Абайтану қолданбалы курсына арналған авторлық бағдарлама

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ

ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

Низанова Роза Оразбаевна

«Абайтану» курсы бойынша 3-сынып оқушыларына

арнап жазылған

АВТОРЛЫҚ БАҒДАРЛАМА

УДК 821.512.122 ББК 82 Рецензенттер: «Инновация» Оқу-әдістемелік Орталығының ғылыми қызметкері, өнертану ғылымдарының магистрі А.Д. Әшірбаева; «Инновация» Оқу-әдістемелік Орталығының ғылыми қызметкері, «Ы.Алтынсарин ізбасарлары» ғылыми-тәжірибелік журналының бас редакторы, қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі, мастер педагог А.Н. Тургинбаева.

Абайтану // құрастырушы автор: Р.О. Низанова. – Қызылорда облысы, бастауыш сынып мұғалімі, 2021. – 70 б.

ISBN 978-601-4054-04-4

Бастауыш сынып мұғалімі «Абайтану» қолданбалы курсы бойыншы 3-сыныптарға арнап 34 сағаттық авторлық бағдарлама құрастырған. Бағдарламада қазақтың кемеңгер ақыны, қазақ поэзиясының күншуағы Абай мұрасымен оқушыларды етене таныстыру жолдары қарастырылған.

УДК 821.512.122

ББК 82 «Инновация» Оқу-әдістемелік Орталығының 2021 жылғы «30» сәуірдегі №4 хаттамасына сәйкес сараптау комиссиясының шешімімен баспаға ұсынылды. ISBN © «Инновация» баспа үйі, 2021 978-601-4054-04-4

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ «ИННОВАЦИЯ» ОҚУ- ӘДІСТЕМЕЛІК ОРТАЛЫҒЫНЫҢ

БАСПАСЫНА ҰСЫНЫЛДЫ

Рецензенттер: «Инновация» Оқу-әдістемелік Орталығының ғылыми қызметкері, өнертану ғылымдарының магистрі А.Д. Әшірбаева; «Инновация» Оқу-әдістемелік Орталығының ғылыми қызметкері, «Ы.Алтынсарин ізбасарлары» ғылыми-тәжірибелік журналының бас редакторы, қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі, мастер педагог А.Н. Тургинбаева. Құрастырушы автор: Низанова Роза Оразбаевна Қызылорда облысы Жаңақорған ауданы «№56 орта мектебі» КММ бастауыш сынып мұғалімі

© «Инновация» баспа үйі, 2021 жыл

Түсінік хат Ұсынылып отырған бағдарлама бір оқу жылында 34 сағатқа жоспарланған. Атпасына – бір сағат. Бағдарлама бойынша оқушыларға көмек ретінде Абайдың өлеңдерін мәнерлеп оқу жөнінде тероиялық және практикалық білім береді. Әр сабақта теориялық білім өлеңді мәнерлеп оқып, шығармашылық жұмыстар арқылы бекітіліп тереңдетілуі тиіс.

Халқымыздың ғұлама ойшылы ұлы Абай шығармаларын оқып- үйрену күн озған сайын ұстаздар қауымын толғандырары сөзсіз. Бұл «Абайтану» бағдарламасы шығармашылық тақырыпты жинақтап пысықтау үшін қажет деп ойлаймын. Абай шығармашылығын талдай отырып, білімдерін жүйелеу, жинақтау және шығармашылық жұмыстар арқылы Абайды жан-жақты таныту. Абай шығармашылығынан алған білімдерін шыңдай отырып, оның пікірлерінің құндылығын, даналық сөздеріне талдау жасату. Абайдың қара сөздерін түсіне алатын нәтижеге жеткізу. Бастауыш сынып оқушыларын ұлы ақынның еңбектері арқылы ұлтжандылыққа, адамгершілікке және өз ойы қалыптасқан азамат болуға тәрбиелеу.

Теория бойынша мәнерлеп оқудағы сөйлеу техникасы, көркем сөз оқу өнері, дауыс сарыны, интонация, кідіріс, екпін, сөйлеу қарқыны, сөйлеу нақышы жайлы мағлұмат берілсе, практикалық тұрғыда Абай шығармаларын мәнеріне келтіріп оқу, жұрт алдында мәнерлі, мәдениетті сөйлеуге кеңестер беріледі. Бағдарлама жалпы білім беретін мектептің 3-сыныбына арнап жазылған.

Курстың өзектілігі: Өткенін білмеген ұрпақ болашаққа бойлай алмайды. Күнделікті сабақта Абайдың өлеңдері мен қара сөзін толық қамти алмаймыз. Сондықтан бастауыш сынып оқушысына Абай деген кең ұғымды меңгерту қажет. Курс Абайдың өлеңдері, қарасөздері және поэмаларын үйретуден басталады.

Мақсаты: Оқушыларға Абай өлеңдері мен қара сөздеріне қосымша жан- жақты мәлімет бере отырып, мәнерлеп оқу мен сөйлеудің әдіс- тәсілдеріне төселдіру. Абай шығармашылығын оқи отырып, халықтық педагогика үрдісінде тәрбиелеу. Оқушыларды адамгершілікке, имандылыққа, асыл қасиеттерге тәрбиелеу және туған жердің тарихы мен тілінің қадір-қасиетін ұғындыру.

Міндеттері: 1.Абайдың өлеңдерін мәнерлеп оқу мен әңгімелеп берудің негізгі тәсілдері жайлы түсіндіру. 2.Абай өлеңдерін талдап, тәрбиелік-мән мағынасын ашу. 3.Пікірталас жүргізуге қажет білім-білік дағдыларын қалыптастыру.

Курс барысында меңгерілетін білім-біліктер: Әдебиет жанрына байланысты сәйкес дауыс ырғағын сақтай оқу. Оқушыларды ізденіс жұмысына баулу.

Оқушылардың даярлығына қойылатын талаптар: Шығарманы талдай алуы;

 өлеңдер шығара білуі;  өлеңді нақышына келтіре оқи білуі;  өздіген өлең шумақтарын шығара білуі. Күтілетін нәтиже:  Абайдың шығармашылығы мен қарасөздерін талдай отырып,

білімдері тереңдейді;  Абай өлеңдері арқылы поэзияны сүюге, оны түсіне білуге,

табиғатты аялауа шақыру;  оқушы өз ойын тұжырымдап айта біледі.

Курс мазмұны VІ бөлімнен тұрады.

Бағдарлама мазмұны: І бөлім. Абайдың өмірбаяны және ақын туралы естеліктер (6 сағат).

Абай – ұлттық мәдениетімізбен тарихымыздың өшпес тұлғасы екендігін ұғындыру.

Мақсаты: қазақ халқының ұлы ақыны Абай өмірімен таныстыру, ақын шығармаларын оқып, үйренуге баулу.

Тараудың міндеттері:  Абайдың жастық шағы және өмірін әңгімелеу;  ойын анық жүйелі жеткізуін қалыптастыру;  ақын өмірін танып білу.

Тарауды оқыту барысында күтілетін нәтиже: Абай мұралары – адамгершіліктің, имандылықтың, биік парасаттың асыл қазынасы екендігін ұғады.

ІІ бөлім. Абай – ұлы ақын (6 сағат).