Аққұлар ұйықтағанда тақырыбына сынып сағаты

АҚҚУЛАР ҰЙЫҚТАҒАНДА

МҰҚАҒАЛИ МАҚАТАЕВ

І

1 – жүргізуші Дина Өзен де жоқ сыймаған арнасына,Жылға да жоқ даламен жалғасуға.Таста тұнған жаңбырдың тамшысындай, 1Мөлдірейді, қарайды қарға, шыңға,Жалғыздықтан жамандық бар ма, сірə. 2 – жүргізуші АрайлымҚанша ғасыр өтті екен, қанша заман?Қанша ұрпақ кетті екен, қаншама адам?Қанша шырша өсті екен, құлады екен,«Жетім көлге» қараудан шаршамаған?«Жетім көлден» су ішкен қанша марал,Қанша киік қалды екен сай-салада?Қанатынан үзіліп əн-самалы,Қаншама аққу кетті екен – аңсаған əн? 1 – жүргізуші ДинаОртаймаған «Жетім көл» толмаған да,Болған өмір ұқсайды болмағанға.Сызат та жоқ бетінде, сызық та жоқ,Айдынына аққуы қонбаған ба?!Қызғыштары қиқулап, қорғағанда,Сорлағанға ұқсайды, сорлағанға,Шүрегейлер айдынын қорлағанда,Көкқұтандар қанатын қомдағанда… 2 – жүргізуші АрайлымБеу, дүние-ай, аққулар оралғанда,Айдын көлдің иесі жол алғанда.Жетісіп бір «Жетім көл» қалушы еді-ау,Тынушы еді-ау, теңселген қара орман да.Таянғанда аққулар қонар маңға,Басушы еді-ау, байызын бар арман да!

1 – жүргізуші ДинаБала жатыр төсекте күйіп-жанып,Баласының ана отыр күйін бағып.Қайдағы бір қатыгез, сұрқай ойлар,Миын қарып барады, миын қарып.«Сарқытындай өлімнің қалған қарға,Екеу болса, дүние-ай, арман бар ма!..»Аракідік назарын аударады,Төрт бүктеліп еденде қалған жарға.Қауіптеніп түндерге, таңдарға да,Үн шығармай іш құса, зарлауда ана. 2 – жүргізуші Арайлым«Мана, күндіз, тəуіп шал не деп кетті?!Əлде өтірік, əлде шын демеп кетті…– Аққуменен баланы аластаңдар,Деді-дағы жайымен жөнеп кетті…»

Анасы Шырайлым– Тұрсаңшы, таяу қалды таң атуға,Неткен жансың санасыз жаратылған?!Манағы тəуіп шалдың айтқан сөзі,Ұмытылып кетті ме санатыңнан?…Айналайын аққудың қанатынан,Қайтеміз, ол да адамға бола туған. «Жетім көлге» барып қайт таң жамылып,Таң атқанша қалайда тауға ілік.Біреулердің көзіне түсіп қалып,Дүрліктірме жұртыңды, салма бүлік!Кім білсін, мүмкін, бəрі жалған үміт… Әкесі Ғабит– Апыр-ай, қалай барам, қалай барам?!Атармын аққу құсты қалай ғана?!Айдынның аққулары ұйықтағанда,Өрген мал, өскен шырша абайлаған,Барлығы қасиетке қарайлағанОқ атам қасиетке қалай ғана?..Бармаймын, бара алмаймын, қалай барам?!

Шырайлым– Жалғыз ұлдан артық па, жалған бəрі’!Балам өлсе, бақыттың керегі не?!Топан су басып кетсін қалғандарын.Перзент сұрап несіне армандадың?!Құрысын онсыз сенің жанған бағың!Мылтықты əкел!Атты ертте!Жалған бəрі! 1 – жүргізуші Дина…Оятып дүниені дел-сал қылып,Тамыздың таңы да атты тамсандырып,Сай-сайдан бошалаған бозала таң,Таудағы тіршілікке əн салдырып,Еміндіріп, еріксіз қарсы алдырып,Бұлбұлға дүниеге жар салдырып,Тамыздың таңы да атты тамсандырып. Қасқа таң.Бұлбүл үні.Көл…