Жартылай летальды және летальді мутациялар 7 сынып

Сабақтың тақырыбы: Жартылай летальды және летальді мутациялар.

Мутациялардың себептері мен жиілігі, мутагендік факторлар. Мутациялардың эволюциялық рөлі.

Сабақтың мақсатыБілімділік: Оқушыларға мутациялық өзгергіштік білімдерін ұғындыру туралы түсінік беру, олардың маңызына қызметі тоқталып өту.

Дамытушылық: Оқушыларға мутациялық өзгергіштік және олардың маңыздылығын ашу, білімдерін жетілдіру, шығармашылық қабілеттерін дамыту, білімдерін шыңдау.

Тәрбиелік: Оқушыларға түрлі ойын элементін пайдаланып ойын еркін жеткізуге, ашық айтуға, адамгершілік, эстетикалық тәрбие беру.

Сабақтың типі: Дәстүрлі

Сабақтың түрі: Аралас сабақСабақтың өту әдісі: СТО элементтері, ауызша, баяндау, сұрақ жауап,

Сабақтың көрнекілігі: Кесте, сурет, муляж, электронды оқулық, интерактивті тақта, тірек – сызба

.Сабақтың пән аралық байланысы: География, химия.

Сабақтың барысы:І. Ұйымдастыру кезеңіСәлемдесу, түгелдеу оқушы назарын сабаққа аудару, сыныпты қалыпқа келтіру.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.1. Білім баспалдағыІ топ «Генотип»1. Өзгергіштік дегеніміз не?2. Модификациялық өзгергіштікті зерттеудің статистикалық әдістері қандай?3. Модификациялық өзгергіштік дегеніміз не?4. Модификациялық өзгергіштікке тәжірибе жасаған ғалым?ІІ топ «Фенотип»1. Өзгергіштік нешеге бөлінеді?2. Модификациялық өзгергіштіктіңерекшеліктері қандай?3. Ұзақ модификациялау дегеніміз не?4. Модификацияның жіктелуі қандай?2.Сандар сөйлейді.І топ «Генотип»ІІ топ «Фенотип»ІІІ. Өткен сабақты пысықтау

.ІҮ. Жаңа сабақтыбаяндау.Мутация дегеніміз организм генотипінің, яғни хромосомалар мен олардың құрамды бөліктері гендердің өзгеруіне байланысты кездейсоқ пайда болатын, тұқым қуалайтын өзгергіштік. Бұл ұғымды ең алғаш голландиялық ботаник Х. Де Фриз қалыптастырды. Ол есекшөп (Энотера ) өсімдігінің кейбірбелгілерінің қалыпты жағдайдан ауытқитынын және олардың тұқым қуалайтындығын байқады. Осы зерттеулердің негізінде 1901 жылы өзінің «Мутациялық теориясы» деп аталатын еңбегінжариялады.Мутация сыртқы орта факторларының әсерінен пайда болады, оларды мутагендер депатайды.Мутациялар организмнің қандай жасушаларында пайда болатындығына байланысты генеративтік(жыныс жасушаларындағы ) және сомалық (дене жасушаларындағы) болып екіге бөлінеді. Жынысжасушаларында болатын мутация келесі ұрпаққа тікелей беріледі.Генотиптің өзгеру сипатына қараймутациялар мынадай бөлінеді.Геномдық мутация хромосома санының гаплоидті жиынтыққа еселеніпнемесе еселенбей өзгеруіне байланысты. Егер еселеніп көбейсе, оны полиплоидия, ал еселенбей көбейсе не азайса, анеуплоидия немесе гетероплоидия деп атайды. Полиплоидия жануарларда өте сиреккездесетін құбылыс. Бұл көбінесе жыныстық көбеюі партеногенез жолымен жүретін