1–4 сыныптарға арналған диктанттар жинағы және портфолио

Алғы сөз

Елімізде болып жатқан түрлі бағыттағы өзгерістер білім беру жүйесіне жаңаша қарауды, қол жеткен табыстарды сын көзбен бағалай отырып саралауды,оқушылардың шығармашылық потенциалын дамытуды,мұғалім іс-әрекетін жаңаша тұрғыда ұйымдастыруды талап етеді. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында оқыту формасын, әдістерін, технологияларын таңдауда көп нұсқалық қағидасы бекітілген, бұл білім мекемелерінің мұғалімдеріне, педогогтарына өзіне оңтайлы нұсқаны қолдануына, педагогикалық процесті кез келген үлгімен құруға мүмкіндік береді. Қазіргі кездегі оқытудың тиімділігін арттыру мақсатында жаңа білім парадигмасына сүйене отырып жасалған диктанттар жинағы бастауыш сынып мұғалімдері мен оқушыларына көмекші құрал ретінде ұсынылып отыр. Бұл жинақта мұғалімдерге күнделікті практикалық жұмыстарына қажет деген материалдар жинақталған.Оларды оқушылардың тілін ұстартып, ой-өрісін кеңейтіп, білімдерін тереңдетуге, өтілген ережелерді қаншалықты меңгергендіктерін анықтап, сауатты жазуға одан әрі жаттықтыра түсу үшін пайдаланылады. Бұл диктанттар жинағына 1-4 сыныптарда өтілетін ана тілі және қазақ тілі сабақтарымен қатар тіл дамытуға арналған материалдар жинақталған. Мұндағы текстер әрбір сынып

1сынып

Буын диктанты Іс, іс-ті, іш, іш-ті, іл, іл-ді, бір, екі, ки-ді, ки-ім, кім, ы-дыс, Ы- ды-рыс, Ы-рыс-ты, жыл, жы-лы. (16 сөз)

Ал-дық, ал-ды, су-шы, су-лы, аш-ты, жап-па-ды, жап-ты, би- ші, би-ле-ді, же-ді. (10 сөз)

Қол, жақ, қал, қар, лақ, а-уыз, тер-ді, то-ғай, і-ні, а-ға, ғы- лым. (11 сөз)

Шар-ды, бор-ды, тап-қыш, тап-ты, доп-ты, бар-лық, мал-шы, мал-ды, қа-ғаз, ша-шы-ра-ды, шаш-ты. (11 сөз)

Тон-ды, лас-та-ды, ме-ні, се-ні, нан-ға, май-ға, жаз-ды, клас- қа, кі-тап, ыс-тық, су-ық. (11 сөз)

Сөздік диктанты Мұғалім, оқушы, ғарышкер, колхозшы, аңшы, егінші, конькиші, шаңғышы, жүргізуші, ұшқыш, кітапханашы. (11 сөз)

Кітап, журнал, қарындаш, дәптер, ағаш, жылқы, сиыр, түйе, көпір, ойыншық, парта. (12 сөз)

Абай даңғылы, Гауһар, Қазақстан, ғалым, торғай, қарлығаш, еңбек, қаһарман, шаңғы, шаң. (11 сөз)

Бақылау диктанты

Пайдалы кеңес Өзіңнен кішіні ренжітпе. Оларға көмектес. Үлкендерді сыйла, алдымен өзің сәлемдес. Үйде апаңа жәрдемдес. Бұл – жақсы әдеп. (16 сөз)

Қалада

Әкем екеуіміз қалаға бардық. Қалада нағашы атам тұрады. Ол – жазушы әрі ғалым. Көп кітаптар жазды. Атамның немерелері көп. (18 сөз)

Біздің сынып Біздің сынып жарық және кең. Сыныпта үстел, орындық, тақта бар. Партаның үстінде кітаптар, дәптерлер және сызғыш жатыр. (17 сөз)

Ана Жер бетіндегі ең әдемі сөз – ана. Адам алғашқы сөзін осыдан бастайды. Ананың қолы ең аялы қол. Ол нені болса да істей алады. (22 сөз)

Көктем келді Көктем басталды. Күн жылынды. Колхозшылар жер жыртты. Жер көгерді. Құстар келе бастады. Құмырсқалар дақызу жұмысқа кірісті. (17 сөз)

Көктемдегі жұмыстар Желсіз тынық ауа. Күн жарқырап тұр. Көпшілік көңілді. Егіншілер егінін септі. Шопандар қойын жайды. Колхоз даласы еңбекке кірісті. (18 сөз)

Алматы Алматы - әсем қала. Алматының көшелерінде трамвайлар, автобустар жүреді. Алматыда парктер, театрлар, мектептер көп. Парктері өте әдемі. (16 сөз)

2 сынып

Көк кит Көк кит – жануарлар әлеміндегі ең ірісі. Оның самағы жүз алпыс тонна, ұзындығы отыз метр. Бір қызығы, ұсақ шаяндармен қоректенеді. Аузының көлемі бір бөлменің үлкендігіндей. (24 сөз)

Қарға мен бұлбұл.

(мысал) Қарға ну орман ішінде сауық кешін өткізді. Кеште құстар өнер жарыстырды. Қарға қарқылдады. Сауысқан шықылықтады. Әупілдек әупілдеді. Торғай шиқылдады. Бірақ олар сауық кешіне бұлбұлды шақырмады. (26 сөз)

1.У дыбысы жуан болып тұрған сөздердің астын бір рет, жіңішке болып тұрған сөздердің астын екі рет сызғызу.

Егіс даласы Сәкен жазғы демалыста ауылға келді. Ол жайқалған егіс басына барды. Егіс басынан төрт баласын ертіп жүрген саршұнақты көрді. Сәкен саршұнақ тышқанның зиянды екенін түсінді. Жаздай елу алты тышқан ұстады. (29 сөз)

Көкек Көкек ұя салмайды. Балапан баспайды. Ол бір ғана жұмыртқа туады. Жұмыртқасын торғайдың ұясына тастап кетеді. Оны торғай басып шығарады. (19 сөз)

Тоғызқұмалақ. Тоғызқұмалақ шахмат, дойбы сияқты арнаулы тақтада ойналады. Оның тақтасы ерекше болады. Бұрынғы кезде тақтасыз, жерден шұңқыр қазып ойнай беретін. Тақтаның шұңқыры мен қазаны бар.

Тоғызқұмалақ – математикалық ойын. (27 сөз) Астана

Мен жазда Астана қаласына бардым. Қала маған қатты ұнады. Әдемі үйлер көп салыныпты. Астананы тамашалауға келген көп қонақтар көшеде жиі кездеседі. Есіл өзенінде қайықпен серуендедім.

(24 сөз)

Құстардың ұясы Құстардың ұясы әртүрлі болады. Торғай қамыстан шағын ұя құрастырады. Ең үлкен ұя бүркіттікі. Бүркіт ұясын жуан шыбықтардан жасайды. Оған мамық төсейді. Ең әдемі ұяны сарықас торғай жасайды. (27 сөз)

Тақтаға жазылатын сөздер: сарықас, бүркіттікі. Үш буынды сөздердің астын сызғызу.

Тымақ. Қазақта тымақтың түрлері көп. Ең бағалысы – түлкі тымақ. Оның маңдайы мен құлақтарының ішкі жағына түлкінің терісі тігіледі. Сырты асыл маталармен сырылып тысталады. Тымақтың төбесі киізден құралып, шошақ болып келеді. (29 сөз)

«Қазақ халқының дәстүрлі өнері» кітабынан

Ормандағы тіршілік Орманның басты байлығы – ағаштар. Олардан тақтайлар, үй жиһаздары жасалынады. Егер ағаш болмаса, қағаз да болмас еді. Кесілген ағаштың орнына ағаш өсіруге ондаған жылдар кетеді. Жыл сайын ағаш отырғызу жұмыстары жүргізіледі. (31 сөз)

Достық Өмірде достар арасында түрлі жағдайлар болады. Бірақ сенімді достар бір-біріне кешірімді келеді. Достықтарын бұзбайды. Достар қиындықта бір-біріне көмекке келеді.

Қонаққа ең жақын достарыңды шақырасың. Дос сенімен жақсылықта да, жамандықта да бірге болады. (32 сөз)

«Әдептілік - әдемілік» кітабынан

Құмырсқа және илеу. Құмырсқа ши тауып алды. Ол шиді илеуіне қарай сүйреді. Бірақ ши ауыр болып шықты. Құмырсқа оны жалғыз сүйрей алмады. Ол жолдастарын көмекке шақырды. Бәрі бірдей шиді илеуге жеткізді.

И, й әріптерінің астын сызғызу. (32 сөз)

Түйе. Түйе екі жылда бір боталайды. Ботасын он төрт ай көтереді. Жаңа туған бота әлсіз болады. Емген сайын күш- қуат кіріп өсе бастайды. Күн суықта боталарға жабу жауып қояды. Сонда өкпесіне суық тимейді. (31 сөз)

«Балдырған» журналынан

Қоян. Ең жасқаншақ аң – қоян. Ол кішкентай сабдырдың өзінен қашуға дайын тұрады. Қоян қараңғы түскен соң ғана сыртқа шығады. Күндіз өзіне жайлы жерде тығылып жатады. Қоянды аңшы да, жыртқыш жануарлар да аулайды. (31 сөз)

Алмаағаш.