Абайдың қара сөздеріне арналған ізгілік эссесі

Солтүстік Қазақстан облысы

Жамбыл ауданы Айтуар негізгі мектебі

«Өзін-өзі тану» пәні мұғалімі

Бокушева Айнаш Нұржанқызының

ізгілік педагогикасының классиктерінің бірі Абай Құнанбаевтің

қара сөзідеріне жазылған

эссе

«Абайды таныту арқылы біз Қазақстанды әлемге танытамыз, қазақ

халқын танытамыз. Абай әрқашан біздің ұлттық ұранымыз болуы тиіс» ,

− деген елбасының айтқан әдемі сөзін басшылыққа ала отырып жас ұрпақ тәрбиесінде Абай Құнанбаевтың қара сөздерін пайдалана отырып білім үдерісінде жүйелі түрде қолданып іске асыру.

Менің ойымша келешектегі әр жас ұрпақ - керемет рухани бір күш иесі. Олар барлық нәрсені, істі көзбен көріп танып-білуге құштарланады. Балаларды рухани адамгершілікке тәрбиелеу – біріншіден адамды қадірлеу мен сыйлай білуге баулу. Мәдениеттіліктің басты белгісі- әр баланың бойындағы адамилық, яғни үлкенді сыйлау, кішіге ізет көрсету, рақымшылдық, мейірімділік, жанашырлық қасиеттері бала бойындағы әсемдік екіндігін жеткізу.

Мен «Өзін-өзі тану» курсына келгелі ұлы ойшыл ғұламалардың адам өмірі, адами рухани құндылықтары туралы жазған философиялық ойлары менің жандүниеме өзгеріс еңгізіп, өзімнің осы дүниеде кетігін тауып, бір кірпіш болып қалануыма күш-жигер бергендей.

Ұлы ғұламалардың руханилыққа, адамгершілікке айтқан өсиеттері мен нақыл сөздері өте көп. Соның бірі, қазақтың ұлы ақыны, ағартушы, қазақ әдеби тілінің негізін қалаушы, философ, композитор, аудармашы Абай Құнанбаевтың қара сөздері тақырып ауқымдылығымен, дүниетанымдық тереңдігімен құнды. Қара сөздерде айтылған даналық ойларды жыл сайын қайта-қайта оқысақ та өзімізге ой түйіп шынданамыз.

Абай атамыздың адамгершілікке, тәлім тәрбиеге ой салар 45 қара сөзі бар. Маған қатты әсер еткен «он жетінші қара сөзі». Осы қара сөзде қайрат, ақыл, жүрек, ғылымға арналады деп жазған. Қайрат, ақыл, жүрек үшеуі адам үшін өздерінің атқаратын жұмыстарын айта келіп, әр қайсысы өзін бірінші орынға қойып таласады да, ғылымға төрелікке жүгінеді. Ғылым үшеуінің де жақсылы, жаманды қасиеттерін дәл сипаттап, әділ сынайды. Жеке – жеке үшеуінде де кемшілік бар. «...Осы үшеуің басынды қос, оның ішінде жүрекке билет», - деп үкім шығарады. «Егер үшеуің ала болсаң, мен жүректі жақтаймын», - дейді оларға ғылым. Яғни Абайдың айтуы бойынша жан жүректе орын…