Абайды танытқан қазақтың байтақ даласы 11 сынып

Мақсаты: Білімділік: Білім алушыларға халқымыздың біртуар перзенті Абай өмірімен таныстыру. Білім мен ғылымға баулу. Дамытушылық: Білім алушыларға дың Ұлы Абай шығармаларымен жұмыс істеу арқылы өлеңге, әнге, өнерге деген әуестігін, шығармашылық қабілеттерін, көркем сөз шеберліктерін арттыру. Тәрбиелік: Білім алушыларға ды Ұлы тұлғаның өнегелі де өсиетті, сөз маржандары арқылы Отан сүйгіштікке, имандылыққа, білімді, өнерлі болуға, тілімізді, дінімізді қадірлей білуге тәрбиелеу.

2 КӨРНЕКІЛІГІ 2.1 Интерактивті тақта. 2.2 Слайдтар 2.3 Видеоролик

3 САБАҚТЫҢ БАРЫСЫ

3.1 Кіріспе сөз

1жүргізуші Құрметті ұстаздар, студенттер және Абай өлеңін жан тәнімен, ыстық жүректерімен сүйетін қауым! Абай кестелі сұлу сөздің иесі, көркем әдебиеттің темірқазығы, өшпейтін жарық жұлдызы. Абай шығармаларын қазақ балалары кімнің алдында болса да, ұялмай мақтанышпен айта алады. Бүгін ерекше күн. Себебі, қазақтың ұлы ақыны Абай атамыздың жырлары оқылады, әндері шырқалады. «Сөздері шарлап қазақ пен әлем арасын, Абай деп таныр қазақтың байтақ даласын» тәрбие сабағына қош келдіңіздер! Дана Абайды Қазақтың ақылына балаймын! Туатұғын алдынан ғасырына балаймын! Ақылының нұры бар, Абайы бар қазақтың, Жан алаңы, мұңы барқазағы бар Абайдың!

2жүргізуші: АрлыАбайды Қазақтың қайраты деп ұғамын, Қайда барса, айбыны, айбаты деп ұғамын! Жер шарының шиырлап, қай жағынан шығамын, Құбылаға бұрғандай, Абайға бет бұрамын!

1жүргізуші: Дара Абайды Қазақтың жүрегі деп білемін! Жүректі шер меңдесе, таба алады кім емін!? Ақындардың ірісі, ғашықтардың пірі едің, Жайған сәби саусағын, қайран менің жүрегім!

2жүргізуші: Қазақ халқының ұлы ақыны, кемеңгер ұстазы, туған елінің мың жылдық мұңын шерткен Абай мұрасы мәңгілік мұра. Ол бүгінгі күні өзіміздің досымыздай, ғұлама сапарлас серігіміздей болып, сәулетті болашаққа қарай бізбен бірге

аршындап, адымдап келеді. Абай өмірінен сыр шертетін бейнетаспаға назар аударыңыздар

1жүргізуші: Абай! Поэзия әлеміне самғадың, Әділетті көксеуден еш талмадың. Ақындардың көшбасшысы атанып Ел аузында мәңгі қалды жазғаның.

2жүргізуші:Абай! Өзің едің өлеңжырдың тарланы, Шоқ жұлдыздай биік туған арманы. Қуат алдым жырларыңнан, нәр алдым Қолдасын деп Абай ата аруағы.

1жүргізуші: Абай! Орындалмай қалды қанша арманы, Жас ақындар өнеріңді жалғады. Ұрпақтарың есіне алып өзіңді Жауһар жырмен мүсініңді сомдады- деп, ортаға поэзияға кезек берейік

2- жүргізуші: Құлақтан кіріп, бойды алар Жақсы ән мен тәтті күй. Көңілге түрлі ой салар, Әнді сүйсең, менше сүй – деп, Абай атамыз айтқандай Т-44 топ студентті Алпысбай Ақмаржан орындауында «Желсіз түнде жарық ай»

1 жүргізуші:Абай 15 жасқа толғанда әкесі оған қазақтың ұлы билерінің бірі Қаз дауысты Қазыбектің шөбересі Алшынбай бидің Жүсіп деген баласының 17 жасар қызы Ділданы алып берді. Сөйтіп Құнанбай арғын жұртының ең ықпалды руының бірі Қаракесек елімен, жеті атасынан бері билік үзілмеген Қара көк тұқым Қаз дауысты Қазыбек бидің әулетімен құда болысу арқылы соңғы жылдары жалаңаштана бастаған іргесін бекітті. Осылайша Абайдың нағашылары енді оның қайынжұртына айналды.

2 жүргізуші: Осы Абай мен Тоғжанның махаббатын бейнелейтін шағын көрінісімізді тамашалаңыздар

1 жүргізуші: 1890-91 жылдары 18 өлеңді дүниеге әкелген ақын қаламы бұдан кейін саябыр тартты. Оның себебі 1890 жылдан бастап, ұлы ойшыл өзінің қарасөздерін жазуға кірісті. Қасиетті қара сөздерден ғибрат алып қана қоймай, өмірлік нұсқау алдық. Қазақ сөзінің киесі қонған бұл қара сөздер кез келгенімізге өмірлік бағыт-бағдар, ақыл қосушы.

Автор: Әкелер тарапынан жүзеге асырылған құдалық Абайдың жас жүрегіне тағы бір жазылмас жараны салғандай болады. Өйткені оның жас жүрегі бір көргеннен іңкәр болған сүйіктісі Тоғжан деп соғатын. Бірақ Тоғжанды өзінің аяулы жары етуге Абайдың еш мүмкіншілігі қалмаған-ды. Ғашығы Тоғжан ежелгі дала заңымен әлдеқашан басқа біреуге атастырылып қойған еді. Алғашқы көргенде Абайдың Ділданы жатырқауында, оған үйренісе алмауының астарында осынау мұңлы сыр бар еді. Асыл Тоғжанның туып -өскен жері. Абай екеуі осында жолыққан Абай: Жарқ етпес қара көңілім не қылса да,Аспанда ай менен күн шағылса да.Дүниеде, сірә, сендей маған жар жоқ,Саған жар менен артық табылса да..

Тоғжан : Таң атып қалды, біреу - міреу көріп қалса масқара боламыз. Абай: Сәл сабыр етші Тоғжан Тоғжан: Бөгелмеңіз, барыңыз енді, маған келмеңіз. Таяуда атастырылған күйеуім келеді. Абай: енді екеумізге қайтып кездесу, мүмкін емес дегің келіп тұр ғой. Тоғжан : Я енді бәрі кеш. Біреулер келе жатыр менің әкем Сүйіндік пен сіздің әкеңіздің аразы екенін бүкіл ауыл біледі. Олар егер бізді ұстап алса, сізді бірінші жазалайды. Келе жатыр. Абай : Қош, қош Тоғжан қош. Ғашықтық, құмарлық пен - ол екі жол, Құмарлық бір нәпсі үшін болады сол. Сенен артық жан жоқ деп ғашық болдым, Мен не болсам болайын, сен аман бол. Автор : Абайдың бұл көргенінен кейінде Тоғжанды көруге сан мәрте асық болады. Тоғжан да оны ұнатып, олар бірнеше рет жасырын кездескен еді. Бірақ, Тоғжан Абайға бұйырмады. Ол кейінірек амалсыздан Аққозы деген біреуге тұрмысқа шығады. Сөйтіп, Тоғжан Абайға арманда кетеді. 2жүргізуші: Абайдың қара сөзін оқып көрші, Беріліп жан тәніңмен көңіл бөлші. Әрбір сөзінде терең ой бар, Тереңін сен бақылап ,байқап көрші. Кезекті Абайдың қара сөзіне берейік.

1жүргізуші: Дүние ойдан шығады, Өзімді өзім ұмытып, Көңілім әнді үғады, Жүрегім бойды жылытып.- деп, кезекті әнге берейік «Көзімнің қарасы» Ф-61 топ студентті Хали Бибарыс

2жүргізуші:Бүгінгі тәрбие сағатымызды Сұлтанмахмұт Торайғыровтың мына өлеңімен аяқтағым келеді.

Асыл сөзді іздесең, Абайды оқы, ерінбе. Адамдықты көздесең, Жаттап, тоқы көңілге.

1жүргізуші: Осылайша ұлы ақын 1904 жылы 23 маусым күні «Бала шақ» деп аталатын кең қоныс жайлауда Абай дүниеден өтті. Қамшының сабындай ғана қысқа өмірінде артына өшпес із, өлмес өсиет қалдырып кетуді ақын сөзімен айтсақ: Өлді деуге сыя ма, ойлаңдаршы, Өлмейтұғын артына сөз қалдырған...

Қорытындылау үшін Тәрбие ісінің жөнінің меңгерушісі Шертаева Гүлжанат апай береміз

1жүргізушіҚұрметті ұстаздар, студенттер және Абай өлеңін жан тәнімен, ыстық жүректерімен сүйетін қауым! Абай кестелі сұлу сөздің иесі, көркем әдебиеттің темірқазығы, өшпейтін жарық жұлдызы. Абай шығармаларын қазақ балалары кімнің алдында болса да, ұялмай мақтанышпен айта алады. Бүгін ерекше күн. Себебі, қазақтың ұлы ақыны Абай атамыздың жырлары оқылады, әндері шырқалады. Абайдың қара сөздері тәлімгерлік сабағына қош келдіңіздер! Дана Абайды Қазақтың ақылына балаймын! Туатұғын алдынан ғасырына балаймын! Ақылының нұры бар, Абайы бар қазақтың, Жан алаңы, мұңы барқазағы бар Абайдың!

2жүргізуші: АрлыАбайды Қазақтың қайраты деп ұғамын, Қайда барса, айбыны, айбаты деп ұғамын! Жер шарының шиырлап, қай жағынан шығамын, Құбылаға бұрғандай, Абайға бет бұрамын!

1жүргізуші: Дара Абайды Қазақтың жүрегі деп білемін! Жүректі шер меңдесе, таба алады кім емін!? Ақындардың ірісі, ғашықтардың пірі едің, Жайған сәби саусағын, қайран менің жүрегім!

2жүргізуші: Қазақ халқының ұлы ақыны, кемеңгер ұстазы, туған елінің мың жылдық мұңын шерткен Абай мұрасы мәңгілік мұра. Ол бүгінгі күні өзіміздің досымыздай, ғұлама сапарлас серігіміздей болып, сәулетті болашаққа қарай бізбен бірге аршындап, адымдап келеді. Абай өмірінен сыр шертетін бейнетаспаға назар аударыңыздар

1жүргізуші: Абай! Поэзия әлеміне самғадың, Әділетті көксеуден еш талмадың. Ақындардың көшбасшысы атанып Ел аузында мәңгі қалды жазғаның.

2жүргізуші:Абай! Өзің едің өлеңжырдың тарланы, Шоқ жұлдыздай биік туған арманы. Қуат алдым жырларыңнан, нәр алдым Қолдасын деп Абай ата аруағы.

1жүргізуші: Абай! Орындалмай қалды қанша арманы,