1 сынып оқушыларына психологиялық ахуал қалыптастыру

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

Ы. АЛТЫНСАРИН АТЫНДАҒЫ ҰЛТТЫҚ БІЛІМ АКАДЕМИЯСЫ

САУАТ АШУ (АНА ТІЛІ, ЖАЗУ, АУЫЗЕКІ СӨЙЛЕУ ТІЛІ,

ДАКТИЛЬДІ СӨЙЛЕУ ТІЛІ)

Есту қабілеті бұзылған (естімейтін) оқушыларға арналған

бастауыш білім беру деңгейінің дайындық сыныбы үшін

оқу бағдарламасы

(оқыту қазақ тілінде жүргізілетін мектептер үшін)

Астана

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірде №115 бұйрығымен бекітілген.

Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2013 жылы 10 сәуірде № 8424 тіркелген.

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 18 маусымдағы №393 бұйрығымен оқу бағдарламасына өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.

Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылы 14 шілдеде № 11659 тіркелген.

Сауат ашу (ана тілі, жазу, ауызекі сөйлеу тілі, дактильді сөйлеу тілі): Есту қабілеті бұзылған (естімейтін) оқушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің дайындық сыныбы үшін оқу бағдарламасы (оқыту қазақ тілінде жүргізілетін мектептер үшін) – Астана: Ы. Алтынсарин атындағы ҰБА, 2015. – 10 б.

© Ы. Алтынсарин атындағы

Ұлттық білім академиясы, 2015.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің2015 жылғы «18» маусымдағы

№ 393 бұйрығына 9 - қосымша

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің2013 жылғы 3 сәуірдегі

№ 115 бұйрығына 114-қосымша

Есту қабілеті бұзылған (естімейтін) оқушыларға арналған бастауыш білім беру деңгейінің дайындық сыныбы үшін «Сауат ашу (ана тілі, жазу, ауызекі сөйлеу тілі, дактильді сөйлеу тілі)» пәнінен типтік оқу бағдарламасы (оқыту қазақ тілінде жүргізілетін мектептер үшін)

1. Түсінік хат

1. Оқу бағдарламасы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 қаулысымен бекітілген Орта білім берудің (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру) мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес әзірленген.

2. Сауат ашу кезеңі қазақ тілі және тіл дамыту, ана тілі туралы білім жүйесіне кіріспе болып табылады. Берілген бағдарлама бойынша естімейтін оқушылардың дайындық сыныбында тілге оқыту үш бөлімнен тұрады: дактильді сөйлеуге үйрету, ауызекі сөйлеу тілін дамыту және сауат ашу.

3. Пәннің мақсаты – естімейтін оқушыларға тілді қарым-қатынас құралы ретінде меңгерте отырып, грамматикалық құрылымымен таныстыру, оқу және жазу дағдыларын қалыптастыру, диалогті сөйлеудің алғышарттарын қалыптастыру.

4. Пәнді оқытудың негізгі міндеттері:

1) диалогтік сөйлеудің алғашқы дағдыларын қалыптастыру;

2) дактильдеу арқылы ауызша сөйлеу дағдыларын қалыптастыру;

3) оқу жазу дағдыларын қалыптастыру;

4) дыбыстарды дұрыс айту дағдыларын дамыту.

5. Пәннің мазмұнын меңгеру үшін аптасына 9 сағаттан оқытылады (барлығы – 297 сағат). Жалпы сағат саны кезеңдер бойынша төмендегіше бөлінеді:

кесте 1

Бөлімдері

Оқу жүктемесі аптасына

1 тоқсан

2 тоқсан

3 тоқсан

4 тоқсан

Дактильді сөйлеу тілі

Ауызекі сөйлеу тілін дамыту

Сауат ашу (оқу және жазу)

Барлығы

1) дактильді сөйлеу тілі –барлығы – 58 сағат;

2) ауыз екі сөйлеу тілі, ана тілі –барлығы – 156 сағат;

3) сауат ашу –барлығы – 83 сағат.

6. Пәнді оқыту процесінде пәнаралық байланыстар жүзеге асырылады:

1) қоршаған ортамен таныстыру пәнімен: топсеруен кезінде, табиғатты бақылау барысында алған білімдерін, бақылағандарын оқушылардың сөздік қорын байыту, ауызша жазбаша тілін дамыту мақсатында пайдалану;

2) заттық-тәжірибелік оқыту пәнімен: іс-әрекеттер жасау барысында сөз байлығын арттыру, тілін дамыту, жазу, сызуға дайындайтын жаттығулар орындайды, бояту жұмыстары арқылы қаламды, қарындашты дұрыс ұстауға үйрету;

3) дене шынықтыру пәнімен: партада дұрыс отыру; дене бітімінің дұрыс дамуы үшін жаттығулар жасау; сабақта сергіту сәтін өткізу.

2. Оқу пәнінің дайындық сыныптағы базалық білім мазмұны

7. Дактильді сөйлеу тіліне үйрету.

8. 1 тоқсан:

1) қарапайым тапсырмаларды түсініп орындау;

2) жолдасынан, мұғалімнен затты сұрап алу және өтіне білу:

тұр. Отыр. Бер. Ал. Қой. Көрсет. Же. Іш. Жу. Сүрт. Сурет сал. Жүр. Әкел;

Алмас, тұр. Кел! Олжас, доп бер. Алмас, доп ал. Алма. Жақсы (жаман). Болат, бері кел. Қуыршақты ал. Асан, допты бер. Айман, ойна. Бота, қуыршақты жуындыр. Қуыршақты сүрт. Дәптерді бер. Алма же. Нан же. Су іш. Су ішуге бола ма? Шай іш. Шай берші.

9. 2 тоқсан:

1) қарапайым тапсырмаларды тусініп орындау;

2) жолдасынан, мұғалімнен затты сұрап алу және өтіне білу;

3) сұрақ қоя білу;

4) сұрақты түсініп, оған жауап бере білу;

5) тапсырманың орындалғаны туралы айта алу;

6) білгені туралы айта алу:

сұра (сұрап ал). Аш. Жап. Айт-айтты. Қара-қарады. Ки. Шеш. Қойып қой. Қиып ал. Желімде. Шық. Кір. Бар. Алмастан қалам сұра. Алманы көрсет. Доп ойна. Асық ойна. Әсемді шақыр. Айман, дәптерді аш (жап). Алмас, «а-а!» — деп айт. Қабылдағышты ки (шеш). Шкафтан (үстелден, партадан) қалам (дәптер) ал. Шкафка дәптер кой. Шкафты аш (жап). Самат сыныпқа кір (шық). Суретті қиып ал. Қағазды желімде;

Алмас, Саматқа алма берші. Жүр ойнаймыз. Кет, кетші. Суретті қарап көрсет. Апай, маған қалам беріңізші;

мынау не? Мынау кім? Бұл не? Бұл кім? Алуға бола ма? Шығуға бола ма? Кіруге бола ма? Отыруға бола ма? Жеуге бола ма? Ойнауға бола ма?;

бұл кім? Мынау не? Кімдікі? (Менікі, сенікі, Алмастікі);

мен жазып болдым. Мен сурет салып болдым;

сенде бар ма? Жоқ. Бар. Мен ойнаймын. Мен сурет саламын.

10. 3 тоқсан:

1) қарапайым тапсырмаларды түсініп орындау;

2) жолдасынан, мұғалімнен затты сұрап алу және өтіне білу;

3) сұрақ қоя білу;

4) сұрақты түсініп, оған жауап бере білу;

5) тапсырманың орындалғаны туралы айта білу;

6) білгені туралы айта білу:

сырғана. Жүгір. Тоқта. Жүр. Сөйле. Қакты (как). Таста. Сұра. Жаса. Тап. Есіңе сақта (есте). Айгүл, шанамен сырғана. Самат, шаңғы теп. Жүгір. Тез жүгір. Айбол, тоқта;

қызыл (көк, сары, кара, жасыл) қарындаш бер. Шаңғы (шана) бер (-ші, -іңізші). Айгүл, жүр ойнаймыз. Айнұр сөйле. Қарды қақ. Қарды таста. Ермексаздан алма (шар) жаса. Қара (көк, кызыл, сары) қарындаш тап. Есіңде сакта!;

киюге бола ма? Шешуге бола ма? Сенің атың кім? Сурет салуға бола ма? Жаман кағазды тастауға бола ма? Далаға шығуға бола ма?;

мен жүгірдім (ойнадым, жыладым, құладым);

мен білемін. Мен білмеймін. Мен жатамын. Мен жазу жазамын. Мен жазуды білемін. Мен ойнай білемін. Мен оқымаймын. Мен барамын. Мен бармаймын.

11. 4 тоқсан:

1) қарапайым тапсырмаларды түсініп орындау;

2) жолдасынан, мұғалімнен затты сұрап алу және өтіне білу;

3) сұрақ қоя білу;

4) сұрақты түсініп, оған жауап бере білу;

5) тапсырманың орындалғаны туралы айта алу;

6) білгені туралы айта алу:

жаттады(м). Жұмыс істеді(м). Ракмет. Рұксат па? Кешіріңіз (кешір). Көмектес. Біліп ал. Жылама. Күлді(м). Күлме. Ұрма. Көмектес, далада жұмыс істейміз. Әсем өлең жатта(ды). Алмас, сыныпқа кір. Апай, кешіріңіз, рұксат па? Ракмет. Мынаны біліп ал. Бөпе, жылама. Итті ұрма;

кешіріңізші. Кешір. Кешіріңіз, рұксат па? Рақмет;

Сабина қайда? Баланың аты кім? Қыздың аты кім? Кандай әріп? Үлкен бе? Кіші ме? Бөпені кім жылатты? Кім күлді? Самат па?;

Әсел кайда? Самат қайда? Сен қайда болдың? Қарындаш кайда? Сен жаздың ба? Сен ойнадың ба? Қайда койдың? Сен кайда бардың? Кім жаттады? Кім оқыды? Кім жазып болды? Кім шақырды? Кім біледі?;

Алмас оқып отыр. Алмас оқып болды. Мен оқып отырмын. Мен оқып болдым. Ол ойнады. Алмас жылады. Алмас құлады;

мен саумын. Мен ауырдым. Менің тісім (басым) ауырды. Мен ұмытып қалдым. Есімде жоқ.

12. Сөздік (1-4 тоқсан).

13. 1 тоқсанда:

1) тұр(-ыңдар), отыр(-ыңдар), жүр(-іңдер), ал(-ыңдар), қой, ойна(-ңдар), оқы(-ңдар), көрсет(-іңдер), же(-ңдер), әкел, алып қой, жуын, сүрт, сурет сал(-ыңдар);

2) зат есім: доп, ат, нан, ит, аю, алма, қуыршақ, алмұрт, қияр, сорпа, шай, сүт, кеспе, май, су, балық, қант, қарбыз, ет, кәмпит, картоп, кітап, калам, дәптер, бор, қарындаш, сурет, парта, қоңырау, сүрткіш, тақта, сынып, айна, шкаф, балапан, машина, апа, ата, папа, мама, бас, кұлақ, қол, асық, бақа, мысық, қоян;

3) мұғалімнің, тәрбиешінің, жолдастарының атын білу. Мынау, ол, мен, сен, жақсы, жаман.

14. 2 тоқсанда:

1) сұра, аш, жап, айт, көрсет, тыныш, кара, ки, шеш, койып қой, қиып ал, желімде, болдым, шакыр(ды), шық(ты), кір(ді);

2) кезекші, қағаз, өшіргіш, желім, қылқалам, таяқша, есік, дойбы, қасық, пышақ, кесе, тәрелке, шанышқы, тостаған, табақ, тамақ, тон, куртка, етік, мойын орағыш, қолғап, әтеш, тауық, үйрек, түлкі, қасқыр, арыстан, жолбарыс, піл, қайшы, сүлгі, тарақ, шырша, Аяз ата, қар, ақшақар, күн, жел, ойыншық;

3) сын есім: қызыл, көк, жасыл, үлкен, кіші, рақмет, кімдікі, менікі, кеше, бүгін,ертең, суық, салкын, жылы, тез, ұзак, дұрыс, дұрыс емес, тағы да, қайтала, болады-болмайды.

15. 3 тоқсанда: