Жұғу және қылтүтіктік құбылыстар ашық сабақ 7 сынып

Күні: 14.03.2011 жыл Сыныбы: 7 «А» Пәні: физика Сабақтың тақырыбы: Жұғу. Қылтүтіктік құбылыстар. Сабақтың мақсаты:

Білімділік: жұғу, қылтүтіктер туралы түсініктер бере отырып, оқушының пәнге қызығушылығын арттыру Тәрбиелік: Жас ұрпақты ұлттық патриотизмге тәрбиелей отырып, білім беру ісіне өз халқының салт- дәстүрі мен рухани қазынасын қадірлейтін болашақ буынды тәрбиелеп шығару, жалпы адамзаттық ынтымақтастыққа үйрету. Дамытушылық: Оқушыларды өзбетімен жұмыс істеуге баулу, олардың ойлау қабілеттерін дамыту, шығармашылықпен жұмыс істеуге үйрету.

Сабақтың типі: Жаңа сабақ. Сабақтың көрнекілігі: Семантикалық карта, слайдтар, физикалық приборлар,

бағалау парағы Сабақтың құрылымы:

1. Ұйымдастыру кезеңі 2. Білімді жан-жақты тексеру кезеңі 3. Білімді белсенді меңгеруге оқушыларды дайындау 4. Жаңа білімді меңгеру кезеңі 5. Жаңа білімді бекіту кезеңі 6. Үй тапсырмасын хабарлау және оны орындау бойынша

нұсқау беру

Сабақтың барысы:

I. Ұйымдастыру кезеңі а) оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу ә) оқу құралдарын тексеру б) оқушылардың назарын сабаққа аудару II. Білімді жан-жақты тексеру кезеңі (физикалық диктант) 1. Сұйыққа батырылған денеге осы денені сұйықтан ығыстыратын ...... күш әрекет етеді. А) ауырлық В) қысым С) ығыстырушы 2. Ығыстырушы күш ...... тәуелді. А) сұйықтың тығыздығы мен дененің көлеміне В) сұйықтың көлеміне С) дененің көлемі мен тығыздығына 3. Ығыстырылған сұйықтың көлемі ... ...тең. А) дененің тығыздығына тең В) дененің көлеміне тең С) сұйықтың тығыздығына тең

4. Архимед заңының формуласы...... А) FA = ρc gvд В) FA = ρд gvд С) FA = ρc gvс 5. Архимед күші ...... бағытталған. А) төмен қарай В) жоғары қарай С) жоғары, төмен қарай 6. Дененің сұйық ішіндегі салмағы дененің ауадағы салмағынан ...... кем болады. А) архимед күшіне тең шамаға В) ауырлық күшіне тең шамаға С) қысым күшіне тең шамаға 7. Егер ...... болса, дене сұйыққа батады. А) Fа > FA В) Fа = FA С) Fа < FA 8. Егер ...... болса, дене сұйықтың бетіне көтеріледі. А) Fа > FA В) Fа = FA С) Fа < FA 9. Егер ...... болса, дене сұйыққа толық батып оның ішінде жүзіп жүреді А) Fа > FA В) Fа = FA С) Fа < FA 10. Беттік керілу күші ...... әрекет етеді А) сұйықтың бетін ықшамдауға В) сұйықты ығыстыруға С) сұйықты жаюға

III. Жаңа білімді меңгеру кезеңі.

Әркім – ақ жапырақ бетіне, парафин жағылған қағаз бетіне тамған су тамшысы шар пішінін алатынын, ал таза әйнек бетіне жұқа қабат жасай жайылып кететінін біледі. Егер серіппеге ілінген шыныны суға батыратын болсақ, шыны астындағы су қабатына екі күш әрекет етеді. Біріншіден, шыны бөлшектері тарапынан жоғары қарай бағытталған күш, Екіншіден, судың төменгі қабаттарындағы молекулалар тарапынан төмен қарай бағытталған күш. Шыныны жоғары көтергенімізде, судың осы жоғары қабаты төменгі қабатынан ажырайды да, су пластинаға жұғып, онымен ілесе жоғары көтеріледі. Бұл беттік қабаттағы су молекулаларының әйнекке тартылысы су молекулаларының бір – біріне тартылысынан басым екенін көрсетеді, яғни су шыныға жұғаді. Бұл құбылыс жұғу деп аталады.

Жұғатын сұйықты жұқпайтын сұйықтан оңай ажыратуға болады. Ол үшін қатты дене бетіне сұйықтың бір тамшысын тамызса жеткілікті. Сұйық қатты дене бетіне жұғатын болса, онда сұйық тамшысы оған жайылады, ал жұқпайтын сұйық жайылмайды.

Жұғу құбылысының өндірісте де, күнделікті өмірде де айтарлықтай маңызы бар. Сабындардың және синтетикалық