3-4 кластарға арналған әдебиеттік оқу пәнінен пәндік олимпиада

3-4 кластарға арналған әдебиеттік оқу пәнінен пәндік олимпиада

Мақсаты: Бастауыш класс оқушыларының пәнге деген қызығушылықтарын арттыру, оқушылардың арасында дарынды балаларды іріктеу, қолдау және жарысқа қатысу тәжірибесін қалыптастыру, дамыту.

Олимпиада 2 кезеңнен тұрады.

І. Ақын-жазушылар және олардың шығармашылығы

Бұл кезеңде оқушы 20 сұрақтан тұратын ақын-жазушылар шығармалары, балалар әдебиеті (ауызекі, жазба) үлгілерінен тесттік тапсырмаларды орындайды.

Тиісті нәтиже көрсеткен оқушы 2-кезеңге өтеді (15 ұпайдан жоғары, әрбір дұрыс жауап 1 ұпай боп есептеледі).

ІІ. Әдебиет білгірлері

Бұл кезеңде оқушылардың әдеби-теориялық білімдері, монолог, диалог туралы біліктері, оқылған мәтінді түсінуі, мәтіндегі негізгі ойды анықтауға арналған тапсырмалар орындау мен дауыстап оқудағы мағыналық кідіріс, ырғақ пен сөздердің айтылу анықтығы сынға түседі.

2-кезең 3 бөліктен тұрады. 1-тапсырма өлеңді талдау, 2-тапсырма көркем шығарманы талдау және әдеби терминдердің анықтамасын жазу, 3-тапсырма өлеңді мәнерлеп, жатқа оқуға берілген.

класс: 4 орындаған:______________________

І. АҚЫН-ЖАЗУШЫЛАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫ

1. «Құмырсқалар» мәтінінің авторы кім?

А) К.Сегізбайұлы ; Ә) Қ.Жұмаділов;

Б) Д.Мыңжасарқызы; В) Р.Әбдіқадырова;

2. Қазақ даласына алғаш мектеп ашып, жастарды өнер – білімге шақырған ағартушы педагог?

А) А.Құнанбаев; Ә) Ы.Алтынсарин; Б) І.Жансүгіров; В) М.Жұмабаев;

3. «Шын аты - Мұхаммедқанафия, Абылайханның шөбересі. Әкесі Шыңғыс – ел билеуші аға сұлтан болған әйгілі адам. Ол туралы кітап жазған жазушы Сапарғали Бегалин: «Иә, иә сен қырдың түлегісің, қыран қырды аңсамай тұра ма?!» деп жазды» үзіндіде кім туралы айтылған?

А) Ы.Алтынсарин; Ә) А.Құнанбайұлы; Б) М.Жұмабаев; В) Ш.Уәлиханов;

4. Тұңғыш өлеңдер жинағы «Оян, қазақ» деген атпен жарық көрген ақын кім?

А) Ы.Алтынсарин; Ә) А.Байтұрсынұлы; Б) М.Жұмабаев; В) М.Дулатов;

5. Автор мен оның шығармаларын сәйкестендіріп жаз.

А) Абылай хан А) Спандияр Көбеев

Ә) Сабырсыз, арсыз, еріншек Ә) Шоқан Уалиханов

Б) Орындалған арман Б) Сәуірбек Бақбергенов

В) Қазына көтерген бала В) Абай Құнанбаев

6. М.Әуезовтің қандай әңгімесімен таныстық?

А) «Өткен күн»Ә) «Көксерек» Б) «Менің атым Қожа» В) «Балмұздақ»

7. «Жаным көзіме көрініп тұр» деген тұрақты тіркестің мағынасын қалай түсінгеніңді белгіле:

А) Жылап тұрмын; Ә) Қорқып тұрмын;

Б) Қиналып тұрмын; В) Шыдамсызданып тұрмын;

8. Күләш пен Әміре туралы қай өлеңде айтылған?

А) «Мен таңдайтын мамандық» Ә) «Аппақ қыс»

Б) «Дүрбелең» В) «Араша»

9. Қанафия Телжановтың қандай туындысын білесің?

А) «Жамал»;Ә) «Мадонна»; Б) «Мадонно Литта»; В) «Гүлдер»;

10. Адам бойындағы кемшіліктерді сынап, адалдық, әділдік, қайырымдылық сияқты жақсы қасиеттерді мадақтап жазатын шығарма. Мұндай шығармада өсімдіктер мен жануарлар, аңдар мен құстар кейіпкер ретінде алынады. Бұл шығарманың қай түріне жатады?

А) Мысал; Ә) Ертегі; Б) Әңгіме; В) Аңыз;

11. «Мен ең әуелі қазағымды жақсы көремін. Одан кейін Сібірді, одан кейін Россияны, одан кейін бүкіл адамзатты жақсы көремін...»

А) С.Көбеев Ә) М.Жұмабаев; Б) А.Байтұрсынұлы; В) Ш.Уәлиханов;

12. Қай өлеңде туған жерді анаға теңейді?

А) М.Мақатаев Үш бақытым; Ә) С.Сейфуллин Туған ел;

Б) Д.Әбілев Туған тілім; В) Ш.Құдайбердіұлы Бостандық таңы атты;

13. «Бір бала әкесінен өтіп туады, бір бала әкесіне жетіп туады, енді бір бала кері кетіп туады» деп қай шешен айтқанын тап.

А) Төле би Ә) Әйтеке би Б) Әйтімбет В) Қазыбек би;

14.Тары, бидай т.б дәнді дақылдарды түйетін, ұнтақтайтын ағаштан жасалған құрал

А) астау; Ә) келі; Б) диірмен; В) оқтау;

15. Шығармаға жоспар құру үшін ең алдымен неге көңіл бөлу керектігін белгіле:

А) Кейіпкредің іс-әрекетіне; Ә) Жазушы тіліне;

Б) Шығарма тақырыбына; В) Оқиға желісіне;

ІІ. «Әдебиет білгірлері»

1.Өлеңге кешенді талдау жаса

«Үш бақытым»

Ең бірінші бақытым – Халқым менің,

Соған берем ойымның алтын кенін.

Ол бар болса, мен бармын, қор болмаймын,

Қымбатырақ алтыннан нарқым менің.

Ал екінші бақытым – Тілім менің,

Тас жүректі тіліммен тілімдедім. Кей – кейде дүниеден түңілсем де, Қасиетті тілімнен түңілмедім.

Бақытым бар үшінші – Отан деген,

Құдай деген кім десе, Отан дер ем! ...

Оты сөнген жалғанда жан барсың ба?

Ойланбай – ақ кел дағы от ал менен.

Үш бірдей бақытым бар алақанда,

(Мені мұндай бақытты жаратар ма?!) Үш күн нұрын төгеді аспанымнан,

Атырау, Алтай, Арқа, Алатауға!!!

1.Авторы: ________________________________________________________________________

2.Тақырыбы: ______________________________________________________________________

3. Жанр түрі:______________________________________________________________________

4. Автордың ойы:__________________________________________________________________

5. Шумақ саны:____________________________________________________________________

6. Тармағы:________________________________________________________________________

7. Бунағы:_________________________________________________________________________

8. Ұйқас түрі:______________________________________________________________________

9. Өлеңнің тәрбиелік мәні __________________________________________________________

2. Әдеби терминдердің анықтамасын жаз:

Эпикалық жыр дегеніміз - ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Басты кейіпкер дегеніміз-

Кейіптеу дегеніміз - ____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

3. Көркем шығарманы талдау. Шығарманы толық оқы.

«Алма»

Қоңыр күз мезгілі еді. Ағаштың жапырақтары түсіп, тек жабайы алма ағашының басында жалғыз алма қалыпты. Осы кезде орман аралап жүрген Қоян алманы байқап қалады. Оны қалай алуға болады? Алма өте биікте — секіріп жете алмайсың! Шырша бұтағында отырған қарға қоян қылығына сырттай күліп отырды.

— Қарқ-қарқ! Оны көрген қоян:

— Қарға, Қарға! Маған алманы үзіп алып берші! — дейді. Қарға ағаш басына ұшып барып, алманы үзіп алады. Бірақ алманы тұм-сығымен қармап ұстай алмай, жерге түсіріп алады.

-Рақмет, саған, Қарға! — деді де Қоян алманы жерден көтермек болды. Ал жерге түскен алма жаны бардай, дыбыс шығарып, қозғалып жүгіре жөнелді.

— Бұл қалай?

Қорқып кеткен Қоян ағаш алмасының түбінде ұйықтап жатқан кірпінің тікеніне құлағанын түсініп:

— Кірпі, кірпі! Тоқта, тоқта! — деп айғайлады. — Менің алмамды қайда алып бара жатырсың?

Кірпі кідірместен:

~ Бұл — менің алмам! Ол төбеден құлады, ал мен болсам оны ұстап алдым.

Қоян да қояр емес!

— Алмамды қайтарып бер. Оны тауып алған мен! Таласып жатқан Қоян мен Кірпіге Қарға қосылады.

— Босқа таласасыңдар, алма менікі! Мен оны өзім үшін үзіп алғанмын! -деді ол өтірік-шынын араластыра.