Жаңаша оқытудағы заманауи технологиялар баяндамасы

«Мемлекеттік тілде оқытатын Заречный орта мектебі »

КММ

Жаңаша оқытудағы заманауи

технологиялардың

түрлері мен тиімділігі

Жаркимбаева Жеңіскүл

Қуанышбайқызы бастауыш сынып мұғалімі

2018-2019 оқу жылы

«Қазір бой жарыстыратын заман емес, ой жарыстыратын

заман» деп Елбасымыз айтқандай болашақта өркениетті

дамыған елдердің қатарына ену үшін, заман талабына сай білім

қажет. Қазақстанды дамыған 30 елдің қатарына жеткізетін де

білім. Сондықтан қазіргі таңда еліміздің білім беру жүйесіне

түбегейлі өзгерістер енгізіліп, үлкен талап қойылуда. ҚР

тұңғыш Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2018 жылғы 5

қазандағы Қазақстан халқына «Қазақстандықтардың әл-

ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру»

Жолдауында да білімдендіру ортасына: мобилділік,

креативтілік, коммуникативтілік, нақтылық, динамизм тәрізді

ақпараттық қоғамның жаңа талаптарына жауап беретін

оқытудың инновациялық технологияларын енгізуге көңіл

бөлінді. Сондықтан, Елбасы: «Білім беру ісінде 4К моделіне:

креативтілікті, сыни ойлауды, коммуникативтілікті дамытуға

және командада жұмыс істей білуге басты назар аударылуда»

екенін атап көрсетті.

Қазіргі таңда жүзеге асып жатқан жаңартылған білім беру

бағдарламасының негізгі мақсаты – оқушыларды сындарлы

оқытуға үйрету, креативті ойлауын дамыту, функционалдық

сауаттылығын қалыптастыру болып саналады. Осы мақсатты

жүзеге асыру үшін мұғалім сабағында оқытудың жаңа

инновациялық технологияларды өз шеберлігіне қарай

қолданады. Жаңаша оқытуда оқушы мұғалімнің түсіндіргенін

меңгеріп қана қоймай, өздігінен ізденіп, мұғаліммен тікелей

пікірталасқа түседі. Оқушы – таным субъектісі, ал мұғалім

оқушылардың танымдық әрекетінің ұйымдастырушысы

қызметін атқарады. Оқушы белгісізді анықтауға өзі жауап

іздеп, өздігінен шешім қабылдай алады. Мұғалім мен оқушы

арасында тығыз байланыс қалыптасады.

Заманауи технологияларға тоқталып өтетін болсам:

- оқытудың коммуникативтік (қарым-қатынастық)

тәсілдемесі (тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым);

- зерттеушілік тәсілдеме (оқушылар «не білемін, нені білгім

келеді, нені үйрендім» тұрғысынан өз әрекетін талдауға

үйренеді);

- жеке және саралай оқыту (оқушыларды қабілеті,

мүмкіндігі, ерекшелігіне қарай оқыту);

- уәждеу, қызықтыра оқыту (оқушының оқуға деген

қызығушылығын арттыру үшін «оқыту үшін бағалау» арқылы

қолдау жасау);

- ақпараттық-коммуникативтік технология (қажетті

ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар

және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету)

Осы аталған оқытудың барлық педагогикалық тәсілдері

сындарлы оқыту теориясына негізделеді.Сындарлы оқыту

тәсілдері оқушылардың алдыңғы білімдерімен ұштастыра

отырып, жаңа білім алуы туралы тұжырымдамаға негізделеді.

Мұғалім тіпті сұрақ қоюды ойластырған кезде де ол сұрақтарға

берген оқушының жауабы жаңа сұрақ тудыратындай болуы

тиіс.

Мысалы: Неліктен үйдің есігі тік төрбұрыш тәріздес деп

ойлайсың? Жыл мезгілдері не себепті ауысып отырады? деп

сұрақ қойған уақытта оқушы ойланып, әр түрлі нұсқаларын

айтады.

Өз сабағымда қолданып жүрген әдіс-тәсілдерге тоқталып

өтетін болсам:мұғалімнің жетекшілігімен жүретін тыңдалым

мен айтылым, болжау, дәлелдеу, белсенді оқу тәсілдері.

Оқылым, жазылым, айтылым және тыңдалым -

бастауыш сыныптардағы барлық пәндер үшін маңызды болып

табылатын қарым-қатынас жасау дағдылары. Нақты белгілі бір

дағдыны жақсарту тәсілдерінің бірі - осы дағдыға ерекше назар

аудара отырып, содан кейін бірнеше тілдік дағдыны қамтитын

жаттығуларды біртіндеп енгізу болып табылады.

Мысалы: мәтін мазмұнын ашатын суреттерге қарап, тыңдайтын

мәтініміз кім немесе не туралы болмақ, болжап көрейік деп ой

тастауға болады. Содан кейін мәтінді аудиодан тыңдатып,

пікірталас жүргізуге болады.

Белсенді оқу оқушының мұғалімді енжар тыңдап қана

қоймай, белсенді жұмысқа тартылуын көздейтін оқу әдістерінің

бірі болып табылады. Мұндай тәсілдерге топтық жұмыс, ойын

«баламалары», функционалдық сауаттылығын қалыптастыруға

бағытталған шығармашылық тапсырмалар жатады.

Ал топтық жұмысты кез-келген сабақта қолданамыз.

Мысалы:сауат ашу сабағынан «Денсаулық-зор байлық»

тақырыбын өткенде алдымен «Денсаулық» туралы мультфильм

көрсетіп, мультфильм мазмұнына сай топтық тапсырма

беріледі.

1 топ.Тазалықтың достары суретін салу;

2 топ.Пайдалы тағамдар мен дәрумендер суретін салу;

3 топ.Мултьфильм мазмұнына сәйкес мақал-мәтелді таңдап

алу.

«Ауызша айтсаң – тез ұмыттым. Көрсетсең – есте сақтаймын.

Іске кіріссең – үйренем» дегендей топтаса жұмыс істеу арқылы

оқушылар бірін-бірі өзара оқытуға, бірін-бірі бағалауға, пікір

алмасуға, сыни тұрғыдан ойлауға үйренеді.

Ойын оқушылардың білім алуға деген ынтасын,

белсенділігін арттырып, алған білімдерін тәжірибеде дұрыс

қолдануына көмектеседі. Ойын барысында оқушылардың

бойында жағдаятты бағдарлау, яғни жағдайға талдау жасай

білу, жағдаят кезінде өзінің атқаратын рөлін сезіну, қарым-

қатынас жасауда тілдік ұғымдарды дұрыс пайдалана білу

сияқты қабілеттері жетілетіндігі байқалады. Сабағымда