Ақиқат адамның шынайы болмысы реферат

Ақиқат –адамның шынайы болмысы.

Жоспар:

Кіріспе

Құндылықұғымы, мағынасы, мәні.

3. Жалпыадамзаттыққұндылықтар мен құндылықтыбағыт-бағдарлар

4. Ақиқат

Жеке адамның барлық құндылықтары белгілі бір деңгейде иерархияланған жеке адам үшін бірінің маңызы жоғарырақ болса,екіншінің маңызы азырақ болады.Иерархияның басында адам өмірін айқындайтын бір немесе бірнеше базалық құндылықтар қатар болуы мүмкін.

Құндылықтар иерархиясы жеке адам санасында мәңгілік тұрақтап қалмайды.Өмір ағыны барысында бір құндылықтар бірінші кезекке шықса,енді бір екінші кезекке жылжиды, яғни құндылықтардың орны маңыздылығына байланысты ауысып тұрады.Өмірдегі түрлі жағдаяттар ,мәселен , ауыр сырқат және т.б жағдайлар жеке тұлғаның құндылықтар жүйесі де айтарлықтай ықпал етеді.Жеке тұлғаға басқа бір беделді тұлға да өзінің құндылықтар көзқарастарымен зор ықпал ете алады.Қорыта айтқанда,адами құндылықтар жүйесі адам өмірінің соңына дейін тұрақталып қалмайды.Аксиологияның негізгі мәселесі — «Игілік деген не?» деген сұрақты алғашқы болып қойған Сократ екенін білеміз. Құндылықтар өмірге, еңбекке, шығармашылыққа, адам өмірінің мәніне баға беруден тұрады. Құндылықтар қоғам үшін ең маңызды деген әдет-ғұрыптар мен нормалар қызметін өзіне бағындырады және реттейді. Адам өзін қоршаған заттық және рухани әлемді құндылықтар арқылы бағалайды. Құндылықтар — қасиеттер. Қасиетсіз адам жануарға айналып кетеді.Олар бізге бала кезден,ана сүтімен бірге, ана тілі арқылы, мораль негіздері ретінде, өз тарихын, мәдениетін, әдет-ғұрптары мен салт-дәстүрлерін игеру нәтижесінде орнығады. Жалтырағанның бәрі алтын емес. Құндылықтарды т

Халқымыздың осы мәңгі рухани құндылықтарды бағалай білуі және бүкіл өміріне ұстаным етіп алуы мемлекетіміздің шынайы қуатын, оның азаматтарының бақытты тағдырын анықтайды.

Өзін-өзі тану пәні адамның өзін-өзі тануына, өзінің ең жақсы қасиеттерін анықтауға, өз ар-ұжданын сақтап, әрқашанда АДАМ деген атқа лайық болуына ықпал етеді. Бұл құндылықтар барлық оқу орындарында, олардың меншік түріне қарамастан, игерілуі тиіс оған дәлел бүгінгі таңдағы пәннің үш деңгейлі бағдарламасы- рухани-адамгершілік білімнің қазіргі әлемдегі басымдылығы. Ақиқат өзін-өзі танудың мақсаты.Сүйіспеншілік — өзін-өзі танудың негізін қалаушы құндылық. Дұрыс әрекет тәжірибесі – өмір негізі. Ішкі тыныштық және қиянат жасамау – тұлғаның үйлесімді дамуының нәтижесі.Өзін-өзі тану рухани-адамгершілік білім бағдарламасының мұғалімнің рөлі. ойлаудың рөлі. Ал, С.Алпысқызы «Өмір әдебі» атты кітабында былай деген — Бір минутқа да күмәнданбаймын: осы бір болмыстың мәңгілік сұрақтарына жауап беру үшін жалпыадамзаттық құндылықтарды жаңғырту керек, өзіңнің бастауыңа оралуың адамгершілік қасиеттер. Өзін-өзітану сабақтарындағы жағымды қажет.

Ол – халқымыздың ұлттық құндылықтарынан, рухани мұраларынан, тағылымдық ой-толғауларынан бастау алады. «Өзін-өзі тану» пәні бастауы бұрыннан болған, біздің арғы ата-бабаларымыздан келе жатқан жақсы дәстүрлеріміздің жалғасы іспеттес деуге болады.Өзін-өзі тану пәні күні бүгінде өмірдің өз сұранысы, қоғам қажеттілігімен туындайтын ізгілік пен игіліктің жарқын көрінісі болып отыр. Өзін-өзі таныған, өмірдің мәнін түсінген адам, өзін-өзі қадағалап, сынап, өзін-өзі тәрбиелеуге, өмірден өз орнын, өз бақытын табуға ұмтылады. Ал, адам үшін аса маңызды заттар, құбылыстар, қасиеттер, жай-күйлерді құндылықтар деп аталынады. Ол үшін жас ұрпаққа «құндылық» деген ұғымның мәнін терең түсіндіре білуіміз керек.

Құндылықтар туралы мәселені алғаш рет Сократ көтерді және өз философиясының негізі етіп алды, және оны игілік тұрғысында қарастырды. Ойшыл Сократ: «Өзгені тану үшін өзіңді-өзің таны» деген болатын, қазіргі біздің «Өзін-өзі тану» пәні Сократ ілімінің үйлесімді жалғасы деп білеміз.

ХХ ғасырдың 80-90 жылдарында педагогикада жалпыадамзаттық құндылықтарды білім мазмұнына мақсатты түрді енгізу мәселесін И.Я. Лернер, В. Оконь, Л.Я. Зорина және т.б. қарастырған.

«Құндылық» категориясын зерттейтін жалпы философия саласы болып табылады. «Құндылық» категориясықоғамдықсанадаберікбекігенадами, әлеуметтікжәнемәденимәніжоғарыөмірқұбылыстарытуралыұғымдардыбіріктіреді. Мәңгілік (абсолюттік) жалпыадамзаттық құндылықтар тұлғаға рухани-адамгершілік білім берудің негізгі өзегі болып табылады. Мәңгілік жалпыадамзаттық құндылықтар табиғи және жүре пайда болған құндылықтарды да қамтиды. Өйткені жалпыадамзаттық құндылықтар тұрғысынан алғанда олар адами қасиеттер болып табылады. Мәңгілік жалпыадамзаттық құндылықтар адам бойына тумысынан берілген сый және олар адамның рухани дамуының барлық кезеңіне нәр болады. Барлық жалпыадамзаттық құндылықтар – бір адамдықтың қыры:Ақиқат, Дұрыс әрекет, Тыныштық, Сүйіспеншілік, Қиянат жасамау сияқты адамгершілік құндылықтарды жете түсінгісі келетін кез келген адам, осы құндылықтарды іс жүзінде қолданып, оларды адал ниетпен және ақ пейілмен таратса, сол адамды нағыз білімді адам деп атауға болады.Жалпы аталған құндылықтар адамның ұлтына, нәсіліне, тұратын ортасына және діни, мәдени тиістілігіне байланыссыз және уақытпен шектелмейді. Олар адам руханияты мен мәдениетінің бірыңғай негізін құрайды.

Ақиқатты тануға ұмтылыс адамға мына сұрақтарға жауап алу қажет. (Мен кіммін? Менің өмірдегі мақсатым не? Қазіргі сәтте қалайша толық өмір сүре аламын? Өзімнің ішкі «Менімді» қалай тани аламын?) Мәшһүр Жүсіп:Дене-бір қараңғы үй.Жан-сол үйдегі жарық қылып, тұрған бір сәуле.Әркімнің жаны бір қалыпта, бір түрде болиайды.Сондай болған үшін айтылады: «Арық пен семіздің басы бір ме, жақсы мен жаманның жаны бір ме?»-дейді...

Біздің әрқайсымызда үш тұлға бар:

Біріншісі-біздің физикалық тәнімізді саналы түрде сезінуіміз.

Екіншісі-басқа адамдардың біз туралы ойларынан қалыптасатын болмыс.