Ахмет Байтұрсынұлы туралы бастауыш сынып конспектісі

Әлемдік кеңістіктегі Ахмет және ұлт бейнесі.

Қазақстан Республикасында білім берудің түйінді құндылықтары мен мақсаттары мектеп түлектерінің білім деңгейін арттыруға, инновациялар мен көшбасшылықты іске асыру үшін қажетті дағдыларды қалыптастыруға, ғалымдар мен жаңашыл педагогтардың педагогикалық мұрасын ескере отырып, мектептегі білім беру мазмұны арқылы ұлттық бірегейлікті дамытуға бағытталған.

Біздің дамып келе жатқан мемлекетіміз өзін халықаралық деңгейде сенімді түрде көрсете отырып, білім беру жүйесіндегі әлемдік дамудың негізгі тенденцияларынан тыс қала алмайды. Біздің қоғамның өзекті мәселелерінің бірі - өзгеріп жатқан әлеуметтік-экономикалық жағдайда өмір сүруге ғана емес, сонымен бірге бар шындыққа белсенді әсер етіп, оны жақсы жаққа өзгертуге дайын бәсекеге қабілетті тұлғаны қалыптастыру.

Қазақстанның инновациялық педагогикалық идеяларының дамуы бастауыш мектептің, педагогикалық баспасөздің, жоғары білім беру жүйесінің мәселелерін көтеріп, қараған, мазмұнын, оқыту әдістері мен нысандарын, өскелең ұрпақты рухани – эстетикалық тәрбиелеуді жетілдірген Ахмет Байтұрсыновтың есімімен байланысты. Бұл проблемалар өзекті болып табылады, өйткені Қазақстанның білім беру жүйесі бүгінде әлемдік білім беру кеңістігіне бағдарланған. Балуан және гуманист, ол өз Отанының нағыз азаматын тәрбиелеуге лайықты еркін мектеп, ана тілінде білім беретін мектеп құруға шақырды. Өз халқын білімді деп көруді армандаған А.Байтұрсыновтың "Қазақша оқыту" мақаласында: "білім алуға ұмтылмаған халық қандай байлыққа ие болса да, біраз уақыттан кейін оның байлығы өркениетті халықтардың қолына өтеді" деп жазады [1]. Сонымен бірге, уақыт бір орында тұрмайтынын, елдің қоғамдық – саяси, әлеуметтік – мәдени, экономикалық өмірінің әртүрлі салаларында интеграциялық процестер келе жатқанын түсіне отырып, ол еуропалық халықтардың мәдени құндылықтарына қосылуға, олардан үлгі алуға, ақша салуға шақырды.білім, ғылым, кітап шығару. "Ғылым мен практикалық білімнің негізін бойына сіңірген халық ақылды, бай әрі мықты б

А.Байтұрсынов қазақ мектептерінің мұғалімдерін жетілдіруге және біліктілігін арттыруға көп күш, білім мен жігер жұмсады. Мұғалімдердің мәдени өсуі, үйлесімді, жан-жақты дамыған тұлғаны оқыту және тәрбиелеу әдістемесін жетілдіру қажеттілігі мәселелерін жиі көтерді [2].

Халық ағарту, бостандық және мәдениет үшін күрескер А. Байтұрсынов қазақ тіл білімі мен әдебиеттанудың дамуына баға жетпес үлес қосты. Оның шығармалық мұрасындағы қазіргі қоғамдық - саяси жүйені сынауға бағытталған, халықты сауатсыздықпен, надандықпен және немқұрайлылықпен күресуге шақырады, Қазақ әдебиетін сапалы жаңа деңгейге шығарды. Оның "Қырық мысал" (1909), "Маса" (1911) сияқты шығармалары үлкен рухани – адамгершілік құндылыққа ие, олар бекершілік, жалқаулық, надандық, бос әурешілік сияқты адами жамандықтарды мазақ етеді, халықты еңбексүйгіштікке, білімге баулиды, өнердің дамуына, халықтың мәдениетінің артуына ықпал етеді.

А. Байтұрсыновтың еңбегі - ол араб графикасы негізінде жаңа қазақ әліпбиін енгізіп, "Әліппе" атты алғашқы қазақ әліпбиін жазды. Оның әдістемесі елдегі сауатсыздықты жоюда үлкен рөл атқарды. Алғашқы қазақ әліппесінің, қазақ тіл білімі саласындағы бірқатар еңбектердің, қазақ тілін оқыту әдістемесінің авторы, Қазақ жазуын реформалау принциптерін әзірлейді, қазақ грамматикасының санаттарын анықтау үшін ғылыми терминологияны әзірлейді. А.Байтұрсынов ұрпақтарына бай мұра қалдырды және бүгінгі таңда білім беру жүйесінде оның қазақ тіл білімі саласындағы ғылыми – әдістемелік еңбектері мен қазақ тілін оқыту әдістемесі кеңінен қолданылады. Ұлттық әдебиеттануда сөз өнері, шығарма, ауызша әдебиет, аллегория, эпитет, персонализация, метафора, метонимия және басқалар сияқты жаңа ұғымдар, терминдер, категориялар тұжырымдалған. Ол әдеби мұраны, халық ауыз шығармашылығын зерттеп, "Ер Сайын" көркем шығармасы мен "23 жоқтау" (1926) жинағын қамтитын кітап шығарды. Ол Абайдың ағартушылық және сыни дәстүрлерінің жалғастырушысы және оның ұлы қазақ көсемсөзінің көркемдік…