айналып кетеді? Сол сиякты металдар да қыздырғанда балкиды да, суытқанда катаяды. Ал олар булана ала ма? Заттың құрылысы туралы теория осындай сұрақтарға нақты жауаптар бере алады.

Алғаш рет денелердің барлығы да өте кішкентай бөлшек- терден тұрады деген идея ертедегі Эллада елінде қалыптасты. Оның негізін салушы - грек ғұламасы Демокрит (б.з.б. 460- 370). Ол кез келген денені ұсактап бөле отырып, ең соңында бөлінбейтін бөлшек - атомды (грекше атомос - бөлінбейтін) алуға болады деді. Атомдар үздіксіз козғалады, әр түрлі денелердің атомдарының пішіні мен көлемдері де өр түрлі болады деп пайымдады.

Демокриттің идеясын Эпикур (б.з.б. 341-270) одан Демокриттің идеясын Эпикур (б.з.б. 341-270) одан

әрі дамытты. Ол да Демокрит сияқты атомдар әрі дамытты. Ол да Демокрит сияқты атомдар

өздерінің пішіні мен көлеміне және салмағына қарай өздерінің пішіні мен көлеміне және салмағына қарай

әр түрлі болады деп қорытты. Заттьщ құрылысы әр түрлі болады деп қорытты. Заттьщ құрылысы

туралы мұндай пайымдаулар эксперимент жүзінде туралы мұндай пайымдаулар эксперимент жүзінде

дәлелденбеген, тек жорамалдар ғана еді. дәлелденбеген, тек жорамалдар ғана еді.

Сондыктан заттың атомдык құрылысы туралы ілім Сондыктан заттың атомдык құрылысы туралы ілім

ұзақ уақыт қолдау таппады. Тіпті ұлы Аристотельдің ұзақ уақыт қолдау таппады. Тіпті ұлы Аристотельдің

өзі де Демокриттің көзқарасымен келіспеді. Ол өзі де Демокриттің көзқарасымен келіспеді. Ол

денені шексіз ұсақтап беле беруге болады деді. Ал денені шексіз ұсақтап беле беруге болады деді. Ал

Еуропада Қайта ерлеу дөуірінің өзінде де (XVII ғ.) Еуропада Қайта ерлеу дөуірінің өзінде де (XVII ғ.)

заттын атомдардан тұратыны туралы ілімді заттын атомдардан тұратыны туралы ілімді

таратушыларды өлім жазасына кесетін болды. Соған таратушыларды өлім жазасына кесетін болды. Соған

қарамастан өзінің ғылыми көзкарасы үшін отқа қарамастан өзінің ғылыми көзкарасы үшін отқа

өртенген Джордано Бруно (1548-1600) заттардың өртенген Джордано Бруно (1548-1600) заттардың

атомдардан тұратынын қорғаумен өтті. Қайта өрлеу атомдардан тұратынын қорғаумен өтті. Қайта өрлеу

дөуірінің соңына қарай заттын атомдык құрылысы дөуірінің соңына қарай заттын атомдык құрылысы

туралы ілім толық жеңіске жетті. Оған кептеген ұлы туралы ілім толық жеңіске жетті. Оған кептеген ұлы

ғалымдардың еңбектері мен ашқан жаңалықтары ғалымдардың еңбектері мен ашқан жаңалықтары

өсер етті. өсер етті.