6 сынып, 1-тоқсан, ФЕОДАЛДЫҚ ЭКОНОМИКА ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ НЕДЕ? слайд

6 сынып

Дүниежүзі тарихы

Феодалдық экономика ерекшеліктері неде ?

БҮГІН САБАҚТА

Сенің білетінің :

Феодализм түсінігін біледі

Сенің меңгеретінің :

- Феодалдық шаруашылық түрлері мен ерекшеліктері

- Феодалдық қоғамның әлеуметтік құрылымы

Ой қозғау Феодализм сөзін қалай түсінесіз?

Феодализм

«Феод» атауы « жерге мұрагерлік иелік ету » деген латынша ұғымды білдіреді . Ал бұл жердің иесін «феодал» деп атаған . Феодализмнің мәні — жер кімнің иелігінде болса , биліктің де соның қолында болуы . XVII ғасырдағы француз тілінің түсіндірме сөздігінде « феодализмге » берілген тұңғыш анықтамада « феодтың иесіне берілетін заңдық құқықтардың жиынтығы » деп сипатталған .

Негізгі ұғымдар

Сыйға берілген жер «феод»,

ал ол үлестің иесі «феодал» деп аталды .

Натуралды шаруашылық - мұндай шаруашылық кезінде еш нәрсе сатылмайды және сатып алынбайды.

Дворяндар – а қсүйек, шонжарлар

Рыцарьлар – әскери іспен айналысатын феодалдар .

Шаруа - қарапайым, күндерін қара еңбекпен көріп жүрген тұрғындарды айтады.

Батыс Еуропа елдерінде ІХ-Х ғасырларда қалыптасты . Оның ең басты белгісі — жердің негізгі табыс пен байлық көзіне айналуы Кімнің жері көп болса , сол құрметті адам болды . Ақсүйек шонжарлар мен корольдер , әскер қолбасшылары қауым жерлерін , жаулап алынған жерлерді өздерінің мұрагерлік меншігіне айналдырды . Ірі жер иелеріне өздерінің жер иеліктерін ұлғайтуға мемлекет көмектесті .

Феодалдық құрылыстың негізгі белгілері

Король мен ақсүйек шонжарлар бірте-бірте ірі жер иеленушілерге айналды . Король, ақсүйектер мен әскер қолбасшылары — мырзалар артық жерлерін өз қызметкерлеріне , бағынышты феодалдарына ( вассалдарына ) үлестіріп берді . Алғашқыда жер әскери қызмет атқарғаны үшін сыйға берілсе , кейін мұраға қалдырылды .

Бір феодалдың жер үлесі ұлан-ғайыр көп болса , екінші феодалдың жері аздау болды . Феодалдар жерді онда өмір сүретін жүздеген , мыңдаған шаруаларымен қоса иемденді . Сондықтан орта ғасырда « қожайынсыз жер болмайды » деген нақыл тарады .

ФЕОДАЛИЗМ

Феодалдар өз жерлерінде ерікті шаруалардың еңбегіне негізделген шаруашылық құрды . Осындай шаруашылық феодалдық поместъе (вотчина) деп аталды . Феодалдық поместье V ІІІ-ІХ ғасырларда Франк мемлекетінде қалыптасып , Батыс Еуропа елдерінде кеңінен қанат жайды . Мұндай шаруашылықта шаруалар жер иелеріне тікелей тәуелді еді . Феодалдық вотчинадағы жер 2 бөліктен тұрды : 1) қожаның жері домен деп аталды ; 2) тәуелді шаруалардың пайдалануындағы үлестік жерлер . Кейбір шаруалардың шағын , дербес шаруашылықтары да болды . Бірақ олар жерсіз күн көре алмағандықтан , поместьенің иесіне тәуелділікке түсті . Феодалдар мемлекеттің көмегімен шаруаларды өздеріне кіріптар етті .

ФЕОДАЛИЗМ