Алаш партиясының көсемдері туралы конференция, 9-сынып

Мерзімі: 24.10.2018 жыл

Ұйымдастырушылар: тарих пән мұғалімдері: Малдыбаев Н.С Шыныбаева И.Ж

Қатысушылар: 9-10 сынып оқушылары

Конференция тақырыбы: «Алаш партиясының көсемдері»

Мақсаты: Оқушыларға қазақ халқының ғасырлар бойы өткен қиыншылықтарын айта келіп, осы зұлмат жылдары елінің азаттығын аңсаған ұлт зиялыларына тоқталу, өз елін, жерін қорғайтын ұрпақ тәрбиелеу.Көрнекілігі: «Алаш» атты кітап көрмесі», Алаш қайраткерлеріне арналған буклет, «Азаттықты аңсаған Алаш» атты презентация, Алаш туралы жазылған сөздер.Барысы Ұйымдастыру кезеңіМұғалімнің кіріспе сөзі:«XX ғасырдың басында ұлттық бірлікті нығайту идеясын алға тартқан рухани - зерделі игі жақсылар қазақтың ұлттық идеясын жасау міндетін өз мойнына алды. Олар қоғамның түрлі тарабынан шыққандар, әрі ең алдымен дәстүрлі дала ақсүйектерінің өкілдері еді. XX ғасырдың басындағы қазақ қоғамында зиялы қауым қалыптасуының ұрпақтар эстафетасы сияқты сипаты болғанын атап айтқан абзал» деп елбасымыз Н. Ә. Назарбаев өзінің «Тарих толқынында» атты кітабында айтып өтті. Өткен ХХ ғасыр қазақ халқының тарихында ұлы оқиғалармен есте қалады.Сол оқиғалардың ішінде «мың өліп, мың тірілген» халқымыздың басынан өткен 1930 - 1938 жылдар ауыр да азапты кезең болды.Егемен ел, тәуелсіз мемлекет болу жолында өмірін сарп еткен Ахмет Байтұрсынұлы, Міржақып Дулатов, Мағжан Жұмабаев сынды арыс азаматтарымыз сұрқия саясаттың құрба

Мұғалім:«Алаш» партиясы – қазақтың тұңғыш ұлттық демократиялық партиясы. 1917 жылы шілдеде Орынбордағы бүкілқазақ сезінде құрылды. Көп ұзамай он тараудан тұратын партия бағдарламасының жобасы жасалды.Алаш партиясын ұйымдастырушы – Әлихан Бөкейханов.ХХ ғасырдағы қазақ тарихында терең із қалдырған Алаш партиясының негізгі мақсаты Ресей Федерациялық демократиялық республикасының құрамында қазақ автономиясын құру болды.Мұғалім «Алашорда үкіметі» 1917 жылы Орынборда 3 - 15 - желтоқсан аралығында ІІ Бүкілқазақ құрылтайын өткізді. Негізгі мақсаты Алашорда үкіметін құру. Төрағасы Әлихан Бөкейханов. Ұлт кеңесі құрамына 25 адам кірді. Алаш астанасы Семей қаласы еді.Сол кезде Ресейде орын алған жағдайға байланысты қазақтардың жариялаған автономиясын жүзеге асыру мүмкін емес еді, кезекте бостандықтың жауы большевизммен күресу тұрды.Өздерінің қолға алған шараларын іске асыру жолында Алашорда үкіметі Кеңеске қарсы жақпен бірігуге тура келді. 1918 жылы Азамат соғысының басталып кетуі Алашорда үкіметінің жұмысын тоқтатуға мәжбүр етті.

«Тәуелсіздіктің биік тұғыры» бейнебаян ұсыну

Оқушы: Кемелбек РамазанҚазағым, қақтықпа, қамалма,Ел болар халыңды амалда!Кетті туы, атты таң, шықты күн,Сал малды, сал жанды аянба!Не көрсем де Алаш үшін көргенім,Маған атақ ұлтым үшін өлгенім.Мен өлсем де алаш өлмес көркейер,Істей берсін қолдарынан келгенін.Алаш туы астында,Күн сөнгенше сөнбейміз.Енді алашты ешкімніңҚорлығына бермейміз.Өлер жерден кеттік біз,Жасайды Алаш, өлмейміз.Жасасын Алаш, жасасын!Оқушы:Қуандықов Диас

Кез болған соң кер заман біздің баққа,Жау жарағын асырып, міндік атқа.Ел бастайтын ерлерге бұл бір зор сын,Жаңа талап, жас ұлан, қарап жатпа.Заман - ай?Азаматы алаштыңАттанатын күн туды.Тұлпар мініп, ту ұстап,Баптанатын күн туды.Ел бастайтын қайдасың, көсемдерім?Сөз бастайтын қайдасың, шешендерім?Тәуекелге бел байлап, бастап топтыТигізбесін жұртқа жау кеселдерін.Заман - ай!Бай, қайдасың, ортаға малыңды сал,Азды - көпті аямай барыңды сал.Жаны тәтті жақсылар, қайдасыңдар?Мұсылманның жолына жаныңды сал.Заман - ай!Ел қорғайтын қайдасың, батырларым?Өлең, күйдің шебері ақындарым?Азаматтың міндеті елді қорғау,Төнгелі тұр басына күшті толғау.Заман - ай!

Мұғалім Алаш десе, рухың сілкініп, ұлттық «менің» оянып, мақтаныш сезім билейді. Осы сезімді аспан астын Алаш атымен тұндырып, ән салғың келеді. Ал, Алаштан қалған ән бар ма осы?Айбарлы елдің ұлымын ай таңбалы,Кейіпкері емеспін ертегінің.Қазақ деген жалғыз ұлы мен боламын,Жер әлемге жетеді көпке үнім!

«Алаш арыстары-соңғы сөз,соңғы сурет» бейнебаян ұсыну

Алаш қозғалысының мүшелері: • Ақбаев Жақып • Аманжолов Садық • Алмасов Омар • Байтұрсынұлы Ахмет • Бекімов Молданияз • Бірімжанов Ахмет • Бөкейхан Әлихан Нұрмұхамедұлы • Боштаев Мұқыш • Досмұхамедов Жаһанша • Досмұхамедов Халел • Ермеков Әлімхан • Жақыпбаев Нүсіпбек • Жанайдаров Сейілбек • Жұмабаев Мағжан Бекенұлы • Итбаев Ережеп • Қадырбаев Сейдәзім • Қашқынбаев Иса • Кенжин Аспандияр • Мәметов Базарбай • Омаров Елдес • Сарсенов Биахмет • Сабатаев Сатылған • Солтоноев Белек • Танашев Уәлитхан • Тиесов Елдес Омаұлы • Тынышбайұлы Мұхаметжан • Тұрлыбаев Айдархан • Шонанов Телжан • Шоқай Мұстафа • Ғаббасов Халел • Құлманов Бақыткерей • Әлжанов Отыншы

9-10 сынып оқушылары алаш арыстары туралы білетіндерін ортаға салады: Оқушы Ахмет Байтұрсынов. Оның тағдыры - қиын, бірақ кісі қызығарлық тағдыр. Ғұмыры ащы арманға толы, алайда өнеге боларлық ғұмыр. Мақсат - мұратының мазмұны, кей тұста қайшылықтарға соқтырды десек те, өте терең. Ол 1872 жылы қаңтар айының 28 - де Торғай облысы, Торғай уезінің Тосын болысында Сарытүбек дейтін жерде дүниеге келді. Әкесі Байтұрсын қарапайым шаруа болғанымен мәрттігі, кісілігі басым, көзі ашық азамат болса керек. 1885 жылғы қазанның 12 - де ояз бастығы Яковлевтің басын жарғаны үшін інісі Ақтас екеуі 15 жылға сотталып, 17 жыл бойы “итжеккенде” айдауда болды. Ауыл молдасынан хат таныған Ахмет Торғайдағы екі жылдық орыс - қазақ училищесін тәмамдаған соң 1891 жылы керуеншілерге Орынборға барып сонда қырғыз (қазақ) мұғалімдер мектебіне оқуға түседі. Оқушы Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейхан. Қарқаралы оязы, Әлтеке – Сырым облысы, Желтау баурайындағы Мырзатай қыстауында дүниеге келген. Қазіргі әкімшілік аймақтық атауы бойынша бұл елді – мекен Жезқазған облысы Ақтоғай ауданы, ”Қаратал “ совхозына қарайды. Қазақтың болашақ саяси көсемі, бір басында сан түрлі ғылым тоғысқан бірегей тұлғаның білім дариясынан сусында

Мұғалім: Қазақстан картасында КарЛАГ (ерекше режимді Қарағанды еңбекпен түзеу лагері) пайда болды. Оның бірі Отанға опасыздық жасағандар отбасыларының мүшелеріне арналған лагерь» деп аталды. Ол «Алжир» деген атаумен кеңінен мәлім. Бұл азап лагерінде әр түрлі ұлт өкілдерінен шыққан атақты ғалымдар, ақындар, өнер адамдары ұзақ жылдар бойы қамауда болып азап шекті.Оқушы: ҚапиядаҚауып алар қармақтар,Ойды орап,Қырды жапқан Карлагтар.Қайда барсаңҚан сасыған іргелер,Тірі өлікке толған іші түрмелер.