Жылыжай түрлері туралы ғылыми жұмыс 8 сынып

Орталық Қазақстан жас зерттеушілердің шағын ғылым академиясы

Секция: физика

Пәні: физика

Тақырыбы: Жылыжай түрлері

Орындаушы: Аманкеш Еңілік 8 сынып оқушысы

Ынтымақ жалпы орта білім беру мектебі

Ғылыми жетекшісі: Үйсінбаева Батима

2017 жыл

Мазмұны:

Кіріспе ............................................................................................. -3-

І. Негізгі бөлім

1.1. Жылыжайдың құрылысы мен түрлері....................................-4-

1.2. Жылыжайда қолданылатын механизмдер.............................-6-

1.3. Жылыжайды ұйымдастыру ережелері...................................-8-

ІІ. Зерттеу бөлімі.

2.1. Жылыжайдағы микроклимат...................................................-8-

2.2. Жылыжайда өсірілетін көкөністің түрлері мен биологиялық ерекшеліктері............................................................................................-9-

Қорытынды.......................................................................................-10-

Қолданылған әдебиеттер.................................................................-11-

Аңдатпа.

Әрбір бағбанның ең асыл арманы жылыжайды салу. Жылыжайда жылу жүйесі, судың берілуі, жарықпен қамтамасыз өту мәселелері ойлыстырылу және ұйымдастырылуы керек, сөрелер салынуы қажет.

Менің бұл жұмысты таңдау мақсатым менің отбасым көп жылдар бойы бақша өсірумен айналысады. Менің әжем мен әкем бақшада жеміс жидек өсімдік өсіргенді өте жақсы көреді. Бақшаны баптайды, жақсы күтеді. Әрбір бақша өсіретін адамның арманы өзінің бақшасының жайқалып өскенін көру. Осы мақсатта менің әкем үй жылыжайын салуды қолға алып айналысқанына 2-3 жыл болды. Жылыжай әртүрлі көзқарас тарапынан пайдалы болып табылады. Мен үй жылыжайына қарап отырып өзімнің шығармашылық жұмысымның қаңқасын құрастырдым.

Мақсаты:

Жасанды ортада (жылыжайларда) өсімдіктерді өсіру биотехнологиясын зерттеу.

Кіріспе.

Сіздерге ұсынылып отырылған бұл жобада біздің қарастырып отырған тақырыбымыз жылыжай туралы. Соңғы уақытта Қазақстан жерінде, барлық ауылдық аймақтарда көкөніс өсіру кәсіпке айналуда. Бұл жобада жылыжайдың құрылысы, жасалу жолы, жарықпен, жылумен қамтамасыз ету мәселелері қарастырылды. Біз бұл жұмысты жасау үшін сыртқы қоршауы ретінде сымды қолдандық ішіне көк ретінде палас қиындыларын алдық. Сосын ішіне құм септік. Тағы бір маңызды кезең – жарықты шашырату. Мұнда алтын ортасын табу қажет болады: жарықтың мөлшері жеткілікті болу керек, мұнда өсімдіктер қатты күн сәулесінің астында да болмау керектігін есепке алу керек. Бүгінгі күні ең танымал материал ретінде жылыжайдың қабырғалары ғана емес, төбесін де жабуға қолданылатын шыны саналады. Сонымен бірге, сырттай қаптау үшін пластиктің бір түрі де пайдаланылады.

І. Негізгі бөлім.

1.1. Жылыжайдың құрылысы мен түрлері

Жылыжай (теплица) жылу сүйетін жидек және көкөніс дақылдарын өсіруге арналады. Жылыжайда тәулік бойына температура мен ылғалдылықтың ауытқуы шамалы болатан белгілі бір микроклимат сақталады. Мұндай жағдайды жылыту мен желдетуді дұрыс ұйымдастырғанда ғана жасауға болады. Жылыжай күн сәулесімен биологиялық (биологиялық отынның жылуы есебінен) және техникалық жолмен (ыстық су, бу, электр т.б.) жылытылады. Ол табиғи жолмен де (форточка немесе фрамуга арқылы) немесе қолдан да желдетілін тұруы мүмкін. Қандай мақсатқа арналғанына, пайдалану мерзіміне, жылыту түріне, қолданылған кұрылыс материалына байланысты жылыжайдың конструкциясы түрліше болуы ықтимал. Жылыжайды бір еңісті, екі кеңістікті, блокты деп бөледі. Көбінесе екі егісті жылыжайлар салынады, оның жарық түсетін жазықтығы шығысқа және батысқа қарап тұруы тиіс. Жабын ретінде әйнек немесе синтетикалық плен¬ка (міндетті түрде полиэтилен) пайдаланылады. Жылыжай дақылдарын тікелей топыраққа отырғызады немесе үлдіректерде (стел¬лаж) өсіреді. Жылыжайды беті тегіс немесе аздап оңтүстікке қарай егіс учаскелерге орналастырған жөн. Ыза суы жер бетінен 0,8 метрден бетінде жатқан жерлер оған жарамайды. Жылыжайларды тез өсетін бұталар мен немес

1.2. Жылыжайда қолданылатын механизмдер. Жылыжай мен парникте атқарылатын жұмыстарды қолмен істегеннен гөрі, механизмді қолдансақ жұмыс тез тынып, өнім бірнеше есе арзан түсетіні баршаға түсінікті. Айталық, тұқым себілетін жерге көң, шымтезек және минералдық тыңайтқыштар төгу үшін Д-444 маркалы бульдозерді, ал оларды араластыру үшін Э-153 А маркалы экскаваторды, көтеріпараластыруға СПУ-40М жүк тиегішті және майдалап, бір қалыпты араластыруға ТП-5-ЗОВ-ны қолдану ыңғайлы келеді. Парникті тазалауға ПШ-0,4-ті қолданамыз. Сол сияқты өсімдікті әр түрлі аурулар мен зиянды насекомнан қорғау үшін де бірнеше түрлі механизмді қолданамыз. Топырақты стенилдеуге GTA3P-BCXB маркалы құралдарды пайдаланумен қатар, дезинфекциялауға АГ-УД-2 маркалы аэрозолды генераторды пайдаланамыз. Өсімдік көктеп шықпай тұрғанда және көктеп шыққасын улы химиялық заттарды ОЗГ-120 маркалы құралмен бүркіп пайдалану керек. Жылыжайда топырақ ішіндегі зиянды құрт-құмырысқаны жою үшін фумигацияны бүркеміз де оны 0,5х0,5 бүріккішімен топырақтың 18-20 сантиметр тереңдігіне сіңіре араластырып тасталады. Жылыжайның ішіне түтіндетуге темекі. жапырағын жағуға болады. 3-4 грамм темекі 200-300 текше метр жерді түтіндетуге жетеді.

1.3. Жылыжайды ұйымдастыру ережелері.