Табиғаттағы жылу берілу және жылу құбылыстары, 8 сынып

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

Сабақтың тақырыбы:

Қазба отындар

Мектеп: Жаңаталап орта мектебі

Күні:

Мұғалім: Шуленова Гүлжаухар Пернебаевна

Сынып:8

Қатысқан:

Қатыcпағандар:

Оқу мақсаттары

Отынның түрлерін меңгеру

Отын жанғанда бөлінетін газдарды анықтау

Сабақ мақсаттары

Отын түрлерін меңгереді

Отын жанғанда бөлінетін газдарды анықтайды.

Бұрыннан бар білімдері

Жоспар

Жоспарланған

Уақыттар

Жоспарланған уақыт (жаттығулар)

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі.Сәлемдесу.Оқушылар назарын сабаққа аудару.

Бір-біріне тілектерін айту.

Үй тапсырмасын сұрау.Сұрақтар арқылы үй тапсырмасын сұрау

Сабақтың ортасы

Жаңа сабақ. Қазба отындар

Қазба отын. Көптеген электр станциялары көміртек негізіндегі отынды жағып, көмірқышқыл газын (СО2) бөледі. Атмофераға шығатын СО2 жаһандық климатқа теріс әсерін тигізеді. Инженерлер атмосфераға шығатын СО2 мөлшерін азайту үшін әр түрлі стратегиялар пайдаланды. Мұндай бір стратегия қазба отынның орнына биоотынды жағуы көздейді. Қазба отын түрлері әлдеқашан өлген ағзалардан шықса, ал биоотын жуыр арада өмір сүріп, өліп қалған өсімдіктерден шығады. Басқа бір стратегия электр станцияларынан бөлінетін СО2бөлігін ұстап, оны жердің терең түбіне немесе мұхитта сақтауды көздейді. Бұл стратегия көміректі ұстау және сақтау деп аталады.

Биоотынды пайдалану атмосферадағы СО2 деңгейлеріне қазба отынды пайдаланған кездегідей әсер етпейді. Төмендегі пікірлердің қайсысы мұның себебін жақсы түсіндіреді?

- Биоотын жанып жатқан кезде, CО2 газынбөлмейді.

- Биоотынды өндіру үшін пайдаланылатын өсімдіктер өскен кезде, атмосферадан CО2 газын жұтады.

- Олар жанып тұрған кезде, биоотын атмосферадан СО2газын сіңіреді.

- Биоотынды пайдаланатын электрстанцияларынан шығатын СО2 қазба отынды пайдаланатын электр станцияларынан шығады.

Көміртекті ұстау және сақтау электр станциялары шығаратын СО2 бөлігін ұстап, оны атмосфераға қайта шыға алмайтындай жерге сақтауден тұрады. СО2 газын сақтайтын ықтимал орындардың бірі - мұхит, себебі СО2суда еріп кетеді. Ғалымдар мұхитқа жібергеннен кейін, үш түрлі тереңдікте (800 метр, 1 500 метр және 3 000 метр) сақтала беретін СО2 пайызын есептеу үшін, математикалық модель ойлап тапты. Аталмыш модель СО2 2000 жылы мұхитқа жіберіледі деп көздейді.

Тапсырма-1

СО2 мұхитта сақталуының ұзақ мерзімді тиімділігіне тереңдіктің қалай әсер ететінін түсіндір!. Мұхитта әлі сақталатын СО2 (%) Тереңдігі 800 м Тереңдігі 1 500 м Тереңдігі 3 000 м .

Тапсырма-2

Сұйық отын түрлерін таситын автоцистерналы машиналардың корпусына темір шынжырлар орнатылады,олардың ұшы жерге тиіп жүреді .Себебі неде?

Жауабы:

Өйткені сұйық отын түрлерін таситын кезде қозғалып шайқаладыда электрленеді.Сондықтан да ұшқын алып, өрт шықпас үшін,ұштары жерге тиіп жүретін темір шынжырлар пайдаланады

Тапсырма-3

Неліктен ұшақ қонған соң жерге онымен жалғанған металл трос түсіріледі.Ал сонан соң ұшаққа металл басқышты жақындатады.

Жауабы:Ұшақ жерге қонған соң бірден металл басқышын тақауға болмайды.Бұл жағдайда пайда болған электрлік разрядтың салдарынан өрт тууы мүмкін.Тек сонан соң ұшаққа металл басқышты жақындатады.

Тақырып бойынша дайындалған ресурстар.

Интербелсенді тақта

Сабақтың соңы

Кестені толтырады

Білемін

Білдім

Білгім келеді

Кестені толтырады. Қорғайды.

Үйге тапсырма: Қазба отындар оқу

Дифференциациялау оқушыларға мейлінше қолдау

көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Қабілетті оқушыға тапсырманы

қалайша түрлендіресіз?

Бағалау – оқушы білімін

тексеруді қалайша

жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс –

Денсаулық пен қауіпсіздікті

тексеру, АКТ

Рефлексия

Сабақтың мақсаты

мен оқу міндеттері

анық па?

Бүгін оқушылар не

үйренді?

Сабақ қалай өтті,

қандай деңгейде

өтті?

Бүгінгі сабақ кызықты болды ма?

Не ұнады?

Неліктен?

Дифференциялау

жоспарым жүзеге

асты ма?

Тапсырмалары

сәйкес болды ма?

Уақыт дәлдігі қалай

болды? Жоспарыма

қандай өзгерістер

енгіздім?

«Менің көңіл-күйім баспалдағы»

Оқушылар стикерлерге өз есімдерін жазып (немесе смайликтің суретін салып) тақтада салынған баспалдақтардың біріне жабыстырады. Баспалдақтар «Керемет!», «Өзіме сенімдімін!», «Жақсы», «Жаман емес», «Маған көмек керек!», «Білмеймін», «Нашар» деп аталады.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1: Оқушыларды сабақтың әр кезеңінде бағалау.

2: Дарынды және үлгерімі төмен оқушылардың ерекшелігіне көңіл бөлу.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алады ( оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1: Сабақтың нәтижесіне көңіл бөлу.

2: Рефлексия.

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім ?

Қысқа мерзімді сабақ жоспар

Сабақтың тақырыбы:

Мектеп: Жаңаталап орта мектебі

Табиғаттағы және техникадағы жылу берілу

Жылу құбылыстарының тірі ағзалардың өмірлеріндегі ролі

Күні:

Мұғалім: Шуленова Гүлжаухар Пернебаевна

Сынып:

Қатысқан:

Қатыпағандар:

Сабақта меңгерілетін

оқу мақсаттары

8. 3.2.3 – техникада және тұрмыста жылу беру түрлерінің қолданылуына мысалдар келтіру

8.3.2.4 – әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне мысалдар келтіру мысалдар келтіру

Сабақ мақсаттары

Әртүрлі температурада тірі ағзалардың бейімделуіне мысалдар келтіреді

техникада және тұрмыста жылу беру түрлерінің қолданылуына мысалдар келтіру

Бұрыннан бар білімдері

Жоспар

Жоспарланған

Уақыттар

Жоспарланған уақыт (жаттығулар)

Ресурстар

Сабақтың басы

Сәлемдесу.Ұйымдастыру кезеңі.Оқушылар зейінін сабаққа аудару.Психалогиялық ахуал тудыру.

Бір-біріне тілектерін айту

Үй тапсырмасын сәйкестендіру тесті арқылы сұрау.

Ортасы

Жаңа сабақ түсіндіріледі

ЫСТЫҚҚА ТӨЗІМДІ ЖАНУАР

Түйенің екі аптадай су ішпеуі мүмкін екендігі белгілі. Бұл оның суды үнемді пайдалатындығымен түсіндіріледі. Түйе 40º-тық ыстықта да терлемейді. Қырқылған түйенің терлеуі 50%-ке дейін ұлғаяды. Түйе ешқашан, тіпті аптап ыстықта да аузын ашпайды. Оның демалу жиілігі өте төмен –минутына 8 рет. Түйе өз өркештерінен керегіне қарай су ала алады (100 г майдан 107 г су).

Тапсырма-1

Булану процесі кезінде денеде қандай өзгеріс болады?

A Дене қызады

B Дене салқындайды

C Дененің көлемі артады

D Дененің ішкі энергиясы артады

Жауабы:салқындайды

Тапсыма-2

Түйенің ыстыққа төзімділігінің себебі неде?

Әрбір пайымдауда «Иә» немесе «Жоқ»

жауаптарының бірін айналдыра сызыңыз

Төмендегі пайымдаулар дұрыс па?

Иә немесе Жоқ

Оның денесі қалың және тығыз жүнмен жабылған.

Жүн оны қызудан құтқарады, ылғалдың шығуына бөгет жасайды

Иә/ Жоқ

Түйе өз өркешінен керегіне қарай су ала алады

Иә /Жоқ

Түйе өз өркешінен жарты центнерге дейін су ала алады.

1-иә,2-иә,3-иә

Тапсырма-3

100г майдан 107 г су алса, түйенің бір өркешінің салмағы неше килограммға тең?

A ͌ 25 кг

B ͌ 24 кг

C ͌ 23 кг

D ͌ 22 кг

Булану процесінің нәтижесі нені береді?

Әрбір пайымдауда «Иә» немесе «Жоқ» жауаптарының бірін айналдыра сызыңыз

Төмендегі пайымдаулар дұрыс па?

Иә немесе Жоқ

Булану процесі температураның азаюына әкеледі

Иә/ Жоқ

Ыдыстың бетінің ауданы үлкен болса, булану процесі қарынды қынды жүреді

Иә /Жоқ

Булану құбылысы ағзаны реттеуде маңызды емес

Иә / Жоқ

Тапсырмалар үлгі бойынша тексеріледі.

Кері байланыс ауызша

Солтүстік бұғысы

Бұғы – аша тұяқты жануар. Ол солтүстікте, таулы жерлерде өмір сүреді. Солтүстік бұғысы суыққа төзімді, қарға көп батпай жүре береді. Сондықтан оны шанаға шегіп, көлік ретінде пайдаланады. Бұғылар мүк, қына сияқты шөптермен, суда өсетін өсімдіктермен, ағаштың қабығымен және бүрлерімен қоректенеді.

Мүйіз өскен сайын сезімтал «бархат» деп аталатын терімен қапталады. Оның үстінен мүйізді қоректендіретін және сүйегін қатайтатын қан тамырлары өседі. Мүйіз толығымен өскенде қан айналымы тоқталып, оның бастамасында сақиналар пайда болады. Содан кейін бұғының мүйізі құрғай бастайды да, соңында түсіп қалады. Көбінесе, бұғы мүйізімен ағашқа сүйкеледі. Бұғының мүйізі өте пайдалы. Одан әртүрлі дәрі- дәрмектер жасайды. Әсіресе, жүрек, бауыр, қантамыр, қаназдық ауруларына қолданады

- Пантокрин дәрісі қанқұрамын жақсартып, қаназдықты емдеуге жақсы. Үнемі қолданса қаназдықты жойып адам өмірін ұзартады.

- Бұғының етін тамақ ретінде пайдалануға болады.

Бұғының суыққа төзімділігінің сыры неде?

Әрбір пайымдауда «Иә» немесе «Жоқ» жауаптарының бірін айналдыра сызыңыз

Төмендегі пайымдаулар дұрыс па?

Иә немесе Жоқ

Әрбір жүн қылшықтарының арасы ауаға толы, сондықтан ол суыққа төзімді( иә)

Иә/ Жоқ

Бұғының терісі жылуды нашар сақтайды (жоқ)

Иә / Жоқ

Бұғының адамға қандай пайдасы бар?

Әрбір пайымдауда «Иә» немесе «Жоқ» жауаптарының бірін айналдыра сызыңыз

Төмендегі пайымдаулар дұрыс па?

Иә немесе Жоқ

Бұғының мүйізінен пантокрин дәрісі алынады, үнемі қолданса қаназдықты жойып адам өмірін ұзартады(Иә)

Иә/ Жоқ

Бұғының етін тамақ ретінде пайдалануға болмайды(Иә)

Иә / Жоқ

Үйге тапсырма

Пантокрин дәрісін алуды көбейту үшін, бұғы өсіру шаруашылығын дамытудың қандай жолдарын ұсынар едің?

Тақырыпқа қажетті суреттер

Сабақтың соңы

Кестені толтырады

Білемін

Білдім

Білгім келеді

Кестені толтырады. .

Үйге тапсырма: мазмұндау.

Дифференциациялау оқушыларға мейлінше қолдау

көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Қабілетті оқушыға тапсырманы

қалайша түрлендіресіз?

Бағалау – оқушы білімін

тексеруді қалайша

жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс –

Денсаулық пен қауіпсіздікті

тексеру, АКТ

Рефлексия

Сабақтың мақсаты

мен оқу міндеттері

анық па?

Бүгін оқушылар не

үйренді?

Сабақ қалай өтті,

қандай деңгейде

өтті?

Бүгінгі сабақ кызықты болды ма?

Не ұнады?

Неліктен?

Дифференциялау

жоспарым жүзеге

асты ма?

Тапсырмалары

сәйкес болды ма?

Уақыт дәлдігі қалай

болды? Жоспарыма

қандай өзгерістер

енгіздім?

«Менің көңіл-күйім баспалдағы»

Оқушылар стикерлерге өз есімдерін жазып (немесе смайликтің суретін салып) тақтада салынған баспалдақтардың біріне жабыстырады. Баспалдақтар «Керемет!», «Өзіме сенімдімін!», «Жақсы», «Жаман емес», «Маған көмек керек!», «Білмеймін», «Нашар» деп аталады.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нәрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1: Оқушыларды сабақтың әр кезеңінде бағалау.

2: Дарынды және үлгерімі төмен оқушылардың ерекшелігіне көңіл бөлу.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алады ( оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1: Сабақтың нәтижесіне көңіл бөлу.

2: Рефлексия.

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды жетілдіруге көмектесетін не білдім ?

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

Сабақтың тақырыбы:

Заттың агрегаттық күйлері

Мектеп: Жаңаталап орта мектебі

Күні:

Мұғалім: Шуленова Гүлжаухар Пернебаевна

Сынып:8

Қатысқан:

Қатыпағандар:

Сабақта меңгерілетін оқу

мақсаттары

Заттың қатты күйден сұйық күйге және кері айналуды сипаттау.

Заттың булану, конденсация үдерісі температураға тәуелділігін түсіну

Сабақтың мақсаттары

Заттың қатты күйден сұйық күйге және кері айналуды сипаттайды.Заттың булану,конденсация үдерісі температураға тәуелділігін түсінеді.

Бұрыннан бар білімдері

Жоспар

Жоспарланған

Уақыттар

Жоспарланған уақыт (жаттығулар)

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі.

Оқушылар назарын сабаққа аудару.Психалогиялық ахуал тудыру

Бір-біріне тілектерін айту

Үй тапсырмасын физикалық диктант арқылы сұрау.

Ортасы

Жаңа сабақ

Миға шабуыл:

1.Қай шәйнектегі шәй тез суыйды?

2.Шәйнекті мұздың үстіне қойғанда ма,

Әлде мұзды шәйнектің қақпағының үстіне қойғанда ма?

3.Неліктен суық күндері көптеген жануарлар денесін жиырып алып ұйықтайды.

Оқушылардың ойларын тыңдау.

.Жаңа сабақ түсіндіріледі.

Видеолар арқылы жаңа сабақ түсіндіріледі.

Тапсырма-1

Ыстық күнде шыны құмыраның ішіне мұздай су құйылады.

Біраз уақыттан кейін құмыраның сыртында су тамшылары пайда болады.Құмыраның сыртында су тамшыларының пайда болу үдерісін сипатта.

Тапсырма-2

Ашытқан қамырды пешке салғанда газ және бу көпіршіктері қамырда ұлғая бастайды неліктен?

Тапсырма-3

Сұйықты суытқанда сұйықтың молекулаларында не байқалады?

Тапсырма-4 Аязды күні мұзды даладан жылы бөлмеге алып келгенде ол неге бірден ерімейді.