9 сынып, 1- тоқсан, әдебиет пәнінен толық ҚМЖ

Бекітемін:________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ әдебиеті 1-сабақ

Бөлім:

1-бөлім: Дананың сөзі – ақылдың көзі

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Қорқыт туралы аңыз-әңгімелер

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

8.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдану.

Сабақтың мақсаты

Көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдана алады.

Құндылықтарға баулу

• Тәуелсіздік және Отаншылдық

• Бірлік және Ынтымақ

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут

Сабақтың ортасы

5 минут

7 минут

6 минут

5 минут

Сабақтың соңы

5 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

1.Психологиялық ахуал қалыптастыру

«Гүлмен тілек» Гүлді алақанға ұстап тұрып, бір-бірлеріңе ізгі тілек айтыңдар және гүлдің артында жазылған Қорқыттың нақыл сөздерін құрастыру арқылы топқа бөлініңдер.

1. Жақсы ана үшін бала – екі көздің сыңары.2. Ақылсыз балаға ата дәулетінен қайран жоқ.

(сергіту және топқа біріктіру)

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ой шақыру

Қорқыт ата туралы не білесіңдер? Қорқыт кім?

Сызбаның алғашқы бөлігіне білетін ақпараттарыңды жазыңдар. Екінші бөлігіне не үйренгілерің келетіндігі жөнінде ой толғаңдар.

Білемін

Білгім келеді

Үйренгенім

Тақырыптық ақпарат

Ел аузында Қорқыт туралы аңыз-әңгі мелер көп сақталған.Ертегі, дастан түрінде де кездеседі. Олардың қатарына «Қор қыттың өлімге қарсы тұруы», «Қорқыттың өлімі», «Қорқыт күйі», «Қорқыт сарыны», «Қорқыт және қырық қыз» және т.б. жатады

Қорқыт туралы аңыздар «Қорқыт ата кіта бы» деп аталатынәдеби мұрада жинақ талған. Он екі жырдан тұратын «Қорқыт атакі табында» туған жерін, Отанын сыртқы жаулардан қорғау үшінқан майданға шыққан алыптардың ерлігі жырла нады. «Қорқытата» кіта бын дағы он екі жыр «Дерсеханұлы Бұқаш туралы жыр»

«Қазан Салардың ауылын жау шапқаны туралы жыр», «Байбө ріба ласы Бамсы Байрақ туралы жыр», «Қазан баласы Ораздыңжауға тұтқын болуы», «Ержүрек Домрул батыр», «Қаңлы оғызба ласы Қан Төрәлі», «Қазылық оғыз баласы Игенек», «Төбе көз

дәуді өлтірген Бисат», «БекілұлыӘмран», «Ұшан оғыз баласы Секі рек», «Қазан Салардың екіншілей жауға тұтқын болуы», «Сыртқы оғыздардың ішкі оғыздарға қарсы бас көтеруі» атты тақырыптарды қамтиды

1-тапсырма.

«Ел аузында Қорқыт туралы аңыз-әңгімелер көп сақталған.Ертегі, дастан түрінде де кездеседі. Олардың қата ры на «Қорқыттың өлімге қарсы тұруы», «Қорқыттың өлімі», «Қорқыт күйі», «Қорқыт сарыны», «Қорқыт және қырық қыз» және т.б. жатады.Қорқыт туралы аңыздар «Қорқыт ата кіта бы» деп аталатынәдеби мұрада жинақ талған. Он екі жырдан тұратын «Қорқыт атакі табында» туған жерін, Отанын сыртқы жаулардан қорғау үшінқан майданға шыққан алыптардың ерлігі жырланады. «Қорқытата» кітабындағы он екі жыр «Дерсеханұлы Бұқаш туралы жыр»,«Қазан Салардың ауылын жау шапқаны туралы жыр», «Байбө ріба ласы Бамсы Байрақ туралы жыр», «Қазан баласы Ораздың жауға тұтқын болуы», «Ержүрек Домрул батыр», «Қаңлы оғыз баласы Қан Төрәлі», «Қазылық оғыз баласы Игенек», «Төбе көз дәуді өлтірген Бисат», «Бекілұлы Әмран», «Ұшан оғыз баласы Секірек», «Қазан Салардың екіншілей жауға тұтқын болуы», «Сыртқы оғыздардың ішкіоғыздарға қарсы бас көтеруі» аттытақырыптарды қамтиды» деген ойды өрбітіп жазыңыз. Өз көзқарасыңызды дәлелдеуде үзінділерді қолданыңыз.

3-тапсырма

Сұрақтарға жауап беріңіз

1.Қорқыт ата туралы не білдіңдер? Қорқыт кім?

2. «Қорқыт ата кітабы» қандай жырлардан тұрады?

3. «Қорқыт ата кітабын» зерттеген қандай қазақстандық ғалымдарды білесіңдер?

4. «Қорқыт ата кітабына» енген жырлар мазмұны қандай?

5. «Қорқыт ата кітабы» қандай жыр лардан тұрады?6. «Қорқыт ата кітабын» зерттеген қандай қазақстандық ғалымдарды бі лесіңдер?7. «Қорқыт ата кітабына» енген жыр лар мазмұны қандай?

Қорытындылау

Сызбаның үшіні бөлігіне білетін ақпараттарыңды жазыңдар. Үшінші бөлігіне не үйренгдіңдер. Ойтолғаңдар.

Білемін

Білгім келеді

Үйренгенім

Психологиялық ахуал

Оқушылар арнайы дайындалып келген гүлді алақандарына салып тұрып, бір-біріне тілек тілейді және гүлдің артына жазылған Қорқыттың нақыл сөздерін құрастыру арқылы үш топқа бөлінеді.

Қорқыт туралы не білетіндіктерін топтастыру әдісі арқылы жинақтайды.

Сұрақтарға жауап береді.

Өз ойларын жеткізеді.

Ойды өрбітіп жазады. Өз көзқарастарын дәлелдеуде үзінділерді қолданады.

Сұрақтарға жауап береді

Сызбаның үшінші бөлігіне не үйренгеніңді жа3ады.

«Плюс-минус-қызықты» әдісі бойынша реялексия жасайды.

Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!

Дескриптор

Білім алушы

-автор шеберлігіне қатысты өз көзқарасын білдіреді,

- ойын дәлелдеу үшін үзінділерді қолданады,

- сөздің мағынасын ашады,

-ойын жүйелі талдайды

Бағалау

«Жапондық бағалау» әдісі бойынша үш топ бірін-бірі бағалайды. Осы бағалау арқылы келесі өзгелердің жауаптарымен келісетін тұстарын, толықтыруға қатысты өз көзқарастарын, өздерінің қоятын сұрақтарын жеткізеді.

Дескриптор

Білім алушы

-сұраққа жауап береді,

-не үйренгеніңді қалайды

Оқулық

8-сынып

«Атамұра» баспасы

2018жыл

Қалыптас

тырушы бағалауға арналған

тапсырма

лар жинағы

8-сынып

Оқулық

8-сынып

«Атамұра» баспасы

2018жыл

Бекітемін:_________ Қысқа мерзімді сабақ жоспары Қазақ әдебиеті 2-сабақ

Бөлім:

1-бөлім: «Дананың сөзі- ақылдың көзі»

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 8

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Қорқыт Ата кітабы.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

8.1.1.1 әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог,прологтарды анықтау;

8.2.1.1 композицияны тұтастан бөлшекке, бөлшектен тұтасқа қарай талдау;

Сабақтың мақсаты

Әдеби шығарманың сюжеттік желілерін, эпилог, прологтерін анықтайды. Шығарма композициясын тұтастан бөлшекке, бөлшектен тұтасқа қарай талдай алады.

Құндылықтарға баулу

• Тәуелсіздік және Отаншылдық

• Бірлік және Ынтымақ

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

басталуы

5 минут

Сабақтың

ортасы

15 минут

5 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу. Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Психологиялық ахуал

«Өзіңізге тілегенді басқаларға тілеңіз!»

Ой шақыру

«Байбөрі баласы Бамсы-Байрақ

туралы жырдың» сюжеті халық ауыз әдебиетіндегі қандай батырлар жырымен ұқсас?

Қадым замандарда ислам діні

Қыпшақ даласына келгенге дейінгі дәуірлерде айтыла бастаған жыр. Жырдың сюжеті «Алпамыс батыр» жырына өте жақын. Бұл жырда қазақ

қауымына тән салт-сана, әдет-ғұрып басым болып келеді.

Мәселен, жаңа туған ұл (Бамсы-

Байрақ) мен қызды (Бану-Шешек) бесікте жатқан кезінде атастырып қою – қазақтардың көне дәуірден келе жатқан

салты. Бұл салтты оғыздар да,

қыпшақтар да берік ұстанған.

1-тапсырма

Жигсо әдісімен «Байбөрі баласы Бамсы-Байрақ туралы жырды оқу

1-топ: 16-бет

2-топ: 17-бет

3-топ: 18-бет

4-топ: 19-бет

2-тапсырма

Жұптық жұмыс

«Байбөрі баласы Бамсы-Байрақ туралы жырдың композициялық құрылымына талдау

Жырдың композициялық құрылымын жазыңыз.

Оқиғаның басталуы ____________

Оқиғаның дамуы __________

Оқиғаның байланысуы ____________

Оқиғаның шиеленісуі _____________

Оқиғаның шарықтау шегі _________

Оқиғаның шешімі _______________

3-тапсырма

1) Берілген үзінді арқылы автордың әке мен баланың бойында болуға тиісті қандай қасиеттерді басты мақсат еткенін талдаңыз.

Сол кезде көпестер келіп,

бастарын иіп, Байбөріге сәлем берді. Қараса, баяғы жауды жеңіп,

қан төккен жігіт Байбөрінің оң жағында отыр екен. Көпестер балаға жақындап келіп, оның қолынан сүйді. Бұған Байбөрі бек шамданып:

«Иттен туған құрбандыққа жарамас» деген. Әкесінің қасында отырған баланың қолынан сүю көргенсіздік болады», – деді.

2) Шығарма сюжетіндегі мына үзінді шығарманың қай бөлігінде кездесті? Онда қандай салт-дәстүр туралы айтылады?

Сюжет

Түсіндірме

Қорқыт: «Мен сенің аспанмен таласқан қара тауыңның басына шықсам деп келдім, суы гүрілдеп аққан мөлдір суыңнан өтсем деп келдім, мен сенің кең етегіңнен еніп, тар қолтығыңа сыйсам деп келдім. Көктің бұйрығы, тәңірдің жолы деп, мен сенің айдан ақ, күннен сұлу қарындасың Бану Шешекті Бәмсі Байраққа алып кетсем деп келдім»

4-тапсырма (оқулықтан)

Үзіндіні оқи отырып, жалғасын өз ойларыңмен қорытындылаңдар. «Күндерден күн өтіп, тәңірі Байбөріге ұл, Байбіжанға қыз берді. Мұны есіткенде бүкіл оғыз елі қуанып, той жасады. Байбөрі бек өзінің саудагерлерін шақырып алып, бұйрық берді: «О, саудагерлерім, тәңірі мені жарылқап ұл берді. Балам өскенше Рум еліне барып, соған жақсы қару-жарақ әкеліңдер», – деді. Саудагерлер жол шегіп, Стамбұлға келді. Бағалы бұйымдар, оған жақсы тартулар сатып алды. Олар Байбөрі баласына бір теңіз айғырын (су жылқысын), бір емен садақ, бір күрзі (шоқпар) сатып алды. Сөйтіп, еліне қайта тартты. Бұл уақытта Байбөрінің баласы бес жасқа толып еді. Одан соң ол онға, он беске толды. Өзі сұлу, жақсы жігіт болып өсті».

ЕББҚ оқушыға тапсырма

«Синквейн» стратегиясын қолданып, Бамсы Байрақ образына бесжолды өлең құрастырыңдар.

Бірінші жол – тақырып бір сөзбен беріледі (зат есім)

Екінші жол – тақырыпты екі сөзбен сипаттау (сын есім)

Үшінші жол – тақырыпқа қатысты қимыл атауынан үш сөз жазу (етістік) Төртінші жол – төрт сөзден тұратын бір сөйлем.

Бесінші жол – тақырып мәнін ашатын бір синоним сөз.

Қорытындылау

«Пирамидалық кесте» бойынша «Байбөрі баласы Бамсы-Байрақ туралы жырды талдау.

1. Тақырып -

2. Кейіпкер бейнесі –

3. Оқиға орны -

4. Оқиға барысында

туған қиыншылықтар-

5. Тақырыпты ашатын бірінші

оқиға –

6. Екінші оқиға -

7. Үшінші оқиға –

8.Тақырыптың шешімі –

Үйге тапсырма: 4-тапсырма

Рефлексия

Психологиялық ахуал

«Өзіңізге тілегенді басқаларға тілеңіз!»

Әр оқушыға 10-15 секунд уақыт аралығында ішінде өзіне бір немесе бірнеше ізгі тілек тілеу тапсырылады. Содан кейін қатысушылар жұпқа бөлініп, бір-бірінің қолынан алып, жаңағы өзіне тілегенді жұптасына айту керек. Мұғалімнің да бұл іске қатысқаны дұрыс. Тілектерді бір-біріне топ ішінде де айтуға болады.

Топтарға мәтін бөлігі таратылады. Мәтін бөлігін оқып, өз топтарында талқылайды. Талқылауға аз ғана уақыт беріледі. Бастапқы топқа қайта келіп, қолдарындағы мәтін бөліктерін құрастырады. Топтарға мәтіннің толық нұсқасы таратылады. Толық мәтін мазмұнымен танысып, мәтін желісін топ мүшелері бірлесіп отырып аяқтайды.

«Байбөрі баласы Бамсы-Байрақ туралы жырды оқып, жырдың композициялық құрылымына талдау жасайды.

Оқиғаның басталуы: Баяндүр ханның той жасауы.

Оқиғаның байланысуы: Байбөрі мен Байбіжанның әлі дүниеге келмеген балаларын атастырып қоюы. Байбөрі бектің перзентті болуы

Оқиғаның дамуы: Байбөрі бектің саудагерлерді Рум еліне жұмсауы

Бамсының өсіп ержетуі.

Оқиғаның шиеленісуі: Судагерлердің гәуірлердің қолына тұтқынға түсуі

Оқиғаның шарықтау шегі:

Байбөрінің баласы тұтқынға түскен саудагерлерді құтқаруы

Оқиғаның шешімі: Қорқыттың балаға ат қоюы.

Оғыз елі бектерінің берген батасы

Үзінді арқылы автордың әке мен баланың бойында болуға тиісті қандай қасиеттерді басты мақсат еткенін талдайды.

Шығарма сюжетіндегі берілген үзінді шығарманың қай бөлігінде кездескендігін, қандй-салт дәстүр туралы айтылатындығын анықтайды.

Үзіндіні оқи отырып, жалғасын өз ойларымен қорытындылайды.

«Синквейн» стратегиясын қолданып, Бамсы Байрақ образына бесжолды өлең құрастырады.

«Пирамидалық кесте» әдісі

1. Тақырып - батырлық

2. Кейіпкер бейнесі – ақылды, батыл

3. Оқиға орны - оғыз-қыпшақ тайпалары арасында

4. Оқиға барысында