Жер серіктері туралы қазақ әдебиеті материалы

Сабақтың тақырыбы:

Жер серіктері

Сабақ негізделген оқу мақсаттары

8.3.4.1 - тыңдаған материалдың мазмұнын түсіну, мұғалімнің қолдауымен жағымды және жағымсыз кейіпкерлерді анықтау.

8.3.1.3 - мұғалімнің қолдауымен сөйлемдегі етістіктің шақ, рай формаларын ауызша сөйлеу тілінде қолдану.

Сабақ нәтижесі:

Барлық оқушылар:• Тірек сөздерді есте сақтайды.• Оқушылар жер ғаламшарының шарға ұқсайтынын біледі;• Ғарыштағы 4-5 ғаламшарларды есте сақтайды және ең алғаш ғарышқа ұшқан жануарларды біледі.

Оқушылардың басым бөлігі:• Жердің шарға ұқсайтынын анықтайды;• Ғарышкерлердің атын атайды.

Кейбір оқушылар:• Шардың физикалық қасиетіне бақылау жүргізе алады;• Тақырып бойынша тірек сөздерді үш тілде біледі және сабақты қолданады

Бағалау критерийі

Қарапайым тілдік үлгілер арқылы ғарыштың балалар өміріндегі рөлін түсіндіреді, Тақырыпқа қатысты қысқа сөйлемдерді қолдану арқылы ақпарат бере алады,

Сурет бойынша сұрақтарға жауап беріп өзі ғарыш туралы мәтін құрай алады

Тілдік құзіреттілік

Негізгі терминдер мен сөзтіркестер: Қазақша Орысша Ағылшынша Ғарышкер Космонавт Astronaut Скафандр Скафандр Space suit Зымыран Ракета RocketСабақта диалог үшін қолданылатын тіл.Талқылауға арналған сұрақтар:Ғарышқа ұшқан жануарлардың аты қалай аталады? Қазақстандық қандай ғарышкерлерді білесің? Ю.А. Гагарин кім?

Ресурстар

Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар және әртүрлі заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.

Әдіс-тәсілдер

Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.

Пәнаралық байланыс

Физика мен география

Алдыңғы оқу

Ғарыш

Сабақтың жоспары

Жоспарланғануақыт

Сабақ барысы :

Бағалау түрлері

Басталуы

5 минут

Топқа бөлемін : «Билеттер арқылы» топқа бөлінеді. Оқушыларды кассадан билеттер алып, 1,2,3 вагондарға бөлініп отрады.

Психологиялық ахуал қалыптастыру: «Қызыл гүлім-ай» би

Сынып реттілігін қадағалау.

Оқушыларды түгелдеу. Оқу құралдарын байқау.

Cәлеметсіздер ме, балалар? Ортаға келіңдер. «Кім жылдам» ойынын ойнайық. Мына сандықшадан сұрақ алып, бір-біріне қоямыз. Кәмпитті дұрыс жауап берген оқушы алады.

1-топ:

«Бақыт» вагоны

2-топ:

«Сүйіспеншілік» вагоны

3-топ:

«Жарқын өмір» вагоны

«Қызыл гүлім-ай» би билету.

Жаңа білім

10 минут

«Жаңа сөздер.

Оқушылардың жаңа сабаққа деген қызығушылығын ояту

мақсатында «Жер серіктерін» видеороликтер арқылы көрсету

1. Ғарыш, аспан, Жер, жұлдыз дегенде не елестейді? (оқушылар пікірін тыңдау).2. Мұғалімінің кіріспе әңгімесі.(Берілген суреттер бойынша аспан денелері, жұлдыз т. б. туралы баяндау)— Сендердің елестеткендерің шындықпен сәйкес келді ме?— Ғарышта не бар? (Ғарыш — бұл шексіз кеңістік, онда сан алуан ғарыш денелері бар)Ерте заманда адамдар аспанда көрінетін жұлдыздарды аспан күмбезіне қағылып тұрған шегелер деп есептеген.Ежелгі астрономия.Оқушылар шағын топтарға бөлінеді.— Балалар, қалай ойлайсыңдар “Ежелгі адамдар астрономиямен не үшін айналысты?— Олар нені байқаулары мүмкін еді? (Олардың назарын суретке аударып, болжам жасап көруді тапсырамын)

Жердің жасанды серіктері- дегеніміз Жер жанындағы орбитасы бойынша қозғалатын ғарыш аппараты.

Бірінші жасанды серік

Жердің екінші жасанды серігі орбита 1957 жылы ұшырылды. Жасанды серік Жерді 2369 рет айналып шығып 100 млн, шақырым өткен. Орбитада бұл серік 14 сәуірге дейін болған, ал онымен алғаш ұшқан ит. ( плакттардан жасанды серіктерді көрсету).

Жасанды серіктер:1. «Космос 26», «Космос-29»

Мақсатары: атмосфераның жоғарғы қабатын, күн сәулелерін, микрометеорлар, магниттік толқындарды зерттеу

2. «Молния» -алыста орналасқан мекен жайларға теле бағдарламалармен қамтиды.

Тарелка-сол жасанды серіктер арқылы біз көртеген каналдар қарап, басқада жердің бағдарламаларын көре аламыз

4. Яғни, жасанды серіктер Ғарыштық байланысты қамтамассыз етеді. Ғарыш кеңістігіндегі жердің үстінен жүздеген серіктер ұшып жүр. Олардың біреулері радио және телевизиялық байланысты, басқалары Жерге ауа-райы туралы ақпарат жібереді, ал үшіншілерін ғылыми зерттеулер немесе әскери мақсаттарда қолданады. Кейбір серіктер секундына 8 шықырым жылдамдықпен ұшып, ұдайы қозғалыста болады. Ал басқалары Жердің тек бір ауданының үстінде орналасады.

Байланыс Жасанды серіктер радио толқындарды жіберу арқылы телеграмма-сообщение, телефонограмма, ұялы телефондармен сөйлесулер жүреді, факстер, интернетке шығуға болады. ( плакат-4) (ақпарат және байланыс кітабы-16 бет-27 бет)

Ал ақпарат ғарыштан бізге қалай келеді.

Жасанды серкітер толқындары арқылы хабарды жерде орналасқан өлшейтін пунктке – хабарлама талқылау орталығына – ғылыми ақпаратты қажет етітін мекемелер.

Осымен саяхатымыз аяқталды.

Осындай үлкен жұмыстардың арқасында Қазақстанда дүние жүзіне танымал болды. Бұл қазақстандық ғарышкелердің еңбектері-слайд.

Жердің жасанды серігі (ЖЖС) — Жер төңірегіндегі орбитаға шығарылып, әр түрлі ғылыми және қолданбалы мәселелерді шешуге арналған ғарыштық аппарат. Дүние жүзіндегі ең тұңғыш ЖЖС КСРО-да 1957 жылы 4 қазанда ұшырылды. 1958 жылы 1 ақпанда орбитаға тұңғыш америкалық ЖЖС — “Эксплорер-1” шығарылды.

Ең алғашқы жердің жасанды серігі

Кейінірек өз ЖЖС-терін басқа елдер де ұшыра бастады:

26.11.1965 — Франция (“А-1” серігі)

11.2.1970 — Жапония (“Осуми”)

24.4. 1970 — Қытай (“4 айна-1”)

28.10.1971 — Ұлыбритания (“Просперо”)

18.7.1980 — Үндістан (“Рохини”)