Жүрек-қантамырлар жүйесі аурулары бойынша жоспар, 8 сынып

Сабақ:

Мектеп: «Н.Төреқұлов атындағы № 13 ЖОМ»КММ

Күні:

Мұғалімнің аты : Кырбасова Б.Ж

Сабақ тақырыбы:

Жүрек - қантамырлар жүйесі аурулары

Сабақ типі

Жаңа сабақ

Сабақ: 8 «Ә»

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Осы сабақ арқылы жүзеге асырылатын оқу мақсаттары:

8.1.3.12 қантамыр жүйесі ауруларының себептері мен ауру белгілерін сипаттау

Сабақ мақсаты

Өлі табиғаттағы болып жатқан үдерістердің себеп-салдарларын түсіндіреді

Сабақ оқытудың мақсаттары

Барлық оқушылар: Жүрек-қан тамырлары ауруларының келіп шығу себептерін біледі, өмірге қауіпті екендігін түсінеді, қан кету түрлерін ажырата біледі. Оқушылардың көбі: қанның артериялық қысымы және қанның тамырлармен қозғалуы, туралы жалпы түсініктер қалыптасады.

Кейбір оқушылар: Денсаулықты сақтауда және жүрек қан тамырлар ауруларының алдын алу жүректі жаттықтырудың маңызын түсінеді.

Бағалау критерийлері:

Жүректің құрлысы мен қызметін анықтай алады.

Қан тамырлар мен жүрекке сипаттама бере алады.

Тапсырманың құндылығын анықтайды.

Қан кету түрлерін ажырыта білуге үйрету, журек-қан тамырлар жүйесінің ауруларынын анатомиялық физиологиялық түсініктеріді зерттейді

Денсаулықты сақтауда және жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алуда жүректі жатықтырудын мақызын көрсетеді

Тілдік мақсаттар:

Оқушылар орындай алады:

Жүрек - қантамырлар жүйесі аурулары (гипертония, инфаркт, ишемиялық ауру, атеросклероз, инсульт).

Аурудың себептері: тұқымқуалаушылыққа бейімділік, теріс өмір салты, дұрыс тамақтанбау

Пәнге қатысты лексика мен терминология

«қантамыр жүйесі ауруларының себептері мен ауру белгілерін сипаттау

Диалог құруға / жазылымға қажетті сөздер топтамасы

Жүректі – кардиолог,Қанды – гематолог,Жүйке жуйесін – невропотолог,Қан қысымын – терапевт,Ішкі секреция қызметін – эндокринолог.Аурудын алдын алуды – валеолог зерттейді.

Құндылықтарды дарыту

«Мәңгілік ел» құндылығы: жалпы әлемдік және аймақтық мәселелерді шешудегі ұлттық қауіпсіздік пен біздің еліміздің жаһандық қатысуы

Мектеп құндылығы: ынтамақтастық, сыйластық, еңбек және шығармашылық

Пәнаралық дамыту

Тақырыпқа байланысты кей түсініктерді анықтау барысында физика, география пәндерімен байланыстыруға болады.

АКТ

қолдану дағдылары

Презентация көрсетуде, оқушылардың өзіндік іздеу жұмыстарында АКТ қолданылады

Бастапқы білім

Қан тамырлары

Сабақ барысы

Сабақ кезеңдері

Сабақта орындалуы тиіс іс – әрекеттер

Оқыту ресурстары

Басы

0 – 3 мин

4-10 мин

11– 21 мин

22-24 мин

25-35 мин

Сабақ соңы

36-40 минут

Ынтымақтастыру атмосферасын құру. Оқушылармен амандасып, көңіл – күйлерін қалыптастыру.

Бүгінгі сабақтың тақырыбын және мақсатын анықтау үшін өткен тақырыпты еске салу мақсатында жалпылама сұрақтар қою.

Қан тамырлар неше топқа бөлінеді?

2. Капиллярдың басқа қан тамырлардан қандай айырмашылығы бар?

3. Неліктен вена қантамырлары терінің астынан көрініп тұрады?

4. Қанайналым шеңбері нешеге бөлінеді, үлкен қанайналым шеңбері деп неліктен атайды?

5. Тамыр соғуы дегеніміз не, қан қысымын қандай құралмен және дененің қай жерінен өлшейді?

6. Үлкен қанайналым шеңберінің маңызы қандай?

7. Кіші қанайналым шеңберінің басталуы мен аяқталуы қалай жүреді?

Деңгейлік тапсырма.

Төменгі деңгей: Мүшелердің атын жазу.

Орта деңгей: Мүшелерді орналастырып, қызметін айту.

Жоғары деңгей: 5 сұрақ тест құрау.

Қан жүректің ырғақты жұмысының нәтижесінде тамырлармен қозғалады. Қарыншалардың жиырылуы кезінде қан қысым арқылы қолқа мен өкпе артериясына түседі. Бұл жерде ең жоғарғы қысым дамиды-150 мм.сын.бағ. Қан артериямен қозғалған сайын қысым 120 мм.сын.бағ. дейін төмендейді, капиллярда 22 мм.сын.бағ. болады. Ең төмен қысым венада, ол 5 мм сын.бағ. тең.

Артерялық қысым- артерияда қан тудыратын қысым; жүрек жұмысы кезінде қанның тамыр қабырғасына түсіретін қысым. Қан қысымы жүрек циклінің әр түрлі кезеңінде өзгереді. Ең көп қысым қарыншалар жиырылған кезде, ал ең аз қысым жүрек жалпы босаңсығанда болады. Олардың арасындағы айырмашылық тамыр соғуының қысымы деп аталады. Адамның артериялық қысымын тонометр арқылы өлшейді. Дені сау адамның ең көп қысымы 100-120 мм.сын.бағ., ал ең аз қысымы 70-80 мм.сын.бағ. құрайды

Қан қысымының 150 мм.сын.бағ. артуы гипертония деп аталады. Бұған жүйке жүйесінің зорығуы, қажу, эмоциялық күйзеліс және т.б. себепші болады.

Иық артериясында қысымның 70-80 мм.сын.бағ. дейін төмендеуі гипотания деп аталады.

Жүрек және қан тамырларының жұмысына темекі мен алкогольдің әсері. Темекі түтініндегі өте көп улы заттар организмге зиянды. Никотин қан тамырлар-ң қабырғасын жиырып, тарылтады. Никотин, ең алдымен, жүрек еттерінің қанмен қоректенуін нашарлатады, қозу құбылысына кедергі тудырады сөйтіп, жүректің жұмысын төмендетеді, түрлі жүрек аурулары пайда болады. Темекі тарткан жасөспірімдердің еске сақтау қабілеті төмендеп, ұмытшақтық пайда болады, бойы аласа, әлсіз болып өседі. Темекі организмдегі қанайналымды бұзады. Алкоголь организмге канайналым аркылы таралады. Алкоголь эритроциттердің мембранасын бұзады, саныны азаяды. сондықтан оттекті тасымалдау азаяды. Жүректің аурулары пайда болады.

қалыпты тал темекі тартқанан кеиін

Постер сызу.

1-тoп «Артерия» .Жүректің құрлысы.

2-тoп «Вена». Қан тамырлар