Жалпылауыш сөздер қазақ тілі бойынша оқу материалы

Сабақ жоспары

Пәні: қазақ тілі

Сабақтың тақырыбы: Жалпылауыш сөздер

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: студенттерге жалпылауыш сөздерді,жалпылауыш сөздердің негізгі белгілерін,тыныс белгілерін толық меңгерту,білім,білік,дағды қалыптастыру

Дамытушылық: студенттердің ой-өрісін,таным деңгейін,сабаққа деген қызығушылығын дамыту

Тәрбиелік:студенттерді Отансүйгіштікке,өз ойын еркін айтуға,әдептілікке,инабаттылыққа тәрбиелеу

Сабақтың түрі: жаңа сабақты меңгерту

Сабақтың әдісі: Баяндау,ой қозғау,сұрақ-жауап, талдау

Сабақтың көрнекілігі: оқулық,кеспе қағаздар,тірек сызбалар, дидактикалық материалдар

Сабақтың барысы:

1.Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, студенттерді түгелдеу,журналмен жұмыс,студенттердің назарын сабаққа аудару

2.Жаңа сабақты меңгерту

Сөйлемде бірыңғай мүшелермен бірге ортақ қызмет атқаратын,олармен тұлғалас болып келетін сөзді- жалпылауыш сөз дейміз

Жалпылауыш сөздердің тыныс белгілері:

1.Жалпылауыш сөз бірыңғай мүшеден бұрын тұрса,одан кейін қос нүкте қойылады. Көркемөнерпаздар үйірмесіне қатысатын үшеуі:Айнұр,Айжамал,Гүлзина

2.Бірыңғай мүшелердің алдында жалпылауыш сөз тұрып,соңында сөйлемнің басқа мүшелері келсе,жалпылауыш сөзден кейін қос нүкте,бірыңғай мүшелерден кейін сызықша қойылады.Бәріне:ауыл адамдарына,студенттерге,ұстаздарға—сыйлық берілмек.

3.Жалпылауыш сөз бірыңғай мүшеден кейін келсе,одан кейінқойылады.

Әлішер,Әмина,Зарина,Баян-бәрі бір топқа бірікті.

Жалпылауыш сөздердің негізгі белгілері:

1.Бірыңғай мүшесі бар сөйлемде жалпылауыш сөз оларды жинақтау мәнінде жұмсалады

2.Бірыңғай мүшелер сөйлемде қай мүшенің қызметін атқарса,жалпылауыш та сол мүшеге қатысты болады

3.Жалпылауыш сөз сілтеу,жалпылау есімдіктерінен,жинақтау сан есімнен,зат есімнен болады

3. Сабақты бекіту кезеңінде Студенттерге осы тақырыпқа байланысты жаттығу орындатамын.

Мәтіннен жалпылауыш сөздерді ажыратамыз

1-жаттығу

Күллі адам баласын қор қылатын үш нәрсе бар,содан қашпақ керек:әуелі-надандық,екінші-еріншектік,үшінші-залымдық.Залымдық-адам баласының дұшпаны,адам баласына дұшпан болса,адамнан бөлінеді.Бір жыртқыш хайуан есебіне қосылады.

2-жаттығу

Қазақстанның физикалық картасын қолыңа алып қарасаң,түрлі-түсті тау атауларын кездестіресің:Ақтау,Қаратау,Алатау,Қызылтау,Көкшетау,Шұбартау.ХХ ғасыр басы жиырмасыншы жылдар қазақ жазушыларын үш топқа бөлді:Ахмет,Мағжан,Міржақып бастаған мемлекетшіл ұлтшылдар.

4.Сабақты қортындылау кезеңінде студенттерден қысқаша «Құсмұрын» тақырыбында сынақ хат аламын

«Құсмұрын»

Қазақ халқының ұлы ғалымы Шоқан Шыңғысұлы Уәлихановтың кіндік қаны тамған Құсмұрын бекінісінің ескі жұрты қазіргі Қостанай облысы,Семиозер ауданы,Шөптікөл совхозының Киров бөлімшесінен үш-төрт шақырым жерде.

Шоқан туған жылы Аманқарағай дуанының осында ауысуына орай,жаңа дуан да Құсмұрын аталып кеткен.Шоқанның әкесі,майор дәрежесіндегі Шыңғыс Уәлиханов,сол кездері Құсмұрын дуанының аға сұлтаны болған.

5.Студенттерді бағалау:

6.Үйге тапсырма: Жалпылауыш сөздердің ережесін,негізгі белгілерін,жасалу жолдарын жаттау

Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің оқытушысы: Абдимуратова Гульмира