3-сынып математикасына аудан табу сабақ жоспары

Рим цифрлары

Рим цифрымен жазылған сандарды сол жақтан оң жаққа қарай оқиды.

1 I (и)

5 V (вэ)

10 X (икс)

50 L (эль)

100 C (цэ)

500 D (дэ)

1000 M (эм)

Өлшем бірліктері

Ұзындық бірліктері.

1 мм

1 см = 1 мм

1 дм = 10 см= 100 м

1 м = 10 дм = 100 см = 1000 мм

1 км = 1000 м = 10 000 дм = 100 000 см

Масса бірліктері

1г

1 кг = 1000г

1 ц = 100 кг

1 т = 10ц = 1 000 кг

Ауданның бірліктері

1 мм2

1 см2 = 100 мм2

1 дм2 = 100 см2 = 10 000 мм2

1 м2 = 100 дм2= 10 000 см2

1 км2= 1 000 000 м2

1 а (ар) = 100м2

1 га (гектар) = 10 а = 10 000 м2

Уақыт бірліктері

1 с

1 мин = 60 с

1 тәул = 24 сағ

1 сағ = 60 мин= 3600с

Көлемнің бірліктері

1 мм2

1 см2= 10 000 м2

1 дм2= 1 000 см2= 1 000 000 мм2

1 м2= 1 000 дм2= 1 000 000 см2

1 км2= 1 000 000 000 мм2

Қосылғыштар. Азайғыш. Азайтқыш.

2 + 1 = 3 - теңдік 3 - 1 = 2 - теңдік

3 - қосылғыш 3 - азайғыш

1 - қосылғыш 1 - азайтқыш

3- қосындының мәні 2 - айырманың мәні

Қосудың ауыстырымдылық қасиеті

Қосылғыштардың орындарын ауыстырғаннан қосындының мәні өзгермейді.

Қосу және азайту - өзара кері амалдар

Қосуды тексеру.

Қосындының мәнінен қосылғыштардың бірін азайтқанда, екінші қосылғыш шығады. Ендеше, қосуды азайтумен тексеруге болады.

Мысалы, 6+2=8 тексеру: 8-6=2

Қосу амалы азайтуға кері амал болып табылады.

Азайту және қосу - өзара кері амалдар

Азайтуды тексеру.

Айырманың мәніне азайтқышты қосқанда азайтқыш шығады. Ендеше, азайтуды қосумен тексеруге болады.

Азайтқыштан айырманың мәнін азайтқанда азайтқыш шығады. Ендеше, азайтуды қосумен тексеруге болады.

Мысалы, 9-7=2 тексеру: 2+7=9

Азайту амалы қосуға кері амал болып табылады.

Амалдардың орындалу реті

Амалдардың орындалу реті. Жақшалар.

( ) түріндегі белгі жақшалар деп аталады.

Жақшалар, алдымен оның ішіндегі амалды, сонан кейін оның сыртындағы амалды орындау керектігін білдіреді.

Мысалы, (10-4)+1 мысалы, 10-(4+1)

1 қадам: 10 - 4=6 1 қадам: 4+1=5

2 қадам: 6+1=7 2 қадам: 10-5=5

Ендеше, (10-4)+1=7 Ендеше: 10-(4+1) =5

Бір таңбалы және екі таңбалы сандар

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 - сандар қатары

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 - бір таңбалы сандар

10 20 30 40 50 60 70 80 90 - екі таңбалы сандар

Ондықтармен санау

1 ондық - он - 10 мысалы, 3онд. + 1онд. =4онд.

2 ондық - жиырма - 20 мысалы, 30 + 10 = 40

3 ондық - отыз - 30 7 ондық - жеті - 70

4 ондық - қырық - 40 8 ондық - сегіз - 80

5 ондық - елу - 50 9 ондық - тоғыз - 90

6 ондық - алпыс - 60 10 ондық - жүз - 100

Бір сан екінші саннан қанша артық не кем екенін білу үшін, үлкен саннан кіші санды азайту керек.

Жылдамдық. Уақыт. Қашықтық.

Автокөлік сағатына 50км/сағ жылдамдықпен қоғалады.

U-жылдамдық

t-уақыт

s- қашықтық

S = U · t

U = s : t

T = s : U

Паралель мен перпендикуляр түзулер

Қиылысу кезінде тік бұрыш құрайтын түзулер - перпендикуляр түзулер деп аталады.

Қанша созсаңда ешқашан қиылыспайтын түзулер - паралель түзулер деп аталады.

Дөңгелек және шеңбер. Радиус және диаметр.

Шеңбер - дөңгелектің шекарасы.

Дөңгелек - сызықтармен шектелген, барлық нүктелері центрінен бірдей қышықтықта жатқан фигура.

О - нүктесі - шеңбердің (дөңгелектің) центрі

Үлестер. Жай бөлшектер.

а/в-жай бөлшек; а-алымы; в-бөлімі

Жай бөлшектің бөлімі бүтіннің қанша тең бөлікке бөлінгенің, алымы ол бөліктердің нешеуі алынғаның көрсетеді. а/в=а:в 4:9=4/9 Бөлшек сызығы бөлу дегенді білдіреді. 4/9;4-бөлінгіш, 9-бөлгіш

Екі натурал санның бөліндісін жай бөлшек түрінде жазуға болады. 15:3=15/3; 25:5=5

Натурал санды бөлімі кез келген натурал сан болатын жай бөлшек түрінде жазуға болады.

Жұмыс. Өнімділік. Уақыт.

A - жұмыс (орындалған өнімнің саны)

V - өнімділік (уақыт бірлігінде істелген жұмыс)

T - уақыт (барлық жұмыс орындалған уақыт)

A = v· t

v = A : t

t = A : v

Бірлесіп жұмыс атқарған кездегі өнімділік өнімділіктердің қосындысына тең.

Жұмысты табу үшін (орындалған өнімнің саны), бірлескен өнімділікті уақытқа көбейту қажет.

Бірлесіп атқарған жұмыстың уақытын білу үшін, жұмысты (орындалған өнімнің саны) бірлескен өнімділікке бөлу қажет.

Шығымдылық дегеніміз- аудан бірлігінен жиналып алынған өнімнің саны.

Қосу және азайту

Бірліктерге бірліктерді қосады.

Бірліктерді бірліктерден азайтады.

Ондықтарға ондықтарды қосады.

Ондықтарды ондықтарданазайтады.

Санды және әріпті өрнектер

6+4 10-7- бұлар санды өрнектер

а+4 4-а - бұлар әріпті өрнектер

Санға 1- ді қосқанда келесі сан шығады.

Мысалы, 5+1=6

Саннан 1-ді азайтқанда алдыңғы сан шығады

Мысалы, 6-1=5

Теңдеу.

3+а=7 10-а=1 а-2=6 - Бұлар теңдеулер.

Теңдеуді шешу тура теңдік шығатыңдай а - ның мәндерін іздейміз.

Мысалы: 3+а =7 теңдеудегі а - ның орнына сандарды біртіндеп қойып, тексереміз

а=4 теңдеудің шешімі: 3+а=7

а=7-3

а=4

Уақыт және оның өлшем бірліктері

Сағаттың қысқа тілі сағаттық тіл деп аталады. Ол үлкен екі сызықшаның аралығын 1 сағатта жылжып өтеді. Ұзын тілі минуттық тіл деп аталады. Ол кішкене екі сызықшаның аралығын 1 минутта жылжып өтеді

1 сағатта 60 минут бар

Уақыт және оны өлшеу

Сағат (сағ), минут (мин), тәулік, ғасыр.

7күн - 1 апта

30 не 31 күн (ақпанда 28 не 29 күн) - 1 ай

12 ай (365 не 366 күн) - 1 жыл

12 жыл - 1 мүшел

100 жыл - 1 ғасыр

Дециметр

10см=1дм 10дм=1м

1дм=10см 100=1м

Тік төртбұрыштың қасиеті Шаршы

Шаршының (квадрат) барлық қабырғалары тең.

Тік төртбұрыштың қарама-қарсы қабырғалары тең болады.

Разрядтар мен кластар кестесі

БӨЛІНГІШТІК БЕЛГІЛЕРІ

Натурал сандар мынандай жағдайда ғана көрсетілген санға бөлінеді

Мысалдар

Егер сандар 0 цифрымен аяқталса

Егер сандар 0 және 5 цифрымен аяқталса

Егер сандар жұп цифрлармен аяқталса

Егер санның цифрларының қосындысы

3-ке бөлінсе

18 саны 3-ке бөлінеді

Егер санның цифрларының қосындысы

9-ға бөлінсе

18 саны 9-ға бөлінеді

Миллиондар класы

Көп таңбалы сандарды оқу, жазу және салыстыру.

Бірлік миллион, ондық миллион және жүздік миллион миллиондар класын немесе үшінші класты құрайды.

10 бірлік миллион = 1оңдық миллион = 10 000 000

10 ондық миллион = 1жүздік миллион = 100 000 000

10 жүздік миллион ═1 мыңдық миллион═ 1 миллиард═1 000 000 000

Көп таңбалы сандарды солдан оңға қарай кластарының атауымен оқиды. 198 656 123-жүз тоқсан сегіз миллион алта жүз елу алты мың жүз жиырма үш ( бірліктер класын атамайды )

10бірлік ═ 1ондық