Ақын есімі – ел есінде өзін-өзі тану эссесі

Түркістан облысы Қазығұрт ауданы «Сәкен Сейфуллин атындағы жалпы орта білім беретін мектеп» КММ «өзін-өзі тану» пәнінің мұғалімі Акжолова Балнур Куандыковна

«Ақын есімі – ел есінде»

атты тақырыпта ізгілік педагогикасында өшпес із қалдырған Сұлтанмахмұт Торайғыров жайлы ой-толғау.

Сұлтанмамұт Торайғыров (1893– 1920) - қазақ халқының XX ғасыр басындағы аса көрнекті ақыны, ғажап ақыл – ойшысы, ірі суреткер, реалист. Сұлтанмахмұт Торайғыров аз жасап, көп арманы көкірегінде кетті. Өз дәуірін жанартаудай жарып шығып, қара түнде жарқылдаған найзағайдай жалын атқан ақын, аққан жұлдыздай небәрі 27-жасында дүниеден қыршын кетті. Ол Абай мен Ыбырайдың жүрген ізімен жүріп, ойларын дамыта отырып, өскелең ұрпақты өнер мен білім жолына үгіттейді, оқудың пайдасын әңгімелеп, мәдениетті елдердің тіршілігін үлгі етеді. Кейде «Есіл- қайран ерім-ай, еліне берерін түгел бере алмай кетті-ау»,- деп өкінетініміз бар. Иә, өкінішсіз өлім жоқ. Әйтсе де! Аз жасаса да, өртеніп өтетін, асыра асыл сыйлап үлгеретін, арманына жететін алыптар болады!«Сөндіріп ай мен күніңді, Тек денімді сау қылшы!»- деген тірлікке құштар, өмірді шексіз сүйген ұлы жан- әдебиетте не бары он-ақ жыл қалам тебіренткенінің өзінде, өлең-жырлары өз алдына бір шынар болса, «Қамар сұлу», «Кім жазықты» романдары, «Кедей», «Адасқан өмір» поэмалары, «Ауырмай есімнен жаңылғаным» атта еңбектерінен қайсарлық пен табандылықтың ұласуын көруге болады. Келешекте ұрпақтан-ұрпақ қадірлеп оқитын классикалық ұлы туындыларға айналға

Олай болса бар өмірін, күш-қайратын, ой-санасын, ақылын, бүкіл талант дүниесі жалынын ақтық демі сөнгенше ел-жұртының бақытты болу жолына себебін тигізуге жұмсаған. Сұлтанмахмұт тірлігінде қандай бақытты болған десек, енді бүгінгі күнде де, жарқыраған асыл поэзиясы да бүкіл табиғатымен бақытты. Ақынның шығармашылық жолын қадағалай қарап, өлеңдерінің жазылу ізімен жүрсеңіз, бұған көзіңіз әбден жетеді.

Үлкен талант иелерінің өмірінде өлім жоқ деген осы болса керек.

«Өлді деуге бола ма, ойлаңдаршы, Өлмейтұғын артына сөз қалдырған» -деген екен Абай атамыз. Туғанына 125 жыл толып отырған, 27 жасында қыршын кеткен Сұлтанмахмұт творчествосы сан ғасырлар жасап ұрпақтан-ұрпақ жалғаса бермек.Себебі, балдырған Сұлтанмахмұт 17 жасында туған халқының өмір сырына үңіліп, келешегін ойлайды. Шындықтың ауылын іздеп жолға шығады. Ақын зорлық-зомбылықты, надандықты қаламайды, оның өмірінің мақсаты халықты білімге жетелеу болды. Ары таза, пікірі ашық адамның заманы мен замандастарына айтқан сыры : «Қазаққа ілгерілеу керек болса, мұны аз қалыпта қалдырмай, көбірек тұрсын, бәріне таныс, жетілген жұрттардың қатарына қосу керек; олармен…