Жүре пайда болатын жүрек ақаулары туралы слайдтар

Батыс Қазақстан облысы

Ақжайық ауданы

Болдырев ауылы

Болдырев негізгі мектебі

Орындаған: 8 класс оқушысы Тулегенов Абдолла Исаұлы

Жетекшісі: Биология пәні мұғаліміР.С.Тлекқабылова

Т а қ ы р ы б ы:

Ж а н у а р л а р ж а й л ы

Т ү л к і л е р ж а й л ы

Түлкілердің өмір сүру уақыты 6-8 жыл , ал жасанды табиғи қорықтарда 20-25 жыл тіршілік етуі мүмкін .

Жаңа туылған кезіндегі салмағы - 150 грамм .

Түлкілер - тышқан және қояндармен қоректенеді . Сондай-ақ , оның мәзіренде жеміс-жидектер де бар.

Ең басты жаулары - қасқыр және бүркіт . Бірақ , түлкілер айлакер болғандықтан , оларды ұстап алу қиынға соғады .

Түлкінің құйрығы , жүгіріс кезіндегі тепе- теңдікті сақтау үшін көмектеседі . Сонымен қатар құйрықпен бетін жауып , суықтан қорғанады .

Түлкілердің ең жақын туысы -ит . Жүгіру жылдамдығы - 50 км/ сағатқа дейін жетеді .

Ең үлкен түлкінің салмағы - 17,2 кг болған .

Түлкілердің ең кішкентай түрі - фенек деп аталады . Оның салмағы - 1,5 кг.

Археологиялық қазбаларға сүйенсек , түлкілер 2 миллион жыл бұрын пайда болған . Түлкі інінің тереңдігі - шамамен 3 метр.

Ұзын тырнақтарының арқасында , мысық сияқты ағаштарға шыға алады .

Арктикалық түлкілер - қалын терісіның арқасында , -70 градустың өзінде өмір сүре береді . Бұл сүтқоректілер - 40-тан астам әр түрлі дыбыстар шағара алады .

Түлкінің 10-нан астам түрі бар.

Мадагаскарда ұша алатын түлкілер мекен етеді . Олар жарқанаттарға ұқсас және жеміс-жидектермен қоректенеді .

Түлкілер , қасқырлар сияқты үйір болып жүрмей , өзіне тезірек жұп тауып , отбасы құруға тырысады . Олардың түні бойы тоқтаусыз жүгіруіне шыдамдылығы жетеді .

Түлкі көптеген ертегілерде , алдаудың көмегімен өз мақсаттарына жететін әйел ретінде бейнеленеді . Іздерін шатастыра білу қабілеті үшін , түлкі – ең қу жыртқыш аң атағына ие болды

Қ о я н д а р ж а й л ы

Қояндар мысық пен иттен кейінгі , ең танымал үй жануары .

Қояндарды Антарктидадан басқа , барлық материктерде кездестіруге болады .

Шын мәнінде , қояндар етпенде қоректенеді .

Қояндар 70 км/ сағ жылдамдықпен жүгіре алады .

Ұрғашы , еркек қоянға қарағанда 2 есе ұзақ өмір сүреді .

Қояндардың тістері өмір бойы өседі . Сол себептен , олар тістерін үнемі қайрап отырады .

Қоянның індерінің тереңдігі - 3 метрдей , сондай-ақ , бірнеше бөлмеден тұрады .

Ең үлкен қоян шамамен 12 миллион жыл бұрын өмір сүрген . Оның салмағы - 15 килограмм болған .

Екі аяғының ұзындығы әр түрлі . Сондықтан , жүгірген кезде маймақ сияқты болып көрінеді .

Қояндар тез көбейеді , олар бір дегенде 8-20 бала туады .

Қоянды ұстап алсаңыз , оның жүрегі қатты қорыққандықтан жарылып кетуі әбден мүмкін .

Орташа өмір сүру ұзақтығы - 8-9 жыл . Жер бетінде , қоянның 30-дан астам түрі өмір сүреді .

Қоян жаңбыр жауған кезде , құлақтарын жабады . Өйткені , құлаққа су кірсе , ол тұмаумен ауырып қалуы мүмкін .

Адамдар оларды қорқақ және әлсіз деп ойлайды . Бірақ шын мәнінде , қояндар өз қарсыласын қатты жарақаттай алады .

Иіс сезу және есту қабілеті жақсы дамыған . Бірақ , көздері нашар көреді . Қоянның миы кішкентай болса да, ол ақылды және тез ойланады .

Қауіпті төнген кездерде , бұл қабілеттері оларға өте қатты көмектеседі .

Қ а с қ ы р л а р ж а й л ы

Қасқырлар 9 км қашықтықтағы дыбысты естей алады .

Қасқырдың иіс сезу қабілеті , адамнан 100 есе күшті .

Қасқырлар суда малтуды біледі , олар 13 километр бойы тоқтаусыз жүзе алады .

Жаңа туған қасқыр , 4 айдың ішінде 30 есе өседі .

Аш қасқыр 10 килограмм етті өзі жалғыз жеп қоюы мүмкін .

Қасқырлар тамақтанбай 10 күн жүруге шамасы жетеді .

Олар әрдайым көгілдір көзбен , соқыр және саңырау болып туылады .

Жыртқыш аң болса да, ол сәбізбен және қарбызбен қоректенеді .

Қасқырдың жүгіру жылдамдығы 65 км/с, ал секіру биіктігі шамамен 5 метр.

Викингтер шайқас алдында рухын көтеру үшін , қасқырдың қанын ішкен .

Ең үлкен қасқырдың салмағы 100 кг-дан аспайды .

Ең ірі қасқырлар АҚШ- тың солтүстігінде және Канадада өмір сүреді , олардың өлшемінің ұзындығы 160 см, ал салмағы 90 кг- ға дейін жетеді .

Ең кішкентайлары Таяу Шығыста , олардың салмағы шамамен 30 кг.

Қасқырлар 20 минут бойы тоқтамай жүгіре алады . Қасқыр мен ит -

алыс туыстар , бірақ ол итті тек азық ретінде ғана көреді .

Ежелгі гректер қасқырды жеген адам , вампирге айналады деп сенген .

Үңгірлерде табылған қасқырлардың бейнесі 20000 жыл бұрын жасалған .

Қасқырлар өздерінің барлық уақытын азық іздеумен өткізеді .

Қасқырдың миы иттің миынан 30%- ға үлкен .

Бір түннің ішінде 80 шақырым жол жүріп өте алады .

Ежелгі ғасырларда , қасқырлар тек шөлді және тропикалық ормандарда ғана өмір сүрген .

Бұрын Ирландия елін « қасқырлардың жері » деп атаған , өйткені онда қасқыр үйірлері көптеп кездескен .

К е н г у р у л е р ж а й л ы

1. Қазіргі уақытта , кенгурулардың 62 түрі бар.

2. Олардың ең кішкентайларының салмағы – 0,5 кг, ал ең үлкендерінің – 90 кг.

3. Кенгурулардың саны, Австралияда тұратын адамдардын санынан 2,5 есе көп .

4. Өмір сүру уақыты - шамамен 12 жыл ғана .

5. Бірақ , табиғи қорықтарда 25 жылға дейін тірішілік етуі мүмкін .

6. Кенгурулер шөппен қоректенеді және сусыз бірнеше ай жүре алады .

7. Жаңа туылған кезде , салмағы - 1 грамм, ал ұзындығы - 2 см шамасында болады .

8. Кенгурудың есту қабілеті жақсы дамыған . Олар , бір-бірімен бірнеше километр

қашықтықта , табандарын жерге соғу арқылы сөйлеседі .

9. Кенгуру-12 метр ұзындыққа және 3 метр биіктікке секіре алады .

10. Австралияға алғаш келген адамдар , жергілікті аборигендерден бұл жануардың атын

сұрағанда , олар : «Кен- гу - ру » деп айтқан . Олардың тілінде бұл сөз , «мен түсінбеймін »

дегенді білдіреді . Дегенмен , осы атау сақталып қалды .

11. Ең кішкентайлары - валлаби деп аталады . Ұзындығы - 50 сантиметр ғана .

12. Ең ірі түрі - Қызыл Кенгуру. Олардың бойы адамдардан асады (2 метрден жоғары ). 13. Бұл жануар артпен жүре алмайды . Жүгіру жылдамдығы - 60км/ сағ . Оның соққысы

адамды өлтіруі мүмкін .