Жаһандану кезеңіндегі қазақ әйелдерінің рөлі мақаласы

Бимаханова Ботакуз Акузаковна

Ақтөбе қаласы №32 «Қуаныш» МДҰ

Тақырыбы : Жаһандану кезеңдегі қазақ әйелдерінің рөлі

Қазіргі таңда көптеген мемлекеттерде әйел адамдарының құқығын шектеуін теледидардан және әлеуметтік желілерден байқауға болады. Негізінен әлеумет пен мәдениет адам болмысын қарастырғанда оның жынысына қызығушылығын әрқашан көрсетіп отырған. Әйел мен ер адамның өзгешелігі ең бастапқы бөлінуді айқындап, алғашқы амбиваленттікті құрастырған. Бұл өзгешелік әрқашанда әлеуметтік, психологиялық және физиологиялық факторлар шеңберінде анықталып келді, сондықтан жыныстық ерекшелікті ең қажетті рәміздік индикаторларға жатқызсақ болады. Оларды шартты түрде екі бағытқа бөлуге болады. Бірінші бағыт әйел мен ер адам әрекетінің жыныстық рөлі түсінігінде құралады, ол адамның биологиясына негізделген. Бұл бағыттағы зерттеушілердің мақсаты биологиялық пен генетикалық ерекшеліктерді табуға арналған. Бұл ерекшелік, дәлірек айтсақ мақсатты әрекет тәжірибесінің ерекшелігі, өте кең, оларды бірақ таза биологиялық фактормен түсіндіру мүмкін емес. Сол себептен екінші бағыттағы зерттеушілердің ынтасын әйел мен ер адамның өмір тәжірибесіндегі әлеуметтік және мәдениеттік құрылымдардың ерекшелігі құрастырады. Осыдан гендерлік мәселе пайда болады. Ал осы Қазақстандағы гендірлік мәселенің рөліне келетін болсақ. Ел

Соңғы кездегі гендерлік теңдік негізіндегі саяси сараптамаға назар аударсақ, Қазақстанда əйелдердің білім саны еркектерге қарағанда басымырақ. Жоғары жəне орта білімі бар мамандар ішінде 62 % əйелдер. Қазіргі кезде жоғары оқу орындарының студенттерінің жартысынан көбі қыздар. Қазіргі таңда əйелдерге арналған бұқаралық ақпарат құралдары үлкен жұмыс атқаруда: «Егемен Қазақстан» орталық республикалық газетінде əйелдерге арналған «Сырғалым» атты қосымша енгізілген, «Казахстанская правда» газетінде «Əйелдер əлемі» деп аталатын арнайы беттері болса, одан да басқа «Қазақстан əйелдері», «Айна», журналдары бар.

Қазақ əйелдерінің жан-жақты білімдерін сараптай келсек, қай сала болмасын əйелдер қызмет етеді. Осы күндері бизнеспен айналысатын əйелдер ерлермен қатар қызмет етуде.

Негізінен оқу мен өскелең ұрпақты мінезділікке тəрбиелеудің маңызды мəселелерін шешумен қатар қыздардан маман дайындау жоғары қарқында жүргізілді. 1970 жылғы Бүкілодақтық санақтың қорытындысы əйелдер ерекектермен қатар білім алуда белгілі бір деңгейге жеткендігін көрсетті. Қоғамдық өндіріспен айналысатын əйелдердің үлесі 1970 жылы Қазақстанда 58 пайыз болды. 1959 бен 1970 жылдар аралығында ой…