Жаңғыру жолындағы жас маман туралы мақала

ЖАҢҒЫРУ ЖОЛЫНДАҒЫ ЖАС МАМАН

ЭССЕ

Ұстаздық мамандығының орны қай заманда да, қай қоғам да айтарлықтай бет-беделге ие болып отырған. Осы бір қиындығы мен қызығы қатар жүретін мамандық иелерінің арқасындағы артылған жүгі мен міндеті жаралғалы ұшан-теңіз болған. Ұстаздық мамандығын, осы кәсіп иелерінің талабы мен жауапкершілігін сезінбеген, түсінбегендер ғана шын мәнінде байыбына бара алмайды. Менің ойымша, аспан асты, жер үсті мамандық иелерінің ішіндегі ең бір күрделісі де, қуаттысы да аталған ұстаздық екеніне дау жоқ шығар!

Иә, ұстаздықтан артық ұлы нәрсе бұл дүниеде жоқ деп өз басым анық айтамын. Ұрпақ жолында бойындағы барша күш-қуатын сарқып береді қашанда. Болмысы бөлек, қыран іспетті ерекше жаратылыс иелерінің өмірдегі алар орыны қай заманда да жоғары болған.

“Күн астында ұстаздықтан ұлы нәрсе жоқ”-деп К.Д Ушиниский айқтандай бұл мамандық өзгелерден дара, басқалардан оқшау.

Мен де кешегі Әл Фараби, Абай, Ыбырай, Ахметтер салған ұстаздық жолдан жаңылмай өтіп, қазақ баласына талмай тәлім беріп, бойымдағы білім нәрін бағыштағым келеді өл-өлгенше.

Қазақ тарихына көз салсақ кешегі ұлағатты да , ағартушы-ғалым ұстаздардан қалған сара жол бүгінде өз сүрлеуінен жаңылмай, күн санап, ілгері басып келе жатқанын анық байқаймыз. Қазіргі замандағы ұстазға қойылған талап пен міндет өте зор. Білгеніңді басқаға үйретіп, одан қуат алып, өзің сүйген ісіңді жасағанға не жетер дейсіз?

Өткен жылы жарияланған Елбасының "Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру" мақаласында осы ұстаздар туралы да көп ой қозғаған болатын. "Жаңа ғасыр, жаңа заман талабына сай ұстаздар да үнемі даму үстінде болу керек" дегенді баса айтқан. Менің ұғымымда, жаңғыру-тамыр,талғамнан, салт-санадан ажырау емес, жаңа технологияны меңгердік деп, бас-көзсіз өткенді ұмыту да емес, екі жақты болу керек. Осы тұрғыдан келгенде мұғалімге, оның ішіндеге жас мамандар басты рөл атқармақ. Қазірге жас мамандар-жаңашыл, білімді, педогогикалық өзгерістерге бейім, жан-жақты деп айтуға тұрарлық. Жас мамандар өткеннің қалдығын емес, өзінше ой толғайтын, болашақтың таң нұрын бағыштайтын айтулы жандар. Қазіргі жаңа бағдарлама, жаңа жүйе, жаңа технология заманында жастар алдымен көш бастап, осы жолда еңбек етіп келе жатқандары аз емес. Мемлекет тегін оқытқан соң, саналы түрде қайтарымын ойлап, өзіне де , басқаға да пайдасын тигізген жас мамандар көзге түсіп жүргендері көңіл қуантады. Сол жастардың қатарында өзім де бар екенімді аса бір мақтаныш сезімімен айтқым келеді. Ендеше, сол жайында таға да молынан ақтарып, сөзімді жалғастырайын.

Алдымен Мен де осы мамандыққа қалай кез болып, қалай таңдағаным жайлы сыр шертсем деп едім. Қазақы қанына тағылым мен талғам дарыған, тамыры ұлттың жан байлығымен бітіскен ауыл баласының ұстаздықты таңдамауы мүмкін емес шығар! Маған да көз ашып көрген даланың ұстаздары-атам мен әжем, көне көздердің тәлімі орасан көп тиді десем артық айтқандық емес. Мектеп қабырғасында да талай ұлағатты ұстаздар көріп, білімі мен тәрбиесін қатар бойға сіңірген мына біздерге мұғалім болмағанда не қалды дерсіз? Осы бір даланың төл тума перзенттері іспеттес мамандық иелерінің алдында қашан да қарыздар екенімді, олардың берген бағыт-бағдары арқылы осы күнге жеткенімді үнемі еске алып, мақтанышпен айтамын.

Осындай жаны құт, жүрегі мейірбан мамандық иесі болуға менің де қақым бар екенін, шама-шарқым да жететінін сезініп, түйсінген соң, Құдай қолда деп жоғарғы оқу орнына тапсырғаным сол еді.

Атап айтқанда, Семей мемлекеттік педагогикалық инситутының, қазақ филологиясы факультетін төрт жыл оқып тәмәмдап, осы бір жаны таза адамдардың қатарында жүрген жайым бар. Енді осы мамандық иесі аталған маған жұмысқа қалай келуім жайлы кеңінен толғап, баяндай кетуді жөн көріп отырмын.