Ахмет Байтұрсынұлы туралы ғылыми жұмыс үлгісі

Астана қаласы әкімдігінің

№78 мектеп-гимназия

Ғылыми жоба

Тақырыбы: Ахмет Байтұрсынұлы – Алаштың ардақты арысы

Орындаған: тарих пәнінің мұғалімің

Атымтаева Гулфайрус Маратқызы

2018-2019 оқу жылы

МАЗМҰНЫ:

Аннотация І. Кіріспе ІІ. Зерттеу бөлімі2.1 Алаш ардақтысы 2.2 Саяси қызмет жолы 2.3 Шығармашылық жолынан қалған асыл қазыналар ІІІ. Қорытынды

IV. Пайдаланылған әдебиеттер

Аннотация

Зерттеудің мақсаты : Алаштың ардақты арысы Ахмет Байтұрсынұлының қазақ елі үшін атқарған жұмыстары туралы деректер жинап, еңбектерін насихаттау.

Осы орайда зерттеу жұмысының алдына нақты мынандай міндеттер қойылды:

Ахмет Байтұрсынұлының Алаш ардақтысы екендігін саралау;

ғылыми еңбектерін насихаттау;

саясаткер-публицист,демократ болғандығын анықтау.

Гипотезасы : Қазіргі кезеңде Ахмет Байтұрсынұлы туралы ғылыми-шығармашылық тұрғыдан бізге белгісіз жайттары өте көп. Ахмет Байтұрсынұлы туралы мәлімет жинау, саралау, зерттеу жұмысының өзектілігі болып саналады. Мектеп оқулықтарында Алаш арыстары туралы,атап айтқанда Ахмет Байтұрсынұлы жайлы тарихи деректер толық оқытылмайтын болғандықтан, аталмыш ізденіс зерттеудің маңыздылығын анықтайды .

Кезеңдері, зерттеудің реті : Ғылыми жоба кіріспеден,зерттеу

бөлімінен ,қорытындыдан тұрады. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі жұмыс соңында беріледі.

Тәжірибенің әдістемесі : Зерттеу жұмысында мәліметтерді жинақтау, саралау, баяндау,талдау, суретпен жұмыс әдістері қолданылды.

Зерттеудің жаңалығы және дербестік дәрежесі : Ахмет Байтұрсынұлы туралы тарихи тұрғыдан толық зерттелмегендіктен,бұл зерттеудің жаңалығыболып табылады.Сондықтан зерттеу жұмысы бұл салаға өзіндік ой-пікірін қосады. Жинақталған мәліметтер дәлелденіп ,сараланды,талданды .

Жұмыстың нәтижесі және қорытындысы : Ахмет Байтұрсынұлы туралы жан-жақтымәліметтермен танысып, оны әр-түрлі қырынан таныдық. Деректерді пайдалана отырып,Алаштың ардақты арысы екендігіне көз жеткіздік.

Нәтижелерді практикада қолдану салалары : Ұсынылып отырған жұмыстың нәтижелерін мектепте пайдалануға болады. Оқушылардың рефераттарына көмекші құрал бола алады.

Кіріспе

Тақырыптың өзектілігі. ХХ ғасырда белгілі обьективті себептерге байланысты, тек соңғы жылдары ғана жалпы адамзат тарихы контексінде, ұлттық мүдде тұрғысынан зерттеле бастағандығы белгілі. Бұл ретте тарих ғылымы үшін ғасыр айнасы болған Ахмет Байтұрсынұлының орны ерекше. Негізінен Алаш ардақтысы Байтұрсынұлының өзіндік ерекшеліктерін, жан-жақты қырынан тану үшін барлық мәліметтерді зерделеп білу қажет. Себебі, біріншіден, тоталитарлық жүйе, коммунистік идеология қазақ халқының тағдыры сияқты, Ахмет Байтұрсынұлының тағдырында да шешуші рөл атқарды. Оның тарихының зерттелуіне, өрескел бұрмалануына өз ықпалын тигізді. Екіншіден, Байтұрсынұлының өз дәрежесінде ұлт мүддесі тұрғысынан зерттелуі, оның деректік маңызын ашуға, ондағы салынған ақпараттардың шынайылық дәрежесін айқындауға, сол арқылы халық тарихын жазуға көмектеседі. Баспасөз беттерінде жарық көрген көптеген материалдарды «Қазіргі жағдайға сай келмейтін жат идеяларды таратқан, ұлтшыл кертартпа көзқараста болған», деп фактологиялық тұрғыдан жеткілікті талданбай, біржақты зерттеудің салдарынан барымызды жоқ деуге дейін жеттік.

Зерттеу жұмысының мақсаты мен міндеттері.

«Ахмет Байтұрсынұлы - алаштың ардақты арысы» тарихын зерттеудің негізгі бағыттары мен кезеңдері туралы зерттеудегі негізгі мақсат-міндеттерімізді айтсақ, олар:

Ахмет Байтұрсынұлының өмір тарихымен танысу

ғылыми еңбектерін , саяси көзқарасының қалыптасуын анықтау;

егер мүмкіндік болса құнды деректік маңызы бар түп нұсқасымен салыстыру, баспасөз бетінде жарияланбаған мағұлматтарды табу;

әр түрлі жағдайларға байланысты автор ашып айта алмаған, бірақ меңзеген нәрселерді анықтау. Мұның бәрі зерттеушіге Байтұрсынов туралы деректердің шынайылық дәрежесін, оның ғылыми құндылығын анықтауға көмектеседі.

Соңғы жылдары еліміздің тәуелсіздік алып, өз тарихын обьективті жазуға мүмкіндік тууына байланысты ұлттық деректерге, оның ішінде Алаш азаматтарының тарихын зерттеуге жаппай қызығушылық, оларды ел тарихының дерегі ретінде ғылыми айналымға молынан тарту, күннен-күнге артып отыр.

2.1 Алаш ардақтысы

Ахмет Байтұрсынұлы (5 қыркүйек 1872 жыл, қазіргі Қостанай облысы, Жангелді ауданы Сарытүбек ауылы – 8 желтоқсан 1937, Алматы қаласы) қазақтың ақыны, әдебиет зерттеуші ғалым, түркітанушы, публицист, педагог, аудармашы, қоғам қайраткері. Қазақ халқының 20 ғасырдың басындағы ұлт-азаттық қозғалысы жетекшілерінің бірі, мемлекет қайраткері, қазақ тіл білімі мен әдебиеттану ғылымдарының негізін салушы ғалым, ұлттық жазудың реформаторы, ағартушы, Алаш-Орда өкіметінің мүшесі. Атасы Шошақ немересі Ахмет өмірге келгенде ауыл ақсақалдарынан бата алып, азан шақырып атын қойған.Әкесінің інісі Ерғазы Ахметті Торғайдағы 2сыныптық орыс-қазақ мектебіне береді. Оны 1891 жылы бітіріп, Орынбордағы 4 жылдық мектепке оқуға түседі. 1895-1909 жылы Ақтөбе, Қостанай, Қарқаралы уездеріндегі орыс-қазақ мектептерінде оқытушы, Қарқаралы қалалық училищесінде меңгеруші қызметін атқарады. Ол өте кемеңгер, білімді тұлғаның бірі болған. Ахмет Байтұрсынұлы 1872 жылы қыркүйектің бесінде қазіргі Қостанай облысының Торғай өңіріндегі Сартүбек деген жерде дүниеге келеді. Ұлт ұйтқысы, ұлт руханиятының көсемі Ахмет Байтұрсынұлының туған күні жайында әлі күнге дейін екі ұдай пікірлер айтылып келеді. Міржақып Дулатұлы 1922 жыл

2.2 Саяси қызмет жолы