Адам болмысы және өмірдің мәні туралы мақала, 11 сынып

Адам болмысы және өмірдің мәні: уақыт, құндылық және жауапкершілік туралы ой

Адам баласы дүниеге келген сәттен бастап өзінің кім екенін, не үшін өмір сүретінін, бұл өмірдің мәні неде екенін саналы не бейсаналы түрде іздей бастайды. Ғасырлар бойы бұл сұрақтармен данышпандар, ойшылдар, дін өкілдері мен қарапайым адамдар айналысып келді. Уақыт пен қоғам өзгергенімен, адам табиғаты мен өмірдің мәні туралы сұрақтар өзектілігін жоғалтқан емес. Қазіргі заманда, жылдамдық пен ақпарат тасқынына толы дәуірде адамзат бұрынғыдан да көбірек өз болмысын жоғалтып алу қаупімен бетпе-бет келіп отыр. Осы мақалада біз адам өмірінің мәні, уақытты бағалау, рухани құндылықтар мен жеке жауапкершілік туралы тереңірек тоқталамыз.

Уақыт — адам баласына берілген ең үлкен байлықтың бірі. Ол көзге көрінбейді, бірақ оның өтуі — өмірдің өтуімен бірдей. Көп жағдайда адамдар уақыт бар кезде оны қадірлемейді. Жастар бос уақытын әлеуметтік желілерге, мәнсіз ойын-сауыққа жұмсап, кейін өкінетін сәттер жиі кездеседі. Данышпан Абай атамыз айтқандай, «Күн сайын бір кірпіш дүниеге» болуға ұмтылу — уақытты тиімді өткізудің нағыз көрінісі. Өкінішке орай, қазіргі қоғамда «уақыт ақша» деген ұғым үстемдік алып, рухани тереңдік екінші орынға ысырылып барады.

Бүгінде материалдық байлық рухани құндылықтарды ығыстырып жатыр. Көптеген адамдар байлыққа, атаққа, лауазымға ұмтылып жүріп, өзінің кім екенін, не үшін өмір сүретінін ұмытады. Бұл — рухани дағдарыс. Мейірім, адалдық, сабыр, кішіпейілділік секілді адами қасиеттер заманауи өмір қарқынының көлеңкесінде қалып қойғандай. Жасөспірімдер үшін «тренд» пен «популярность» маңыздырақ болып, шынайы құндылықтардың мәні ашылмай қалуда. Бұл — бүкіл қоғам үшін алаңдатарлық жағдай.

Адам болмысын айқындайтын маңызды қасиеттердің бірі – жауапкершілік. Әр адам өз отбасына, қоғамға, табиғатқа және болашақ ұрпаққа деген жауапкершілікті сезінуі тиіс. Әсіресе жастар – болашақтың иесі. Олар өз өмірін мәнді, мақсатты ету арқылы қоғамды да көркейте алады. Бұл үшін әр адам ең алдымен өзін тәрбиелеуі керек. «Өзіңді жеңсең – әлемді жеңесің» деген сөздің мәні осында.

Қорытындылай келе,адам болмысы – терең әрі күрделі ұғым. Уақыттың қадірін түсіну, шынайы құндылықтарды сақтау және өзіне жауапкершілік алу — адамның кемелдену жолындағы басты баспалдақтар. Қазіргі заман технологиямен қатар, руханиятты да ұмыт қалдырмауы тиіс. Себебі, рухани байлығы жоқ қоғам – әлсіз қоғам. Өмірдің мәнін іздеу – әр адамның ішкі сапары. Ол жолда адаспай, адамдық болмысты сақтай білу – бүгінгі заманның басты талабы.