Ағылшын тілі сабағында электрондық оқулықты қолдану

ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ

Ағылшын тілі сабағында электрондық оқулықты қолдану – тұлға дайындау кепілі

Дайындаған: Рысманова А

Кіріспе

Тақырыптың өзектілігі: Сабақта электрондық оқулықтарды қолдану арқылы оқушылардың білім деңгейін арттыру.

Жұмыстың мақсаты: Шығармашылықпен жұмыс істей отырып, заман талабына сай іскер, жан-жақты, терең білімді, интеллектуалдық деңгейі жоғары дамыған шәкірт тәрбиелеу.

Жұмыстың міндеті: Білім беру үрдісінде оқытудың жаңа технологияларын айқындайтын әдістемелік басылымдармен танысу. Сабақта оқытудың жаңа технологияларын, атап айтқанда электрондық оқулықтарды тиімді қолдана білу. Оқушының таным белсенділігін қалыптастыру барысында шығармашылық ізденістің тиімді жолдарын үйрету, білім сапасын көтеру.

Жұмыстың зерттеу әдістері: HTML тіліндегі электрондық оқулық ұсыну.

Жұмыстың жаңалығы: Заман ағымына сай білім беруді дамыту, білім сапасын әлемдік деңгейге көтеру – кез келген оқу орынның, оқытушының басты міндеті.

Елбасымыз «Интеллектуалды ұлт-2020» ұлттық жобасы үш құрамдас бөлiктен тұруға тиiс деп оны талдап бердi. Оның бiрiншiсi — бiлiм беру жүйесiн инновациялық даму жолына түсудi қарастырады. Дәстүрлi бiлiм беру әдiсi шәкiрттердi ақпарат және бiлiммен мейiлiнше мол ауқымды қамтамасыз етудi басты орынға қою керек. Қазiргi кезде әрбiр сағат сайын жаңарып жатқан ақпарат пен бiлiмнiң тасқынынан өзiмiзге керектiсiн iрiктеп алу- оны ыңғайына қарай қолданысқа және мамандыққа еңгiзу мәселесi күн тәртiбiнен түспеуi керек. Сондай-ақ жаңаша ойлауды да ұмытпауды еске сала келiп, бұл үшiн жаңа әдiстемелер, оқыту формалары қажеттiгiн айтты.

Осыған байланысты бiлiм берудi ақпараттандырудың негiзгi мақсаты Қазақстан Республикасында бiртұтас бiлiмдiк ақпараттық ортаны құру болып табылады. Олай болса, бiлiм беру саласында жаңа ақпараттық технологияны пайдалануға, Қазақстан Республикасындағы ақпараттық кеңiстiктi әлемдiк бiлiм беру кеңiстiгiмен сабақтастыруға мүмкiндiк бередi.

Бiлiм берудi ақпараттандырудың негiзгi мiндеттерi:

— ақпараттық және телекоммуникациялық техникалық құралдармен қамтамасыз ету;

— бiлiм берудi ақпараттандыру бойынша практикалық шараларды анықтап, жүзеге асыру;

— оқу-тәрбие процесiне жаңа ақпараттық технологияны енгiзудi қамтамасыз ету бойынша ғылыми-iзденушiлiк және оқу-әдiстемелiк жұмыстарын жүргiзу;

— оқу жүйесі бойынша жасақталатын жалпыға мiндеттi бiлiм стандарттарының және оқу-әдiстемелiк кешендерiнiң мазмұнын ақпараттық технологияны пайдалану мүмкiндiктерiмен жетiлдiру бiлiм берудi басқаруда ақпараттық жүйенi құру;

— бiлiм беру мекемелерiнiң қызметкерлерi үшiн программалық-техникалық құралдарды қамтамасыз ету және мультимедиялық программаларды, электрондық оқулықтарды жасақтау;

— педагог кадрларды жаңа ақпараттық технологияны өз қызметтерiне еркiн пайдалана бiлуге дайындау және жүйелi түрде бiлiктiлiктерiн көтеру.

Бiлiм берудi ақпараттандырудың қағидалары:

— қоғамның әрбiр мүшесi үшiн алынатын бiлiмдер мен мәлiметтердiң түсiнiктiлiгi ;

— жеке тұлғаның интеллектуальдық және шығармашылық қабiлеттерiн дамыту;

— бiлiм мен тәрбиенiң бiрiздiлiгi;

— жалпы компьютерлiк сауаттылық;

— оқыту мен тәрбиелеудiң жылдамдығы (интенсификация).

Нәтижелер:

— жаңа ақпараттық технологияны қолдану арқылы бiлiмнiң сапасын көтеру;

— жаңа ақпараттық және телекоммуникациялық технологияларды енгiзу арқылы бiлiм беру мазмұнын жаңарту;

— жаңа ақпараттық технологияны қолдану саласы бойынша оқушылардың мамандыққа баулу механизмiн құру;

— бiздiң елiмiздегi және шет елдердегi жинақталған ақпараттық ресурстарға жедел ену;

— мультимедиялық электрондық оқулықтарды, виртуальдық лабораторияларды және бақылау программаларын жасақтап, қамтамасыз ету;

— отандық бiлiм беру жүйелерiн бiртұтас әлемдiк ақпараттық бiлiмдiк кеңiстiкке ену арқылы сабақтастыру;

— бiлiм берудiң телекоммуникациялық желiлерiн құру;

— республиканың бiлiм беру мекемелерiн басқарудың бiртұтас ақпараттық желiсiн құруға негiздеп, бiлiм берудiң басқару салаларының ақпараттық желiсiн құру.

Негізгі бөлім

2.1. Электрондық оқулықтың құрылымы

Мен электронды оқулықтың сыртқы құрылымын қарастыратын болсам. Оқулықтың сапалылығы тақырыптық мазмұнның баяндалуымен анықталады. Егер аталған оқулық бойынша үйренушi сынақ немесе емтихан тапсыратын болса, онда оның мазмұндық материалы келесi үш түрде өрнектелетiн болады:

материалдың мәтiн, сурет, график, кескiн, кесте және т.б. түрлерде баяндалуы. Ол оның дәстүрлi оқулықтан ерекшелiгiн көрсетедi.

материалдың кескiн түрiнде баяндалуы – оқулық мазмұнының графиктiк-мәтiндiк түрде бейнеленуi. Онда оқу материалының негiзгi идеясын айқындайтын үзiндiлерiн оқушының меңгеруiне ыңғайлы етiп, графиктiк түрде бейнелеу.

Өзiндiк тексерудiң (өзiндiк бақылаудың) тестiлiк жүйесi. Онда оқу материалын қаншалықты деңгейде меңгергенiн айқындайтын сұрақтар мен тапсырмалар берiледi.

Материалдың мұндай түрде бейнеленуi оқушының есте сақтау қабiлетiнiң дамуына және өткен материалды ұмытпай, оны дамытуына игi әсерiн тигiзедi.

Нақтылап айтып кетсем, аса маңызды критерийлердің бірі болып табылатын оқулық мазмұнымен қатар, дизайндық ұйымдастырылуы да құрастырушының назарынан тыс қалмай, бірінші орынға қойылып қарастырылғаны жөн. Менің электрондық оқулығымда қажет стандарттардың барлығы ескерілген болып табылады.

Келесі кезекте оқулықтың кейбір беттері көрсетіліп ұсынылады.

Оқулықтағы кескін-суреттердің, тақырыпқа сай мысалдардың іс жүзінде графикалық түрде бейнеленуі оқулықты меңгеру процессін өте қызықты, ыңғайлы, жылдап әрі сапалы өткізуіне көмек береді.

Материалды меңгерілу деңгейін қарастыру, тексеру үшін арнайы сұрақтар мен тест сұрақтары да кіріктірілген.

Мұғалімге тексеруді ыңғайлату процессін мен оқушы тіркелуімен қамтыдым. Бұл өз кезегінде тестті өткен оқушылардың нәтижесін бірден көруді автоматтандырады.

Сонымен қатар электрондық оқулықты қолданудың түсініктемесі де қарастырылған. Оны арнайы «Көмек» батырмасын шерту арқылы немесе біздің білетін «F1″ перне батырмасын басып шақыруға болады.

Электрондық оқу курсының құрылымы

Ал ендi электрондық оқулықтың құрылымдық элементтерiне жан-жақты тоқталайық:

— сыртқы бетi;

— титульдық экран;

— мазмұны;

— оқу материалының толық баяндалуы (кескiндер, кестелер, графиктер, бейнелер);

— оқу материалының қысқаша мазмұны (кескiн курс түрiнде берiлуi);

— өзiндiк бiлiмдi тексеру жүйесi;

— өзiндiк бақылау жүйесi;

— оқулықтың элементтерiн басқару бойынша анықтамалық жүйе.

Әрбiр құрылымдық элементке жеке-жеке тоқталып, сипаттама берейiк:

Сыртқы бетi түрлi-түстi бояулармен боялып, эстетикалық тұрғыдан әдемi безендiрiлуi қажет. Ол үшiн графиктiк қойылымдар мен түстер қолданылады. Оқулықты көрмеге қою мақсатында анимациялық құбылыстармен безендiрiлуi қажет.

Титульдық экран. Онда оқулықтың атауы, жоғарғы бiлiм мекемелерi (мысалы, Қазақстан Республикасы бiлiм және ғылым министрлiгi), авторлық құқық, оқулықтан лицензиядан өткен белгiсi, баспаға тапсырылған күнi, оқулық авторларының мекемелерi туралы ақпараттар жазылады.

Мазмұны. Ол оқулықтың негiзгi құрылымдық элементтерiнiң қатарына енедi. Оқулық мазмұнының негiзгi құрылымдық бөлiктерiн шағын түрде үйренушiнiң оқуына жеңiл болатындай етiп көрсету қажет.Электрондық оқулықты жасақтаушылар алдына мынадай мәселелер қойылады: неден бастау керек? электрондық оқулықтың типi қалай таңдалады? оны құрудың негiзгi мақсаты қандай? оқулықтың бөлiмдерiн үйренушiнi ынталандыру бағытында қалай таңдап алуға болады? оқулықтың сценарийiн қалай жазуға болады? оның құрылымдық мазмұнын қалай құруға болады? электрондық оқулықпен оқытуда үйренушiнiң қызметiн қалай ұйымдастыруға болады? оқытудың нәтижелерiн қалай бақылауға болады? электрондық оқулықты құруды қалай сипаттауға болады? және т.б.

Электрондық оқулықтың құрамы:

— пән туралы қысқаша ақпарат;

— жұмыс бағдарламалары;

— электрондық оқулықпен және оның бөлiктерiмен жұмыс жасау туралы әдiстемелiк нұсқаулар;

— ұсынылатын бiлiм беру бағдарламалары;

-теориялық материалдар (лекция конспектiлерi);

-теориялық материалдарға негiзделген оқу құралы;

-практикалық жұмыстарды орындауға негiзделген әдiстемелiк құрал;

— практикалық жұмыс пен бақылау жұмыстарының тапсырмаларының тiзiмi;

— бақылау тапсырмалары;

— лабораториялық жұмыстардың әдiстемелiк нұсқалары;

— бiлiмдi бағалау критерийлерiн айқындайтын тапсырмалар;

— бақылау тестiлерiнiң жинағы;

— телекоммуникациялық құрылғыларды қолдану арқылы консультация түрлерi мен графигi;

— үйренушiнiң жұмыс папкасы.

Аталған құрам арқылы электрондық оқулықтың құрылымы тұрғызылады.

2.2. Ағылшын тілін үйретуде электронды оқулықтың тиімділігі

Оқушы білімінің сапалы болуы бір жағынан мұғалімнің сабақ беру шеберлігі мен жаңа технологияны тиімді пайдалана білуіне байланысты болса, екінші жағынан мектептің техникалық материалдық базасының жабдықталуы да әсер етеді. Оқушының мектепте алған білімді тек игеріп қана қоюы жеткіліксіз, оны жетік меңгеру арқылы болашақ өмірінде өз қажеттілігіне жарата білуі керек. Соңғы кездері мектебіміз сабаққа қажетті электронды оқулықтармен, интерактивті тақтамен және мультимедиялық кабинеттермен жабдықталды.

Электрондық оқулық дегеніміз – мультимедиялық оқулық, сондықтан әрине, электрондық оқулықтың құрылымы сапалы және жаңа деңгейде болуы тиіс. Электрондық оқулық сонымен қатар, оқушының уақытын да үнемдейді, оқу материалдарын іздеп отырмай, өтілген және оқушының ұмытып қалған материалдарын еске түсіруге көп ықпал етеді. Оқу материалын бірнеше рет көре алу мүмкіндігі балалардың жеке басының ерекшелігіне сай: біреулеріне өмір бойы есте сақтап қалу үшін бірақ рет қарап шығу жеткілікті, екіншілеріне – материалды бірнеше рет қарап шығу қажет. Бұның барлығы мүмкін, өйткені оқушы электронды оқулықпен жеке жұмыс жасайды.Ал бұның мұғалімге көмегіне келер болсақ, оқу материалы түгелдей көркемделген. Мұғалімге көрнекі дидактикалық құралдарды даярлау қажет емес. Көркемделуі кәсіби деңгейде орындалған. Электронды оқулықтар дыбысталған, оларда оқушының жауаптары елеусіз қалмайтын шынайы қарым-қатынастың элементтері бар. Оқушы мәтінді оқып қана қоймай, сонымен қатар тапсырмаларды орындай және сұрақтарға жауап бере отырып оқу үрдісінің белсенді қатысушысы болады.

Біз қазір түсіндіру, жеткізу педагогикасының деңгейінде жүрміз. Біз сабақ барысын түсіндірусіз, көрнекі құралсыз елестете алмаймыз. Егер білім беру жүйесінің хронометражын жасасақ, оқушының пәнді меңгеру үшін сабаққа белсенді қатысуына бар-жоғы екі минут кетеді екен. Сабақ уақытының басым бөлігі оқытушының түсіндіруімен өтеді. Ал электрондық оқыту әдістемесі ақпараттық технологияларды пайдалану арқылы білім бағдарламасын толыққанды меңгеруге жол ашады. Ал жаңа әдістемелер педагогикалық үрдіске тың серпіліс әкеледі.Оқушының ынтасы мен белсенділігін арттырады. Оқушы қаншалықты белсенді болса, білім беру де соншалықты тиімді болмақ. Аталмыш әдістемелер оқушының ғылымды жаңа қырынан тануға да ықпал етпек. Оқушыларға мультимедиялық түсіндірмесі бар интерактивті тапсырмалар беріледі. Ең тиімдісі, оқушы тапсырманы орындағанда дұрыс-бұрыстығы бірден айтылады.

Тақырыпты меңгермеген балалар болмайды. Олар әр түрлі жағдайға байланысты:

- бірнеше сабақты жіберіп алуы;

- жаңа материалды тыңдамай, түсінбей қалуы;

- бірден ойды түсінбей қалуы, осының барлығы жиналып қала береді.

Электрондық оқулықтар мұндай қарама-қайшылықтарды жоққа шығарады, олар оқушыға оқу материалына жугінуін қаншалықты қажет етсе, соншалықты мүмкіндік береді. Ол бір тапсырманы, оның ең жақсы нәтижесіне жеткенше орындауы мүмкін. Бүгінгі күннің басты ерекшелігі оқу процесінде жетілдіру жолында ең озық әдістемелер іздестіріліп, оқу орындары әртүрлі оқу бағдарламамен жұмыс істеуде.…