Жылу берілу құбылыстары және тірі ағзалар 8-сынып

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

Жылу құбылыстары

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақ тақырыбы

Жылу берілу құбылыстарының тірі ағзалардың өмірлеріндегі ролі

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.3.2.4 – әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне мысалдар келтіру

Сабақ мақсаттары

жылу құбылыстарының тірі ағзаның өміріндегі ролін білу;

әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне мысалдар келтіру.

Бағалау

критерийлері

1. Жылу құбылыстарының тірі ағзаның өміріндегі ролін біледі

2. Әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне мысалдар келтіреді

Тілдік мақсаттар

Оқушылар білуі тиіс:

Әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне ауызша мысалдар келтіреді.

Пәнге тән лексика мен терминология: Абиотикалық факторлар, криофилдер, термофилдер.

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

Абиотикалық факторлар- табиғаттың өлі элементтері: температура, жарық, радиоактивті сәулену, қысым, ауаның ылғалдылығы, судың құрамындағы тұздар, жел, ағымдар, жергілікті жер релефтары және т.б. Криофилдер –суықты қажет ететін түрлер. Термофилдер – керісінше, жоғары температураны қажет етуші түрлер.

Құндылықтарды

дарыту

Бұл сабақ академиялық адалдық,топта жұмыс жасай алу және жауапкершілік құндылықтарын дамытуға бағытталған.

Пәнаралық

байланыстар

Абиотикалық факторлар, химиялық терморегуляция. физикалық терморегуляцияны түсіндіру барысында биолгия пәнімен байланыс.

Бастапқы білім

Табиғаттағы, тұрмыстағы және техникадағы жылу берілу түрлерінің қолданылуына мысалдар келтіруді біледі.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

0-10 мин

10-12 мин

1. Өткен материалды меңгергендерін тексеру мақсатында оқушылар табиғаттағы, тұрмыстағы және техникадағы жылу берілу түрлерінің қолданылуына мысалдар келтіре отырып, түсіндіреді. Сынып үш топқа бөлінеді.

І топ табиғаттағы жылу берілу түрлеріне мысалдар келтіреді ІІ топ тұрмыстағы жылу берілу түрлеріне мысалдар келтіреді ІІІ топ техникадағы жылу берілудің түрлеріне мысалдар келтіреді.

Оқушылардың жауабынан кейін кері байланыс ұйымдастыруға болады.

2. Ой қозғау Ақ аюдың суыққа бейімделуін қалай түсіндіресің?

Оқушылар жылу шығынын азайту үшін ақ аюдың құлақтары кішкентай болатынын, қалың ақ жүн аюды жылы ұстап тұруға және қалың май қабаты жылуды оқшаулауға көмектесетінін оқушылар болжай алулары тиіс.

3. Мақсатты болжау. Оқушылармен бірге сабақ мақсаты анықталады:

жылу құбылыстарының тірі ағзаның өміріндегі ролін білу;

әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне мысалдар келтіру.

Презентация

Сабақтың ортасы

12-22 мин

22-37 мин

4. Түсіндіру.

І топ Арктикада өмір сүретін аңдар(морж, кит) неліктен суыққа төзімді келеді?

(Морждың қалың жүні жоқ, бірақ терісінің астында жылуды сақтайтын қалың май бар. майдың жылу өткізгішігі аз.)

ІІ топ Орманда бүркіт қанатын өте қатты қағып ұшады, ал жазық далаға жеткенде қанатын қозғалыссыз жайып қалықтап ұшады. Неліктен?

(Қалың ағаш өсіп тұрған жерге қарағанда жазық жер күнмен жақсы қыздырылады, сондықтан жылы ауаның ағыны жоғары көтеріледі. Бүркіт биік ұшу үшін осы ағынды пайдаланатынын оқушылар түсіндіре алуы тиіс.)

Оқушылар дәлел ретінде тәжірибе көрсетсе болады. Қағаздан жасалған вертушканы алып жанып тұрған электр шамының үстіне қояды, біраз уақыттан кейін вертушка айнала бастайды.

ІІІ топ Неліктен африкалық пілдердің құлақтары үлкен болады?

(Пілдің құлақтары тығыз қан тамырларының желісіне енген, қызған қанда ауаның конвекциялық ағыны бар, піл денесінен шығады, ыстықты ауаға береді; қан бірнеше градусқа дейін салқындап қанайналым жүйесіне түседі. Ал құлақтарды тезірек салқындату үшін, пілдер, конвекциялық ауа ағынын көбейтіп, олар үнемі құлақтарын желпіп жүреді

Әр топ 2 мин топта өз сұрақтарын талқылайды. Содан кейін басқа топтың алдына сұрақтарына жауап береді. Басқа топ мүшелері оларға сүратар қояды.

Топ мүшелері жауаптарын аяқтаған соң оларға кері байланыс жасай отырып, қосямша сұрақтар ұйымдастыруға болады.

Мұғалім әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне мысалдар келтіреді. Абиотикалық факторларды- табиғаттың өлі элементтері: температура, жарық, ылғалдылық қарастырылады.

Оқушылар түсінулері тиіс: Барлық тірі ағзаларға ортаның абиотикалық факторлары (температура, жарық, ылғалдылық)әсер ететінін.Өлі табиғаттың әсеріне қарай өсімдіктер,жануарлар әр түрлі топтарға бөлінетінін және оларда осы факторлардың әсеріне бейімделетінін.Жылу берілудің түрлері тірі ағзаның ортаға бейімделуін қамтамасыз ететінін.

Презентация

Сабақтың соңы

6. Рефлексия

- нені білдім, нені үйрендім

- нені толық түсінбедім

- немен жұмысты жалғастыру қажет

7. Үйге тапсырма: Жылу берілудің түрлерін қайталау

Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулы және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Сырттай бақылай отырып, кері байланыс беріп, орташа қабілетті оқушыларға жетелеуші сұрақтар қойып, қолдау көрсетіп отыру. Әрбір топ таныстырылым жасағаннан кейін оларға қабілетті оқушылар сұрақтар қояды.

Материалды меңгергендігін тексеру үшін бағалау критерийлерін қолдану. Топтық жүмысты және эксперименттік тапсырмалардың орындалуын сырттай бақылау арқылы бағалау.

Топтық жүмысты және эксперименттік тапсырмалардың орындағанда қауіпсіздік ережелерінің сақталуын қадағалау.

Сабақ бойынша рефлексия