Әлем өркениетіндегі түркі мәдениеті туралы ҚМЖ, 6 сынып

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: 6.2 А Х ғ. - XІII ғ. басындағы Қазақстан

Мектеп «Ахмет Байтұрсынов атындағы орта мектеп» КММ

Мұғалімнің аты-жөні: Тоғызбаева Алтынай

Сынып.: 6

Күні: 19.12.2018 ж

Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Әлем өркениетінің дамуына түркі мәдениеті қандай үлес қосты

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сəйкес)

6.2.3.2 – Әл-Фарабидің және басқа да ғалымдардың ортағасырлық ғылымның дамуына қосқан үлесін анықтау;

6.2.2.4 – түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М.Қашғари, Ж.Баласағұни және А.Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығын түсіндіру;

6.2.3.3 – «Кодекс Куманикус» сөздігінің халықаралық байланыстардағы рөлін анықтау

Сабақтың мақсаты

Барлығы: ортағасырлық ғалымдарды атау;

Ортағасырлық ғалымдардың еңбектерін білу;

Көпшілігі: Ортағасырлық ғалымдардың шығармашылық бағыттарын және ғылыми қызметтерін талдау;

Кейбірі: «Кодекс Куманикус» сөздігінің халықаралық маңызы жөнінде сипаттау;

Бағалау критерийі

Әл-Фарабидің және басқа да ғалымдардың ортағасырлық ғылымның дамуына қосқан үлесін анықтайды;

Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М.Қашғари, Ж.Баласағұни және А.Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығын түсіндіреді;

«Кодекс Куманикус» сөздігінің халықаралық байланыстардағы рөлін анықтайды.

Тілдік мақсаттар

Тыңдалым: Ортағасырлық ғұламалардың өмірі мен шығармашылығы туралы видеоматериал ;

Жазылым:ғылыми қызметтерін кестеге ажыратып жазады;

Оқылым: мәтін ішінен жаңа сөздерді тауып оқиды.

Айтылым: ауызша әр топ мәтінді қорғап шығады;

Терминдер:«Екінші ұстаз», Фараб, Отырар, тархан, патшазада,«Құтты білік», «ұлық хасс-хаджиб», Оғдұрмыш, сопы, шариғат, марифат, тарихат, хақиқат, Codex Cumanicus, «1303».

Диалогты сөз тіркестері: поэтикалық өнер психологиясын зерттеп, поэзия туралы үлкен трактат жазды. Ерте түркі поэзиясының аса құнды маржандарының бірі, қарапайымдылық үлгісі ретінде Оғдұрмыш дәруіш берілген, «шындықты таныту жолын» үйрету құқығына ие болды, үш бағана етіп жазылған латыншы-парсыша-куманша сөздік.

Құндылықтарға баулу

«Мәңгілік ел» ұлттық идеясын басшылыққа ала отырып, Отан сүйгіштікке тәрбиелеу.

-шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау;

- қарым-қатынас жасау қабілеті арттыру;

- өзгелердің мәдениетіне және көзқарастарына құрметпен қарау;

- жауапкершілік;

- денсаулық, достық және айналадағыларға қамқорлық көрсету;

- өмір бойы оқуға дайын болу жетелеу.

Пəнаралық байланыс

Әдебиет пәні. Бәйіт – ұйқасқа құрылған екі тармақтан тұратын өлең.

Дүниежүзі тарихы пәні. Ренессанстың алғашқы ғалымдары түркі ойшылдары.

Алдыңғы білім

Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті

САБАҚ БАРЫСЫ

Уақыты

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Сабақтың жоспарланғанкезеңдері: сабақтың басы

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі. Сыныпта ынтымақтастық атмосферасын құру.Шаттық шеңберін құрып оқушылар бір-біріне жақсы тілектерін айтады.

Үй тапсырмасын пысықтау мақсатында «Күн шуақ стратегиясы» арқылы сұрақ-жауап әдісін қолдану.

Сұрақ-жауап арқылы әр топты диалогқа түсіру сұрақтар жасалып, оқылады.

1.Адамдардың шығу тегін белгілі бір аңмен байланыстыратын наным-сенім не деп аталады? (тотемизм)2. Жібек жолы қайдан басталды? (Қытайдағы Хуанхэ өзенінің аңғарындағы аймақтан)3. Қарахан мемлекетінің орталығы? (Баласағұн)4. Жібек сатуда Қытай мемлекетімен бәсекеге түскен қай ел? (Соғды)5. Қыш құмырашылардың шеберханалары қай қалалардан табылды? (Отырар,Құйрықтөбе, Талғар,Тараз т.б)6. Қазақстанның аумағында дамыған орта ғасырларда қанша қала болды? (37)7. X-XII ғасырлардағы қалалық отырықшылық мәдениеттің дамығандығын білдіретін басты көрсеткіш не болды? (сауданың дамуы)8. Макдисидің хабарына қарағанда Таразда айырбас саудасы немен жүргізілген? (Ешкі түбітімен)9. Ғаныш дегеніміз не? (Сары топырақты балшық ғаныш қолданбалы өнердің құрылыс материалы болған)10. Ортағасырлық қандай кесенелерді білесіңдер? (Айша бибі, Бабаджа-қатын кесенесі т.б)

ҚБ: сұрақтарға жауап берген оқушылар бағалау парақшаларына белгілеп отырады