Ақтқ және жқтб туралы түсінік беретін материал

Сабақтың тақырыбы: АҚТҚ/ЖҚТБ туралы түсінік.

Сабақтың типі: жаңа білімді меңгерту

Сабақтың түрі: Аралас сабақ.

Оқыту әдісі: Әңгіме, практикалық.

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік мақсат: АҚТҚ/ЖҚТБ туралы негізгі және жұқпалы ауру екендігі туралы мәліметтер беру.

2. Тәрбиелік мақсат: АҚТҚ-ның жұғу және қорғану жолдарын игеруге тәрбиелеу. Оқушылардың қорғану жөніндегі іс әрекеттерін қадағалау.

3. Дамытушылық мақсат: Оқушыларды АҚТҚ жұқпасымен және ЖҚТБ туралы бар білімдерін әрі қарай дамыта отырып, тәрбиелеу.

Сабақтың басқа пәндермен байланысы: салауатты өмір салты, биология

Көрнекі құралдар: интерактивтік тақта, қосымша әдебиеттер, маркер, ақ қағаз.

1. Ұйымдастыру кезеңі.

Сәлемдесу

Оқушылардан жаңа тақырып бойынша жалпы бар білімін тексеру.

Мұғалім жаңа тақырыпты түсіндіре отырып және тақтаға жазады.

АҚТҚ – адамның қорғаныш тапшылық қоздырғышы.

ВИЧ – вирус иммунодефицита человека.

ЖҚТБ – жұқтырылған қорғаныш тапшылығының белгісі.

СПИД – синдром приобретенного имунного дефицита.

ЖҚТБ алғаш рет 1981 жылы АҚШ – та тарай бастады, әсіресе ауруларды бақылау орталығы арасында ерекше инфекция санының көбеюін туғызды. Осы уақытқа дейін бұл инфекция тек қана қорғау механизмдері онкоауруларымен зақымдалған немесе иммундық жүйені әлсірететін дәрілерді ішетін адамдарға ғана кездесетін.

Жаңа ауруды негізгі себебі иммундық жүйенің бұзылуы және жетпеуі екені, бұл жетіспеушілік вирус арқылы шақырылған, кейін бұл вирус АҚТҚ (адамның қорғаныш тапшылық қоздырғышы) деп аталды. Вирус 1983 жылы ашылды.

Бәлкім, АҚТҚ ғасырлар бойы қауіпсіз түрде өмір сүріп, тек жаңа қазіргі уақытта агрессивті жағдайға көшкен болар. ЖҚТБ- ні зерттеу әлі күнге дейін жалғасуда, бірақ ең маңыздысы мыналарды білу керек.

ЖҚТБ мәселелері әлі де бірнеше онжылдыққа дейін әлемде сақталады, тіпті оған керек вакцина немесе емдеу жолы табылсада.

АҚТҚ инфекциясын одан ары таратудан аулақ болу үшін жекеленген, қоғамдық, мемлекеттік және халықаралық дәрежеде бірқатар шаралар қолданылады.

АҚТҚ мен ЖҚТБ аралығындағы айырмашылығы.

Айырмашылығы

АҚТҚ

ЖҚТБ

Ұсақ вирус, кәдімгі микроскоппен көруге болмайды

АҚТҚ тудыратын ауру, адам ағзасына кіріп иммундық жүйені бұзады.

Вирустар әр түрлі ауруды тудырады, тұмаудан бастап, ақыр аяғы рактың кейбір түрлерін АҚТҚ – мен зақымдалғанын, яғни вирустың ағзаға кіргенін білдіреді, бірақ ауру әлі байқалмайды.

Қазіргі уақытта ЖҚТБ – ге қарсы вакцина немесе дәрі жоқ.

АҚТҚ –нің әсерінен иммундық жүйенің әлсіреуі нәтижесінде ағзада инфекция дамиды, ол оппортунистік деп аталады, ары қарай ол өлімге әкеліп соқтырады.

Оппортунистік инфекция – бұл инфекция (туберкулез, пневмания), асқазан, ішек инфекциялары (диарея, стоматит), бас миының инфекциясы (токсоплазмоз, рак ісіктері, менингит).

АҚТҚ инфекциясының таралу жолдары:

Жыныстық

Парентеральдық

Зақымдалған анадан балаға

АҚТҚ қалай таралмайды: амандасу арқылы, жөтеогенде, түшкіргенде, бассейнге, саунаға, дәретханаға барғанда, жәндіктер шағу арқылы, достық сүйісуден, ыдыс-аяқ, киім арқылы, үй жануарларымен қарым-қатынаста, тамақ өнімдері арқылы.

ЖҚТБ – ның алғашқы белгілері (симтомдары)

- салмақтың көп төмендеуі;

- тұрақты жөтел;

- лихорадка (тоңу) және диарея (іш өту).